چگونه ایران یک فروند جنگنده F-۱۵E آمریکایی را سرنگون ساخت؟

فرارو- یک فروند جنگنده F-15E نیروی هوایی آمریکا در ماه آوریل بر فراز بخش جنوبی ایران به زمین افتاد؛ واقعه‌ای که پس از آن ادعا شد عملیات وسیعی به منظور نجات دو نفر از خدمه این جنگنده در درون ایران انجام شده است.

بر اساس گزارش فرارو که به نقل از نیویورک تایمز منتشر شده است، این جنگنده در حین انجام ماموریت خود هدف یک موشک زمین‌به‌هوا قرار گرفت و به ناچار سرنشینان آن پس از برخورد موشک، به ایجکت کردن اقدام کردند. اطلاعات موجود در مورد این واقعه نشان می‌دهد که یکی از اعضای خلبانی، بعد از سقوط خیلی زود توسط نیروهای آمریکایی شناسایی و نجات یافت.

با این حال، افسر سامانه‌های تسلیحاتی جنگنده در یک ناحیه کوهستانی در ایران باقی‌مانده و گفته شده است که برای تقریبا دو روز سعی کرد از دستگیر شدن توسط نیروهای ایرانی جلوگیری کند. این افسر که به ابزار محدودی دسترسی داشت، با به کارگیری آموزش‌های بقا و فرار، فاصله خود را از تیم‌های جست‌وجوگر حفظ کرده و در نواحی دشوار عبور پنهان شد.

در نهایت، نیروهای ویژه ایالات متحده ادعا کردند که مکان این افسر را شناسایی کرده و در خلال یک عملیات پیچیده جست‌وجو و نجات، او را از خاک ایران خارج کردند. مقامات آمریکایی این ماموریت را یکی از دشوارترین عملیات‌های نجات نیروهای خود در طول جنگ توصیف کردند.

گزارش‌های منتشر شده پیرامون این حادثه، همچنین به استفاده از تعدادی از هواپیماها، بالگردها و نیروها به منظور حمایت از عملیات نجات اشاره دارند. در این میان، نیروهای آمریکایی تلاش کردند تا با ایجاد پوشش هوایی و بکارگیری تاکتیک‌های فریب، مانع از شناسایی محل دقیق افسر آمریکایی توسط نیروهای ایرانی شوند و مسیر خروج تیم نجات را هموار کنند.

براساس شرحی که در مورد چگونگی سرنگونی این جنگنده مطرح شده، پیش از وقوع درگیری، نیروهای ایرانی از پهپادها بهره‌برداری کرده بودند تا موقعیت و مسیر حرکت جنگنده آمریکایی را شناسایی کنند. اگر این روایت درست باشد، حاکی از تلاش برای تلفیق شناسایی هوایی و سامانه‌های پدافندی کوتاه‌برد جهت مقابله با جت‌های جنگی در ارتفاع کم یا نواحی نزدیک به صحنه نبرد است.

در این روایت همچنین آمده است که سامانه هشدار جنگنده تنها مدت بسیار کوتاهی قبل از اصابت موشک، خدمه را از وجود خطر مطلع کرده است؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده چالش‌های شناسایی تهدیدات خاص پدافندی در فاصله نزدیک باشد.

سرنگونی F-15E و عملیات بعدی برای نجات خدمه، از جمله حوادثی است که توجهات زیادی را به قابلیت‌های پدافندی ایران و همچنین نقاط ضعف هواپیماهای جنگی آمریکایی در مناطق درگیر جلب کرد. نجات سرنشین دوم نیز پس از تقریباً دو روز، به یکی از پرمخاطره‌ترین عملیات‌های جست‌وجو و نجات نیروهای آمریکایی در این درگیری خاتمه بخشید.