تا پایان جهان فاصله‌ای باقی نمانده است

تینا مزدکی_مفهوم جهان، به عصر حدود ۱۳.۸ میلیارد سال قبل برمی‌گردد که با یک رویداد به نام مه‌بانگ (Big Bang) آغاز شد. از آن زمان به بعد، انسان‌ها توانسته‌اند گام‌های قابل توجهی در راستای درک تحول کیهانی بردارند، با این حال هنوز درباره آینده آن اطلاعات کافی نداریم. پژوهش تازه‌ای که در حال حاضر در مرحله بررسی علمی قرار دارد، احتمال می‌دهد که پایان جهان از آنچه که بیشتر افراد تصور می‌کنند نزدیک‌تر باشد؛ یعنی در حدود ۳۳ میلیارد سال آینده.

انرژی تاریک، بازیگر کلیدی سرنوشت جهان

مسئله به یکی از پرسش‌برانگیزترین اجزای کیهان به نام «انرژی تاریک» برمی‌گردد. این ماده‌ی نظری مسئول تسریع در انبساط جهان است. بسته به ماهیت واقعی انرژی تاریک، سرنوشت کیهان ممکن است به‌شیوه‌ای کاملاً متفاوت رقم بخورد.

در یکی از سناریوهای رایج، اگر انرژی تاریک واقعاً همان «ثابت کیهانی» باشد، انبساط جهان بی‌پایان ادامه خواهد یافت و به تدریج جهان سرد و کم‌رمق می‌شود؛ نوعی پایان که به آن «مرگ گرمایی» (Heat Death) گفته می‌شود. اما در صورتی که انرژی تاریک ثابت نباشد، ممکن است در آینده انبساط متوقف شده و کیهان دوباره به حالت فروپاشی برگردد؛ پدیده‌ای که به آن «فشار بزرگ» (Big Crunch) اطلاق می‌شود.

آیا فشار بزرگ بازمی‌گردد؟

شکلی از سناریوی فشار بزرگ از زمان‌های قدیم مورد بحث فیزیک‌دانان بوده است، اما کشف انبساط شتاب‌دار جهان باعث شد تا بسیاری از آن فاصله بگیرند. براساس مدل‌های تازه، به‌نظر می‌رسد که انرژی تاریک رفتار پیچیده‌تری از یک «ثابت کیهانی» ساده داشته و ممکن است در آینده دچار تغییراتی شود.

در یک تحقیق جدید، محققان مدلی ارائه داده‌اند که در آن انرژی تاریک به‌عنوان ترکیبی از «ثابت کیهانی» و انرژی ذراتی به نام «اکسیون» تفسیر شده است؛ ذراتی که ممکن است ماده‌ی تاریک را نیز شکل دهند. نکته‌ قابل توجه این است که در این مدل، «ثابت کیهانی» به‌صورت منفی در نظر گرفته شده و این مسئله باعث می‌شود انبساط کیهان در نهایت معکوس شده و به سمت درون بازگردد.

برای ادامه این بحث، به مطلب «پایان جهان زودتر از آنچه فکر می‌کنیم فرا می‌رسد» مراجعه کنید.

۲۲۷۳۲۳