ساعت 24 تحلیل می کند
خروج ایران از مدارتوسعه یافتگی
ایران در بدترین شرایط سیاست داخلی و خارجی و در بدترین شرایط جهانی در دهه 1320 تا 1330 اراده کرده بود در مدار توسعه قرارگیرد و به همین دلیل در سال 1327 نخستین برنامه توسعه را تدوین کرد. در سالهای پیش از انقلاب اسلامی و تا سال 1357 در ایران 5 برنامه عمرانی تدوین و اجراشد. اگرچه اجرای برنامه های عمرانی با محتوای آنها ناسازگار بود اما به هرحال درمسیر توسعه قرارداشتیم.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تا امسال 6 برنامه 5 ساله توسعه تدوین و اجراشده وهم اکنون برنامه هفتم توسعه به نیمه خود رسیده است. اما نیک می دانیم تغییر دولت با فوت مرحوم رییسی ونیز تنش و جنگ در دوسال تازه گذشته شرایط کشوررا به طوربنیادین از وضعیت عادی خارج کرده و اقتصاد کشور به حالت نیمه فلج در آمده است.
در حالی که کشور برنامه توسعه دارد و مطابق قانون اجرای آن تکلیف دولت مستقراست اما محمد رضا عارف معاون اول رییس جمهور دستورتازه ای داده است. وی با اشاره به آغاز نیمه دوم فعالیت های دولت چهاردهم دستور داد دانشگاهها، مراکز علمی و تحقیقاتی و دستگاههای اجرایی ظرف یک ماه نسخه اولیه برنامه راهبردی دو ساله دولت را با اولویت حفظ سرمایه اجتماعی، بهرهگیری از فرصتهای جدید در سیاست خارجی، تأمین معیشت مردم، پیشرفتهای علمی و فناورانه، بازسازی و بهسازی مراکز آسیبدیده، رفع ناترازیها، ایجاد اشتغال و انضباط مالی در بودجه تهیه کنند تا پس از بررسی در صحن دولت، نهایی شود.
عارف در تشریح اولویتهای این برنامه گفت: معیشت مردم همچنان مهمترین اولویت اقتصادی دولت است، زیرا مردم با مشکلات ناشی از گرانی روبهرو هستند که بخشی از آن به اصلاحات ساختاری، افزایش قیمتهای جهانی و تحولات منطقهای بازمیگردد.
به این ترتیب اگر دستور عارف را دستوردولت چهاردهم بدانیم باید گفت کشور به طوررسمی از مدار توسعه یافتگی خارج شده و اقتصاد معیشتی جای برنامه های توسعه را گرفته است. در حقیقت وضعیت ایران به جایی رسیده است که منابع ریالی و ارزی لازم برای توسعه را از دست داده ونیز اراده سیاسی که لازمه برنامه های توسعه است دیگروجود ندارد. اداره کنندگان کشور درحال حاضر همه نیروی موجود و ظرفیت های سیاسی و اقتصادی را در مسیر بقای جمهوری اسلامی در نبرد با آمریکا قراداده اند. اجرای برنامه های توسعه الزامهایی دارد که یکی از آنها تدوین دقیق و کارشناسانه وضع موجود از متغیرهای سیاسی و اقتصادی از سوی سازمان برنامه ریزی کشوراست که در حال حاضر این روزها در جایی نیستیم که بدانیم چه خبر است. با دستوری که معاون اول داده ظاهرا سازمان برنامه نیز خلع ید شده و گروهی ناشناس باید برنامه دوسال باقی مانده را تدوین خواهند کرد.نکته تاسف بار این است که در دستور عارف از گروه ناشناس نخبگان خواسته شده همه مسایل را در یک ماه آماده اجراکنند. آیا چنین چیزی ممکن است یا اینکه آنها پیش از این انتخاب شده اند. تاکید بر اقتصاد معیشتی برای اداره اقتصادکشور پذیرفتن وضعیت نامساعد است که باید بپذیریم در آن تنش بالاست و احتمال وقوع آتش بس پایین. ایران در حالی از مدار توسعه یافتگی بیرون رانده شده که دیگر کشورهای جهان با برنامه های درازمدت توسعه مورد نظرخود را پیش می برند.
