شباهتهای جنگ ایران با جنگ ویتنام در کجا نهفته است؟
بر اساس گزارشی از خبرگزاری خبرآنلاین، هاوارد فرنچ، خبرنگار معتبر آمریکایی، در مقالهای منتشر شده در نشریه «فارنپالیسی»، سیاستهای آمریکا را در خصوص جنگ ویتنام و جنگ ایران مورد مقایسه قرار داده است. او در آغاز مقاله، به نقل قولی از جورج سانتایانا، فیلسوف مشهور اسپانیایی اشاره میکند: «کسانی که به یاد گذشته خود نیستند، محکوم به تکرار آن هستند.» فرنچ در مقالهاش به کتاب «بهترین و درخشانترین» اثر دیوید هالبرستام، خبرنگار آمریکایی، پرداخته و از آن بهعنوان مرجعای برای مقایسه جنگ ویتنام با جنگ کنونی آمریکا و ایران استفاده کرده است. این کتاب که انتشار اولیهاش به سال ۱۹۷۲ بازمیگردد، به بررسی چگونگی کشیده شدن آمریکا به یک جنگ فرسایشی در ویتنام تحت ریاستجمهوری جان اف. کندی و لیندون بی. جانسون میپردازد.
در این رابطه، آقای فرنچ اظهار داشت: «جنگ ویتنام هم بهعنوان یک فاجعه انسانی و هم بهعنوان یک شکست اساسی برای قدرت آمریکا بهشمار میآید. از آن زمان تا به امروز تغییرات زیادی در ایالات متحده و جهان روی داده است؛ اما بسیاری از ویژگیهای بنیادی کوری شناختی که واشنگتن در پیگیری این جنگ از خود بروز داد، هنوز هم در متدهای درگیر در جنگ ایران مشهود است. بهطرز قابل توجهی، این ویژگیها نه تنها کاهش نیافته، بلکه تشدید و واضحتر شدهاند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها تصریح کرده که جنگ ایران به هیچوجه همسطح با جنگ ویتنام نیست، به این دلیل که زمان آن به مراتب کوتاهتر از جنگ ویتنام بوده است. با این حال، او در ابتدای این جنگ پیشبینی کرده بود که این کارزار ظرف چند هفته به نتیجۀ دلخواه خواهد رسید، در حالی که اکنون این درگیری بدون نشان دادن افق روشن برای خاتمهاش، ماهها ادامه یافته است. با این وجود، نویسنده مقاله تأکید دارد که شباهتهای موجود بین این دو جنگ غیرقابلانکار است.
شباهتهای جنگ ویتنام و جنگ ایران
نویسنده در این مقاله به هفت شباهت کلیدی بین این دو درگیری اشاره کرده است:
- هر دو جنگ با اهدافی مبهم و دائماً در حال تغییر مدیریت شدند.
- طرحهای هر دو جنگ توسط افرادی با ایدئولوژی خاص و فاقد تخصص در کشور هدف تهیه شده بود.
- برنامهریزی برای هر دو جنگ بهطور عمده به صورت مخفیانه انجام پذیرفت و هیچ بحث عمومی جدی درباره استراتژی یا اهداف آنان صورت نگرفت، حتی بدون مشورت با کنگره یا متحدان.
- در هر دو مورد تقریباً هیچ فضایی برای بیان انتقادات وجود نداشت.
- علاوه بر این، هر دو جنگ بر اساس این باور نادرست بنا شده بودند که برتری تکنولوژیک آمریکا و قدرت آتش او یک پیروزی قطعی را تضمین خواهد کرد.
- نه تنها دولت کنونی، بلکه دولت زمان جنگ ویتنام هم بهروشنی فکر نکرد که پیروزی چه شکلی خواهد داشت و همچنین چگونه و در چه زمان باید از جنگ خارج شد.
- و در اوج آشکار شدن ابعاد فاجعه در هرکدام از این جنگها، دولتها تحت تأثیر واژهها و لفاظیهای خود گرفتار شدند.
نویسنده همچنین نکتهای از کتاب آقای هالبرستام را که بهخصوص او را به وحشت انداخته، ذکر میکند. در این بخش آمده است: «نکتهای که درباره تیم کندی-جانسون آموختم این است که با وجود شهرتشان بهعنوان مدیرانی کارآمد و منطقی، در واقع مدیران بسیار ضعیفی بودند. آنها خود را مدیران خوبی تصور میکردند و همیشه از باز نگه داشتن گزینههای خود صحبت میکردند، در حالی که رویدادها به آرامی و به تدریج همان گزینهها را از میان میبردند. واقعیت این است که تاریخ با سختگیری قضاوت میکند و از آغاز تا میانه دهه ۱۹۶۰، یعنی زمانی که آن تصمیمات سرنوشتساز را اتخاذ کردیم، گزینههای زیادی برای ما باقی نمانده بود.»
آقای هالبرستام در ادامه میافزاید که تنها گزینههای باقیمانده یا پذیرش شکست و خروج بود یا فرستادن نیروهای نظامی برای جنگیدن در جنگی که پیروزی در آن امکانپذیر نبود.
به گفته نویسنده مقاله، در نهایت هیچیک از این دو درگیری از هدف اخلاقی واضحی برخوردار نبود. بهخصوص در مورد دونالد ترامپ، اهداف اعلام شده واشنگتن شامل شعار بیسابقه «نابودی تمدن ایران» بود. چنین طراحی حتی در جنگ با ژاپن و پس از بهکارگیری بمب اتم هم مطرح نشد. نویسنده بیان کرد که اهداف جنگی آمریکا هرگز تا این اندازه به سطح نیستانگاری نزول نکرده بود.
بر اساس تحلیل آقای هالبرستام، یکی از عناصر اصلی فاجعه جنگ ویتنام غرور ایالات متحده بوده است. اما فرنچ به اظهارات آقای ترامپ اشاره کرده و میافزاید که این غرور و خودبزرگبینی هرگز به اندازه کنونی در آمریکا مشاهده نشده است. او تاکید کرد: «امروزه بهنظر میرسد که لفاظی به هدف اصلی رئیسجمهور تبدیل شده است. او بهطرز شگفتانگیزی مدعی است که درباره مسائل نظامی از هر ژنرالی بیشتر میداند و در مورد مدیریت مشکلات اروپا نیز از خود اروپاییها آگاهتر است. این میزان غرور و خودبزرگبینی در طول تاریخ در چنین ابعادی مشاهده نشده است.»
آقای فرنچ همچنین بر این مساله تأکید کرد که تصور دولت آمریکا مبنی بر اینکه حملات هوایی بهتنهایی میتواند به شکست ایران منجر شود، «نابخردانه» است و بهعنوان یکی از درسهایی که دولت ترامپ از جنگ ویتنام نیاموخت، بهحساب میآید.
منبع: یورونیوز
۲۵۹