شرایط مربوط به سپرده ارزی برای سرمایهگذاری اعلام گردید/ تبدیل ارز به ریال، ممنوع شد
به گزارش ایسنا، این ابزار مالی نوین به منظور فراهم آوردن منابع ارزی برای اشخاص حقوقی و سوق دادن این منابع به سمت تأمین مالی طرحهای اقتصادی تولیدی طراحی شده است و اجرای این طرح به مرکز مبادله ایران، که نماینده بانک مرکزی محسوب میشود، واگذار شده است.
براساس مصوبه جدید، این گواهی تا سقف ۵۰ میلیون یورو برای هر طرح مشخص و با سررسید حداکثر چهار ساله صادر میگردد. ارز قابل استفاده در این طرح میتواند یورو یا معادل آن در سایر ارزهای معتبر باشد و نرخ سود بهطور قطعی بر اساس عقود مبادلهای تعیین خواهد شد. در تصمیمگیری درباره نرخ سود و زمانبندی پرداخت آن، پیشنهادات عامل و تأیید کمیسیون تسهیلات ارزی بانک مرکزی در نظر گرفته خواهد شد.
ارکان پنجگانه اجرایی طرح معرفی شدند
مطابق با دستورالعمل ابلاغی، اجرای این طرح شامل پنج رکن اصلی است که هر یک مسؤولیتهای مشخصی دارند. عامل که یک مؤسسه اعتباری مجاز از سوی بانک مرکزی است، ملزم به افتتاح سپرده، صدور گواهی و بازخرید آن خواهد بود. ضامن، که الزاما باید یک مؤسسه اعتباری باشد، مسئول تضمین پرداخت اصل دارایی و سود سپرده در تاریخهای سررسید است.
متقاضی، که یک شخص حقوقی است، برای تأمین مالی ارزی پروژههای خود، درخواست ایجاد سپرده میدهد و سرمایهگذار فرد حقوقی دیگری است که از طریق افتتاح حساب در مؤسسه اعتباری، اقدام به خرید گواهی میکند. همچنین، متعهد خرید که نیز یک شخص حقوقی است، تعهد مینماید که مقدار مشخصی از گواهیها را که در موعد مقرر فروش نرفتهاند، خریداری نماید.
عامل و ضامن به پیشنهاد متقاضی و با تأیید کمیسیون تسهیلات ارزی تعیین میشوند و همچنین متعهد خرید نیز به همین ترتیب انتخاب خواهد شد. این ساختار بهگونهای طراحی شده تا نظارت کامل بر فرآیند صدور و انجام تعهدات ممکن گردد.
شایان ذکر است که عامل و ضامن باید بهطور قطع یک مؤسسه اعتباری باشند.
وظایف اجرایی مرکز مبادله ایران
هدف اصلی فراهمآوردن بستر مناسب برای تجهیز منابع ارزی اشخاص و استفاده از آن در تأمین مالی پروژههای مشخص است.
مرکز مبادله ایران به عنوان نماینده بانک مرکزی، مسئولیتهای اجرایی این طرح را بر عهده دارد که از جمله این وظایف میتوان به دریافت و ارسال مکاتبات با ارکان مربوط به صدور گواهی، تهیه گزارشهای کارشناسی، نظارت بر فرآیند صدور و انجام تعهدات متعهد خرید، بررسی گزارشها تا زمان سررسید و ارائه گزارش تخلفات به بانک مرکزی اشاره کرد. علاوه بر این، این مرکز مسئول ایجاد زیرساختهای فنی مرتبط با صدور گواهی نیز میباشد.
تاکید بر تسویه ارزی و منع تبدیل به ریال
یکی از نکات مهم این دستورالعمل، ممنوعیت کامل تبدیل ارز به ریال از سوی متقاضی، عامل و ضامن است. طبق ماده ۱۵ دستورالعمل، سپردهگذاری و خرید گواهی توسط سرمایهگذار، بازخرید گواهی و تسویه ارز، تنها بهصورت ارزی انجام خواهد شد و تبدیل به ریال کاملاً ممنوع است. جزئیات و روشهای تسویه ارزی باید به صورت اسکناس یا حواله و هماهنگ با نوع ارز سپردهگذاری شده توسط سرمایهگذار مشخص گردد.
سپردهگذاری فقط از منابع ارزی غیرصادراتی، مازاد بر تعهدات ارزی صادراتی یا ارزهای خارجی امکانپذیر است و استفاده از منابع ارزی تحت تعهد ارزی صادراتی به صراحت ممنوع شده است. سرمایهگذاران میتوانند با ارائه ارز اسکناس یا حواله ارزی به عامل، نسبت به سپردهگذاری اقدام کنند.
لازم به توضیح است که در صورتی که در زمان پرداخت اسکناس، موجودی کمتر از ۵۰ واحد ارز باقی مانده باشد، با توافق سرمایهگذار، این مبالغ میتوانند به ریال تسعیر شده یا بهصورت ارزی در حساب ارزی سرمایهگذار نگهداری شوند. عامل همچنین میتواند بنا به درخواست سرمایهگذار، موجودی ارزی کمتر از ۵۰ واحد ارز را با نرخ ارز اسکناس بازار ارزی مسافری مرکز مبادله ایران خریداری نماید.
تأمین منابع مالی و تضمین بازگشت اصل و سود
طبق ماده (۲۳) دستورالعمل، تأمین منابع مالی ارزی برای پرداخت سود سپرده و بازپرداخت اصل مبلغ بازخرید گواهی در سررسید، از سه منبع مجاز - شامل درآمدهای ارزی متقاضی، درآمدهای ارزی سهامداران متقاضی و درآمدهای ارزی شرکتهای همگروه متقاضی - انجام خواهد شد.
متقاضی موظف است حداقل ۱۰ روز کاری قبل از تاریخهای مقرر، نسبت به واریز ارز با منشاء خارجی قابل نقل و انتقال به حساب عامل اقدام نماید و درصورت عدم انجام تعهدات، ضامن ملزم به تسویه تعهدات ایفا نشده بهصورت ارزی در تاریخهای موعود است.
ضامن بعد از انجام تعهد، موظف است حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری به مرکز مبادله گزارش دهد. همچنین در صورت تأخیر متقاضی در انجام تعهدات، جریمهای به ازای هر روز تأخیر و متناسب با مدت زمان تأخیری به میزان نرخ سود سالانه محاسبه و دریافت خواهد شد. این سازوکار، بازگشت اصل و سود سپرده را از طریق بانکها تضمین میکند و امنیت داراییهای سرمایهگذاران را بهطور کامل تأمین مینماید.
قواعد مهم برای تبدیل ارز
بانک مرکزی تمهیدات لازم برای تبدیل حواله ارزی قابل نقل و انتقال به ارز اسکناس و بالعکس را تا سقف مشخصی و بدون هیچ هزینهای برای عامل فراهم کرده است. همچنین، فروش مجدد گواهیهای بازخرید شده توسط عامل با رعایت نرخ تعیینشده تا تاریخ سررسید بلامانع اعلام گردیده است. این گواهیها به نام صادر میشوند و امکان بازخرید آنها قبل از سررسید وجود دارد اما انتقال آنها به غیر مجاز خواهد بود.
مستندات قانونی برای سرمایهگذاران معتبر اعلام شد
طبق ماده (۲۸) دستورالعمل، اسناد مرتبط با دریافت سود سپرده و اصل مبلغ ناشی از بازخرید گواهی، اعتبار قانونی بالایی دارند. این مدارک بهعنوان «صورتحساب معتبر موضوع ماده (۲) مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز» و همچنین «سند مثبته موضوع ماده (۲) قانون مبارزه با پولشویی» تجویز شدهاند. این امر به سرمایهگذاران اطمینان میدهد که مدارک اخذ شده بهطور قانونی قابل استفاده برای اثبات معاملات و تراکنشهای ارزی هستند.
کارمزد عامل و متعهد خرید بهصورت ارزی اخذ میشود و شرایط و درصد دریافت کارمزدها پس از تأیید کمیسیون تسهیلات به شبکه بانکی کشور ابلاغ خواهد شد.
متقاضی همچنین موظف است بهطور سهماهه تا زمان سررسید، گزارش وضعیت پروژه تأمین سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش را به مرکز مبادله ارائه دهد. این گزارشهای دورهای امکان پایش دقیق توسعه طرحها و اطمینان از مصرف بهینه منابع ارزی را فراهم خواهد ساخت.
در نهایت، تخلفات عامل و ضامن از دستورالعملهای ارزی در چارچوب ماده (۲۳) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۲ مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام