پلتفرمهای تجارت طلا هنوز به سامان نرسیدهاند/ سامانه نظارت در انتظار عملیاتی شدن
بر اساس گزارش ایسنا، سید حجت شفائی در نشست خبری که با حضور خبرنگاران برگزار شد، به سوال یکی از اعضای این خبرگزاری درباره وجود احتمال حباب منفی در بازار طلا و ریزش قیمتها نسبت به قیمتهای جهانی پاسخ داد. وی تأکید کرد که در ماههای اخیر، عواملی همچون وضعیت اقتصادی کشور، مسائل سیاسی و تحولات در خاورمیانه تأثیر قابل توجهی بر بازار طلا داشته و این عوامل باید در هر گونه تحلیل درباره بازار مورد توجه قرار گیرند؛ همچنین، در مقاطع خاصی از سال نظیر ماه محرم، کاهش قیمت طلا در داخل کشور یک امر طبیعی است و نمیتوان به این وضعیت به طور دائمی و گسترده نگریست.
وی افزود: نوسانات موجود در بازار طلا، به ویژه در شرایط کنونی، به شدت تحت تأثیر اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور است و یقیناً این وضعیت موقتی خواهد بود و بازار دوباره به روند طبیعی خود بازخواهد گشت.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران در خصوص احتمال خروج طلا از کشور نیز بیان کرد: فعالان قانونی این حوزه مطلقاً در چنین اقداماتی مشارکت نمیکنند و اگر شاهد مواردی از این دست هستیم، باید ریشه این اقدامات را در فعالیتهای افراد سودجو و غیررسمی جستوجو کنیم.
شفائی در ادامه درباره عملکرد پلتفرمهای آنلاین مرتبط با فروش طلا توضیح داد: در سال گذشته، به دنبال صدور دستورالعملی برای فعالیت این پلتفرمها، مبنای مشخصی برای فعالیت آنها فراهم شده است. بر اساس این دستورالعمل، پلتفرمهای فروش طلا موظفند مشابه یک مغازه طلافروشی که دارای موجودی واقعی است، بخشی از سرمایهشان را به صورت شمش استاندارد در بانک مرکزی یا صندوقهای تعیینشده توسط بانک مرکزی نگهداری کنند.
وی ادامه داد: این پلتفرمها تنها مجاز به فروش طلای واقعی موجود خود بوده و نباید به فروش طلای خیالی یا خالیفروشی بپردازند. اجرای دقیق این دستورالعمل موجب میشود که امکان فروش طلاهایی که وجود ندارند از میان برود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران تأکید کرد: با این حال، هنوز این دستورالعمل به طور کامل به مرحله اجرا درنیامده و پلتفرمها همچنان بر اساس روشهای قبلی خود عمل میکنند و نظارت و مقررات پیشبینیشده در دستورالعمل جدید به طور کامل به مرحله عمل نرسیده است.
شفائی خاطرنشان کرد: طبق دستورالعمل سال گذشته، بانک مرکزی سه ماه زمان داشت تا سامانه نظارتی مورد نیاز در این حوزه را طراحی و راهاندازی کند، اما پس از گذشت تقریباً پنج ماه، بانک مرکزی در نامهای به کمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری اعلام کرد که امکان طراحی این سامانه برایش مقدور نیست، اما این کمیسیون دوباره مسؤولیت انجام این کار را به بانک مرکزی واگذار کرد.
وی افزود: حدود ۲۰ روز پیش، طراحی سامانه مورد نظر نهایی شد و این موضوع در هیئت مقرراتزدایی مورد بررسی قرار گرفت و تقریبا دو هفته پیش، بخش عمدهای از سامانه در این هیئت مورد تأیید واقع شد و تقریباً ۹۰ درصد موارد آن به نتیجه رسید. امیدواریم پس از نهایی شدن، مراحل تصویب، ابلاغ و اجرا انجام شود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا ایران در تشریح سازوکار مورد نظر برای فعالیت پلتفرمها گفت: طبق چارچوب تعیینشده، مردم نباید طلای آبشده یا طلای خام بدون ویژگیهای مشخص دریافت کنند، بلکه طلای ارائهشده باید دارای ویژگیها و استانداردهای مشخص باشد و نشان استاندارد نیز باید بر روی آن وجود داشته باشد. همچنین، پلتفرمها ملزم به دارا بودن شمش و موجودی واقعی هستند و هر میزان طلای فروختهشده باید از موجودی حساب آنها کسر و به حساب مشتری منتقل شود.
شفائی افزود: حتی اگر طلاهایی که توسط مشتری خریداری شده در خزانه نگهداری شود، از زمانی که مالکیت آن به مشتری منتقل میشود، باید این موضوع نیز در حسابها به طور شفاف ثبت شود و هدف این است که موجودی واقعی و تعهدات پلتفرمها به سادگی قابل رصد و نظارت باشد.
وی با اشاره به اینکه هنوز این سازوکار به طور کامل ابلاغ و اجرایی نشده گفت: امیدواریم با پیادهسازی این دستورالعمل، وضعیت فعالیت پلتفرمهای فروش طلا به سمت نظمی بهتر حرکت کند و این بازار از شرایط بیضابطهای که در برخی موارد به چشم میخورد، فاصله بگیرد. اما یکی دیگر از مسائلی که در دستورالعمل کلی به آن اشاره نشده، ساعات فعالیت پلتفرمهاست و ما بر این باوریم که باید زمانبندی مشخصی برای فعالیت این پلتفرمها تعیین شود تا از ایجاد فرصتهای قیمتسازی و هیجانات در ساعات شبانه جلوگیری شود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران در ادامه گفت: موضوع دیگر پایهگذاری قیمتگذاری است که پیشنهاد ما این بود که قیمت طلا در پلتفرمها باید بر اساس قیمت اعلامی از سوی اتحادیه طلا و جواهر تهران تعیین شود و این پلتفرمها نباید بهطور مستقل اقدام به تعیین قیمت کنند؛ چرا که وجود یک مرجع و معیار مشخص برای قیمتگذاری این امکان را فراهم میآورد که قیمتهای پیشنهادی پلتفرمها با آن مقایسه و ارزیابی شود، اما اگر هر پلتفرم به طور جداگانه اقدام به تعیین قیمت کند، احتمال ایجاد اختلاف قیمت و به تبع آن نوسانات در بازار و آسیب به سرمایه مردم افزایش مییابد.
ادامه دارد