تحول استراتژیک در اقتصاد زراعی خراسان رضوی؛ حرکت به سوی محصولات با ارزش افزوده
امیرحسین جراحزاده در مصاحبهای با ایسنا، با اشاره به آمار چشمگیر تولیدات سال زراعی اخیر، از افزایش قابلتوجه تولید ناخالص در بخش کشاورزی خبر داد و بیان کرد: ارزش ناخالص تولیدات کشاورزی این استان در سال گذشته به مرز تحسینبرانگیز ۲۶۳ هزار میلیارد تومان رسیده که این امر نشاندهنده پویایی و ظرفیت بالای این حوزه در تأمین امنیت غذایی و تقویت اقتصاد منطقهای میباشد.
او ادامه داد که این آمار بیانگر مهارت تولیدکنندگان استان در مواجهه با نوسانات بازار و حفظ سطح تولید در شرایط اقتصادی دشوار است و افزود: تغییر از تولیدات حجیم اما بیارزش به سمت محصولات استراتژیک، کلیدی برای موفقیت آینده کشاورزی در استان به شمار میرود.
معاون جهاد کشاورزی خراسان رضوی، یکی از محورهای مهم تغییر در ساختار اقتصادی استان را تمرکز ویژه بر بخش باغبانی عنوان کرد و خاطرنشان ساخت: باغبانی بهعنوان موتور محرک ایجاد ارزش اقتصادی عمل میکند و محصولات باغی در سبد تولید استان، نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند.
او افزود که بر اساس اطلاعات رسمی، محصولات باغی با تولید ارزشی معادل یک میلیون و ۱۹۰ هزار و ۹۸ هزار میلیارد ریال، تقریبا ۴۵ درصد از کل ارزش تولیدات کشاورزی استان را به خود اختصاص دادهاند و این سهم وسیع نشاندهنده این است که سرمایهگذاری در بخش باغ (شامل محصولات خشک، میوه و گل و گیاه) نه تنها از جنبه اقتصادی سودآور است، بلکه بخش بزرگی از نقدینگی و جریان مالی کشاورزی استان را نیز تحتتأثیر قرار میدهد. این تغییر روند به سمت باغبانی، با سیاستهای ملی در راستای کاهش مصرف آب و افزایش درآمد در واحد سطح همسو است.
جراحزاده نقش حیاتی بخش دامی را در تأمین پروتئین مورد نیاز کشور و حفظ امنیت غذایی برجسته کرد و گفت: در کنار باغبانی، دامپروری نیز دارای جایگاه ویژهای در ساختار اقتصادی استان میباشد. خراسان رضوی با تولید فرآوردههای دامی به ارزشی معادل ۹۱۷ هزار و ۴۸۹ میلیارد ریال، ۳۵ درصد از کل تولیدات استان را در این زمینه به خود اختصاص داده است.
او با بیان اینکه این سهم ۳۵ درصدی نشاندهنده توازن میان تولیدات گیاهی و دامی در استان است، به یادآوری پرداخت و افزود: در دیدگاه کارشناسان، توسعه زنجیره تأمین از تولید پروتئین تا مراحل فرآوری میتواند ارزش افزوده این ۳۵ درصد را بهطور چشمگیری افزایش داده و فرصتهای شغلی بیشتری در روستاهای استان به وجود آورد.
معاون برنامهریزی و امور اقتصادی جهاد کشاورزی خراسان رضوی بیان کرد که در حالی که باغبانی و دامپروری بر ارزش افزوده تمرکز دارند، بخش زراعت هنوز به واسطه تولید بالای حجم، بهعنوان ستون ثبات کشاورزی استان شناخته میشود.
جراحزاده با ارائه آمار دقیق، ارزش ناخالص تولیدات زراعی استان را ۵۰۸ هزار و ۱۶۳ میلیارد ریال عنوان کرد و گفت: این بخش با تولید وزنی بیش از ۵.۳ میلیون تن، ۱۱۹ درصد از ارزش ناخالص استان را به خود اختصاص داده است.
او ادامه داد که در میان محصولات زراعی، گندم آبی به عنوان یکی از محصولات استراتژیک و اساسی، در صدر ارزشآفرینی قرار دارد. تولید گندم آبی با ارزشی در حدود ۱۰۶ هزار و ۱۰۱ میلیارد ریال، به تنهایی ۲۱ درصد از کل بخش زراعت استان را به خود اختصاص میدهد که این رقم بیانگر اهمیت حفظ زیرساختهای آبی برای محصولات استراتژیک در کنار روی آوردن به مدیریت هوشمند منابع آب است.
معاون برنامهریزی و امور اقتصادی جهاد کشاورزی خراسان رضوی، بخش شیلات را بهعنوان یکی از حوزههای کمتر مورد توجه اما همچنین حاوی پتانسیلهای بالای سرمایهگذاری و تنوع در سبد محصولات پروتئینی معرفی کرد و افزود: در حال حاضر، بخش شیلات با سرمایهگذاری ۱۹ هزار و ۸۲۰ میلیارد ریالی، حدود یک درصد از کل ارزش تولیدات کشاورزی استان را تحتتصرف خود دارد. اگرچه این سهم در مقایسه با باغبانی و زراعت ناچیز بهنظر میرسد، اما با پیگیری شیوههای نوین در پرورش آبزیان و توسعه زیرساختهای مربوطه، این بخش میتواند در سالهای آتی بهعنوان یکی از ارکان اصلی تنوع اقتصادی و امنیت غذایی خراسان رضوی عمل کند.
انتهای پیام