ایران باید به سوی اقتصاد آبی و پیشرفت هوشمند گام بردارد
به نقل از خبرنگار ایرنا، علیرضا عبدالعلی زاده روز سهشنبه، در آیین گرامیداشت روز ملی دریای خزر (۲۱ مرداد)، پرسشهایی را مطرح کرد: آیا مسیر توسعه با حفاظت از محیطزیست ناسازگار است؟ اگر جمعیت رو به افزایش باشد و شهرها بزرگتر شوند و اقتصاد نیز رشد کند، آیا ناچاریم میان رفاه انسان و سلامت زمین یکی را برگزینیم؟ او در پاسخ تأکید کرد که باور دارد جواب «نه» است؛ به این معنا که انتخابی دوگانه میان انسان و طبیعت وجود ندارد. از دیدگاه وی، کلید ماجرا در این است که «الگوی توسعه» را دگرگون کنیم.
این مقام مسئول همچنین عنوان کرد: در دورههای پیشین، توسعه عمدتاً با شاخصهایی از جنس افزایش تولید، گسترش تعداد کارخانهها، بیشتر شدن مصرف انرژی و بالا رفتن میزان مصرف تعریف میشد. انقلاب صنعتی دستاوردهای مهمی برای بشر به همراه آورد، اما در کنارش، وابستگی به منابع بیشتر، افزایش پسماند و تشدید آلودگی را نیز رقم زد.
عبدالعلی زاده در ادامه سخنان خود گفت: در نیمه دوم قرن گذشته، ایده «توسعه پایدار» و نیز «اقتصاد سبز» به تدریج مطرح شد؛ رویکردی که هدف آن کاهش میزان مصرف انرژی، پایین آوردن حجم ضایعات، بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر و تولید پاکتر بود. با این حال، به باور او اکنون لازم است از این مرحله عبور کنیم. او مثالی زد: اگر یک کارخانه بتواند هزار واحد آلودگی تولید کند و ما در نهایت آن را به ۵۰۰ واحد برسانیم، آیا واقعاً مشکل برطرف شده است؟ پاسخ منفی است، چون در واقع تنها سرعت روند تخریب کمتر شده، نه اینکه ریشه مسئله قطع شود.
وی افزود: در همین نقطه است که «اقتصاد آبی» جایگاه ویژهای پیدا میکند؛ نگرشی که از منطق و سازوکار طبیعت درس میگیرد. در جهان طبیعی، تقریباً چیزی با عنوان «ضایعات» دیده نمیشود؛ آنچه برای یک موجود به پایان میرسد، میتواند به مادهای برای موجود دیگری تبدیل شود. بنابراین پرسش اقتصاد آینده این خواهد بود که چگونه میتوان اقتصادی طراحی کرد که تا حد امکان آلودگی و پسماند تولید نکند. این رویکرد یعنی گذار از کنترل آلودگی به پیشگیری از آن، حرکت از مدیریت پسماند به سمت طراحی «بدون پسماند»، تغییر مسیر از مصرف منابع به سمت چرخهای کردن منابع و در نهایت فاصله گرفتن از توسعهای که در تقابل با طبیعت قرار میگیرد و رسیدن به توسعهای که با طبیعت همراه است؛ توسعهای که باید آن را جدی گرفت.
ادامه دارد