بررسی وضعیت افزایش قیمت بنزین در بازه ۱۵ روزه / جدیدترین نرخ بنزین چقدر است؟
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، در شرایطی که مسأله فروش بنزین به قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در استان کرمان به کانون اصلی بحثهای اقتصادی کشور تبدیل شده، اخبار حاکی از ورود دولت به مرحله تصمیمگیری نهایی در خصوص آینده سوخت میباشد. مقامات دولتی از تعیین تکلیف نهایی در مورد «نظام عرضه بنزین» در فاصله ۱۰ تا ۱۵ روز آینده خبر دادهاند. در این بین، بحث و جدل میان حامیان واقعیسازی قیمت و کسانی که نسبت به بروز یک موج تورمی تازه هشدار میدهند، شدت گرفته است.
دولت چه تصمیمی درباره افزایش قیمت بنزین اتخاذ خواهد کرد؟
سعید اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، با تأکید بر اینکه «مردم غافلگیر نخواهند شد»، اعلام کرده است که دولت در حال بررسی سه سناریوی کلیدی برای حل معضل ناترازی سوخت است:
۱. توزیع محدود به میزان تولید: عرضه بنزین تنها تا حد تولید ۱۲۱ میلیون لیتر و اعمال سهمیهبندی در زمانهای مشخص در پمپبنزینها (پمپها پس از اتمام تولید متوقف میشوند).
۲. تقسیم تولید بین خودروها: سهمیهبندی دقیق و فروش مازاد به نرخ آزاد (روش مشابه طرح کرمان).
۳. تخصیص سهمیه بر اساس کد ملی: دادن سهمیه به افراد (صرفنظر از مالکیت خودرو) و امکان خرید و فروش سهمیههای مصرف نشده.
نبرد بر سر قیمت؛ آیا هزینه تولید ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان است؟
همزمان با بررسی این سناریوها، گمانهزنیها درباره هزینه واقعی بنزین شدت یافته است. محمد بهرامی سیفآباد، نماینده کمیسیون انرژی مجلس، بیان کرده که هزینه تولید و واردات بنزین از ۵۰ هزار تومان فراتر میرود و حتی رقم ۷۰ هزار تومان نیز به عنوان یکی از هزینههای مدنظر مطرح شده است.
بهرامی درباره نحوه قیمتگذاری بنزین مازاد بر سهمیه توضیح داده است: «لازمی نیست که قیمت بر اساس نرخ منطقهای محاسبه گردد، بلکه هزینه تولید میتواند به عنوان یکی از مبنای اصلی قیمتگذاری مورد استفاده قرار گیرد.» او همچنین به شدت از تخصیص سهمیه به «کد ملی» دفاع کرده و معتقد است که این مدل بهبود عدالت توزیع را به دنبال خواهد داشت و به نفع اقشار فاقد خودرو تمام میشود.
هشدار جدی اتاق بازرگانی: ذخایر در حال تحلیل رفتن است
در طرف دیگر داستان، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، زنگ خطر را درباره وضعیت بنزین به صدا درآورده است. او با هشدار نسبت به تحلیل رفتن ذخایر استراتژیک بنزین کشور، تأکید کرده است که:
کمبود بنزین یک مشکل جدی است: ناترازی سوخت ممکن است به میزان روزانه ۱۷ تا ۱۸ میلیون لیتر برسد.
علت بحران: او خودروسازان داخلی را متهم به ایجاد این وضعیت دانسته و از دولت درخواست کرده تا تولید خودروهای پرمصرف را محدود کند. به گفته وی، شکاف بین هزینه واقعی تولید بنزین و قیمت آن برای مصرفکننده، یکی از بزرگترین چالشهای مالی کشور است که به بیتالمال آسیب میزند.
مجلس در برابر افزایش قیمت بنزین ایستاده است / هشدار درباره خطر بروز موج جدید تورم
در حالیکه برخی بر واقعیسازی قیمت تأکید دارند، نمایندگان مجلس در خصوص پیامدهای اجتماعی و اقتصادی این اقدام بسیار نگران هستند. سیدمحمد موحد، نماینده مجلس، با اشاره به فشارهای موجود بر معیشت مردم، هرگونه افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی را «غیرمنطقی و غیرقابل دفاع» توصیف کرده است.
او در مصاحبه با فارس هشدار داده است: «افزایش قیمت نجومی بنزین، به افزایش قابل توجه هزینههای حملونقل و تولید خواهد انجامید.» موحد تصریح کرد که انرژی، شریان اصلی قیمت کالاهای اساسی و خدمات است و هر گونه تغییر در نرخ آن، بلافاصله بر زندگی خانوادهها تأثیر میگذارد و موج تازهای از تورم در بازار ایجاد خواهد کرد.
بنزین در آستانه تحول ساختاری
آنچه مسلم است، دولت با یک ناترازی جدی دست و پنجه نرم میکند که بخشی از آن به کیفیت پایین خودروهای داخلی و بخشی دیگر به ناکارآمدی شیوههای عرضه فعلی برمیگردد. با این وجود، تصمیمگیران کشور با دوگانه دشواری روبرو هستند: از یک سو، فشار کسری بودجه و هزینههای بالای تولید و واردات که کارشناسانی همچون آرش نجفی بر آن تأکید دارند. از سوی دیگر، خطر بروز ناآرامیهای اقتصادی و تورم بیپناه که نمایندگانی نظیر موحد در خصوص آن هشدار میدهند.
نرخ جدید بنزین چقدر خواهد بود؟
با وجود شایعاتی که پیرامون نرخهای جدید بنزین در حال انتشار است، هنوز هیچ قیمت مشخص و رسمی برای بنزین اعلام نشده است. آنچه دولت در حال بررسی است، تنها تعیین یک نرخ جدید نیست، بلکه تجدیدنظر در شیوههای توزیع و مدیریت مصرف سوخت میباشد. نکته مهم این است که این اظهارات زمانی مطرح میشود که پیشتر طرح عرضه بنزین به قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در کرمان متوقف شده و سخنگوی دولت نیز بر نبود تصمیم رسمی برای افزایش قیمت بنزین تأکید کرده بود. اکنون که زمانبندی جدیدی اعلام شده، به نظر میرسد پرونده اصلاح نظام بنزین به مرحله جدید و سرنوشتسازی وارد شده است.
۲۲۳۲۲۵