شبکه ملی اطلاعات، رقیب اینترنت به شمار نمی‌آید!

به نقل از ایسنا، شبکه ملی اطلاعات به عنوان یک شبکه مردمی، نقش مهمی در زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال ایفا می‌کند و بر پایه فناوری‌های زیرساختی پیشرفته از جمله نسل‌های جدید ارتباطی مثل ۵G و توسعه فیبر نوری قرار دارد.

این شبکه ظرفیت لازم برای ذخیره و تبادل امن اطلاعات داخلی را فراهم می‌آورد که برای توسعه خدمات الکترونیکی و دسترسی به اینترنت از طریق بستر ارتباطی پهن باند سراسری برای کاربران خانگی، کسب‌وکارها و نهادهای دولتی الزامی است. با این حال، در سال‌های گذشته برخی انتقادها مطرح شده‌ است که ممکن است شبکه ملی برای دسترسی کاربران و ارتباط با خارج محدودیت‌های بیشتری ایجاد کند.

یکی از دوگانه‌های مطرح‌شده در سال‌های اخیر این است که آیا شبکه ملی اطلاعات می‌تواند جایگزین اینترنت شود؛ نگاهی که به راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات به عنوان عاملی محدودکننده برای خدمات اینترنت به کاربران می‌نگرد، در حالی‌که هیچ شبکه‌ای نمی‌تواند به عنوان جانشینی برای اینترنت جهانی عمل کند و شبکه ملی اطلاعات نیز چنین وظیفه‌ای ندارد. بنابراین، نمی‌توان به اشتباه آنها را معادل یکدیگر دانست.

در همین راستا، سید ستار هاشمی - وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در گفت‌وگویی با ایسنا اظهار کرده است که شبکه ملی اطلاعات را نباید رقیب اینترنت قلمداد کرد و بر این باور است که توسعه این شبکه و بهبود کیفیت اینترنت جهانی دو مسیر موازی و مکمل هستند. وزارت ارتباطات بطور جدی به دنبال تقویت همزمان شبکه داخلی و ارتباطات بین‌المللی است.

بنابر گفته او، افرادی که دوگانه «اینترنت و شبکه ملی اطلاعات» را به میان می‌آورند، هم به شبکه ملی اطلاعات آسیب می‌زنند و هم موجب می‌شوند تا افکار عمومی دچار سردرگمی شود.

از دیدگاه وزیر ارتباطات، شبکه ملی اطلاعات باید به عنوان یک شبکه تجاری عمل کند و در عرصه رقابتی با ارائه خدمات باکیفیت، به مردم خدمات مناسب و شایسته‌ای ارائه دهد و بتواند سهم خود از بازار را تصاحب کند.

وحید یزدانیان - معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات نیز در این مورد به ایسنا گفته است که در سال‌های اخیر شکاف‌هایی بین اینترنت و شبکه ملی اطلاعات به وجود آمده که تلاش کرده‌ایم آن را برطرف کنیم. شبکه ملی اطلاعات نه تنها به معنای حذف اینترنت نیست، بلکه باید به طور همزمان با دسترسی‌های بین‌المللی در ارتباط باشد. این دوگانگی کاملاً نادرست است و باید اعتماد به شبکه ملی اطلاعات شکل بگیرد، شبکه‌ای که ضامن دسترسی اجتماعی است و مردم از آن بهره‌برداری می‌کنند.

در حالی که شبکه ملی در کشور ما در حال شکل‌گیری است، این پرسش مطرح می‌شود که آیا کشورهای دیگر نیز در حال ایجاد شبکه ملی اطلاعات هستند و آیا آنها نیازهای مردم خود را بومی‌سازی کرده‌اند؟

در پاسخ باید گفت که شبکه ملی اطلاعات مختص چند کشور نیست؛ بسیاری از کشورهای پیشرفته، از جمله آمریکا، روسیه، هند، کوبا، کره و ژاپن، از جمله کشورهایی هستند که شبکه ملی اطلاعات دارند.

البته برخی بر این باورند که در این کشورها، ساختار و کاربردهای شبکه ملی اطلاعات تفاوت‌های اساسی دارد. کشورهایی که دارای شبکه ملی اطلاعات هستند، سیاست‌هایی برای مدیریت استفاده از اینترنت در کشور یا ناحیه خود وضع کرده‌اند و با اجرایی کردن این سیاست‌ها، شبکه‌های بومی خود را توسعه داده‌اند.

این کشورها زیرساخت‌های محلی ایجاد کرده‌اند اما در عین حال، دروازه‌های جهانی را مسدود نکرده‌اند و عملاً تنها جریان اطلاعات را از فیلترهایی عبور می‌دهند.

برای مثال، هند شبکه ملی اطلاعاتی به نام «شبکه ملی دانش» دارد که نام‌گذاری آن به این دلیل است که هند اعتقاد دارد جمع‌آوری اطلاعات به دانش می‌انجامد. همچنین در هند، سازمان فناوری اطلاعات به عنوان بخشی از وزارت ارتباطات مسئولیت شبکه ملی دانش را بر عهده دارد.

چین یکی دیگر از کشورهایی است که شبکه ملی اطلاعات دارد. این کشور با پروژه "فایروال بزرگ" پیشرفته‌ترین و پیچیده‌ترین شبکه کنترل اطلاعات را طراحی کرده و به جای مسدودسازی صرف، سرویس‌های محلی قدرتمند را در جایگزین کرده است؛ به طوری که کاربران چینی به جای گوگل از بایدو، به جای توییتر از سینا ویبو و به‌جای واتساپ از وی‌چت استفاده می‌کنند.

در کره جنوبی هم دولت با تبلیغ شبکه ملی اینترنت تلاش کرده تا شهروندان را جذب کند و طرح‌های تشویقی متنوعی به کار گرفته است. در این زیرساخت، خدمات سلامت الکترونیکی و آموزش آنلاین ارائه می‌شود و شهروندان با خدمات اینترنتی مانند بانکداری و خرید آنلاین آشنا می‌شوند. همچنین، دولت کره با آسان‌سازی ورود اپراتورها به بازار، فضایی رقابتی ایجاد کرده تا کیفیت و تنوع خدمات الکترونیک در کشور افزایش یابد.

در ایران نیز با وجود انتقادهای مختلفی که برخی به ضرورت ایجاد شبکه ملی وارد می‌کنند، راه‌اندازی این شبکه در واقع به عنوان بخشی از طرح برنامه پنجم توسعه به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات محول شده است.

در حال حاضر در برنامه هفتم توسعه هستیم و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات طبق ماده ۶۵ این قانون موظف به استفاده از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و همکاری بخش خصوصی، تعاونی‌ها و نهادهای عمومی است و باید بر اساس مدل اقتصادی جدید، امکان اتصال ادارات، کسب‌وکارها و منازل در هر استان به شبکه ملی اطلاعات را از طریق زیرساخت‌های مبتنی بر فیبر نوری و بهبود دسترسی سریع به روستاهای بالای بیست خانوار فراهم کند و گزارشی از عملکرد خود را هر شش ماه به مجلس ارائه دهد.

طبق برنامه هفتم، ۹۹ درصد پروژه شبکه ملی اطلاعات باید تا پایان برنامه به نتیجه برسد و تعداد خانوارهای تحت پوشش فیبر نوری به ۲۰ میلیون نفر افزایش یابد.

مزایا و معایب

شبکه ملی اطلاعات نیز مثل هر پروژه و برنامه دیگری از مزایا و معایبی برخوردار است. یکی از بزرگ‌ترین مزایای آن، افزایش تاب‌آوری شبکه در مقابل حملات سایبری خارجی و رشد کسب‌وکارهای داخلی و پلتفرم‌های محلی به دلیل کاهش هزینه‌های زیرساخت است.

نگهداری اطلاعات حیاتی کاربران در مرزهای جغرافیایی و حفظ خدمات بانکی و درمانی در زمان قطعی کابل‌های بین‌المللی از دیگر مزایای شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شود.

اما نباید کاهش تنوع ابزارها و خدمات در دسترس کاربران، آسیب‌پذیری کسب‌وکارهایی که با بازارهای بین‌المللی در ارتباطند و هزینه‌های بالا برای حفظ و توسعه مداوم سرورها و دیتاسنترها را نیز نادیده گرفت که ممکن است از معایب شبکه ملی به حساب بیاید.

کارشناسان بر این باورند که در صورت پیاده‌سازی کامل شبکه ملی اطلاعات، این شبکه می‌تواند به عنوان گزینه‌ای امن‌تر با سرعت و کیفیت بالاتر برای مردم عمل کند و به دغدغه‌های جامعه در این زمینه پاسخ گوید.

بر اساس گزارش ایسنا، در حال حاضر بسیاری از کشورهای پیشرفته به راه‌اندازی و سرمایه‌گذاری روی شبکه ملی اطلاعات پرداخته‌اند و زیرساخت‌های امن و پایدار ایجاد کرده‌اند تا در زمان‌های بحرانی، اقتصاد و خدمات شهری دچار اختلال نشود و به مردم به صورت مستمر خدمت‌رسانی شود.

انتهای پیام