اگر پولپاشی متوقف شود، فوتبال جان دوباره میگیرد
به گزارش خبرآنلاین روزنامه ایران نوشت:
بخش قابلتوجهی از این شرایط ریشه در ساختار اقتصادی باشگاهها دارد. شمار زیادی از باشگاههای ایرانی هنوز به منابع عمومی اتکا دارند و همین وابستگی سبب شده شکلگیری یک الگوی درآمدزایی پایدار چندان در اولویت قرار نگیرد. در چنین فضایی، مدیران باشگاهها بیش از آنکه در پی برقراری توازن مالی باشند، ناچارند هزینههای روزمره را تأمین کنند و همزمان در بازار نقلوانتقالات با دیگر مدعیان رقابت کنند؛ مسیری که در درازمدت به انباشت بدهیها و پیدایش پروندههای حقوقی متعدد انجامیده است.
از سوی دیگر، افزایش چشمگیر دستمزد بازیکنان داخلی و خارجی در حالی رخ داده که به باور بسیاری از کارشناسان، کیفیت مسابقات با این روند تناسب کامل ندارد. این مسئله نشان میدهد بازار فوتبال ایران هنوز به نقطه تعادل منطقی میان هزینه و کیفیت نرسیده و به بازنگری جدی در سازوکارهای مدیریتی و نظارتی نیاز دارد. نکته قابلتأمل آن است که برخی بازیکنان، چه پیش از ورود به لیگ ایران و چه پس از ترک آن، با مبالغی بهمراتب پایینتر به تیمهای دیگر میپیوندند؛ اما در دوران حضور در فوتبال ایران، رقم قراردادشان بهطرزی شگفتانگیز افزایش پیدا میکند؛ موضوعی که پرسشها و ابهامهای فراوانی بهوجود آورده و به اعتقاد کارشناسان و صاحبنظران، نهتنها عادی و پذیرفتنی نیست، بلکه بهشدت نگرانکننده است. نمونه روشن آن، قرارداد فصل گذشته موسی جنپو، بازیکن خارجی استقلال، بود که با رقم بسیار سنگین خود، حاشیهها و ابهامهای زیادی را در فضای فوتبال ایجاد کرد.
در برابر این وضعیت، فدراسیون فوتبال در سالهای گذشته ابزارهایی همچون سقف قرارداد، سقف بودجه و اکنون نیز اجرای «فیرپلی مالی» را مطرح کرده است؛ با این حال، تجربه نشان میدهد موفقیت چنین سیاستهایی بیش از هر چیز به وجود زیرساختهای اجرایی، شفافیت مالی و تداوم در نظارت وابسته است. در غیر این صورت، راه برای دور زدن قانون و شکلگیری پرداختهای غیررسمی هموارتر میشود.
نگاهی به فوتبال اروپا میتواند تصویر روشنتری پیش رو بگذارد. در لیگهای معتبر این قاره، قوانین مالی با سختگیری بیشتری دنبال میشوند و باشگاهها موظفاند گزارشهای مالی شفاف ارائه دهند. برای مثال، باشگاههایی مانند منچسترسیتی و پاریسنژرمن در سالهای اخیر زیر ذرهبین نهادهای بینالمللی قرار داشتهاند و در برخی موارد با محدودیتها و جریمههایی نیز روبهرو شدهاند. همچنین در فوتبال ایتالیا، باشگاه یوونتوس بهدلیل برخی تخلفات مالی با کسر امتیاز مواجه شد؛ تصمیمی که نشان میدهد اجرای قانون در سطح حرفهای تا چه اندازه اهمیت دارد.
همین تفاوت در نحوه اجرا، یکی از مهمترین عوامل فاصله فوتبال ایران با استانداردهای حرفهای جهان به شمار میرود. در فوتبال ایران هنوز مشکلاتی مانند نبود شفافیت مالی کافی، ضعف در نظام حسابرسی و پیچیدگی در ساختار مالکیتی برخی باشگاهها پابرجاست؛ مسائلی که اجرای مؤثر قوانین را با دشواری جدی روبهرو میکند.
به نظر میرسد حل این گرهها نیازمند نگاهی ساختاری و عمیق است. خصوصیسازی واقعی باشگاهها، حرکت به سمت درآمدزایی پایدار از مسیرهایی مانند حق پخش، بازاریابی و توسعه آکادمیها، و نیز تقویت نظام نظارتی، میتواند به برقراری تعادل میان هزینه و کیفیت کمک کند.
فوتبال ایران در آستانه فصل جدید، بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهایی دقیق، حسابشده و بلندمدت نیاز دارد؛ تصمیمهایی که بتواند این بازی پرطرفدار را از چرخه تکرار مشکلات گذشته خارج کرده و به سمت حرفهایسازی واقعی هدایت کند. بیتردید، شفافیت حقیقی در نظام مالی و پولی باشگاهها و پایان دادن به وابستگی آنها به منابع عمومی و خصوصیسازی واقعی، تنها راه نجات فوتبال باشگاهی ایران است؛ مسیری که اگر با جدیت دنبال نشود، میتواند به بحرانی بسیار بزرگ و حلنشده تبدیل شود؛ بحرانی که عبور از آن بهسادگی امکانپذیر نخواهد بود.
17302
