پزشکیان: لازم است فرآیند شکلگیری تعهدات دولتی بهبود یابد و منابع کشور به پروژههای اولویتدار تخصیص یابد
طبق گزارشی از خبرگزاری ایرنا به نقل از دفتر ریاست جمهوری، در نشستی تخصصی که تحت ریاست مسعود پزشکیان برگزار شد، آخرین اقدامات و برنامهها در حوزه کاهش آلودگی هوا، بهینهسازی مصرف انرژی و ارتقاء انرژیهای تجدیدپذیر مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست، اثربخشی اقدامات انجامشده، وضعیت سرمایهگذاریها و نحوه ایفای تعهدات دولت در رابطه با طرحها و پروژههای مرتبط به بحث گذاشته شد.
این جلسه با حضور وزرای کشور، راه و شهرسازی، نیرو، معاون اجرایی رئیسجمهور، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی و تعدادی از معاونان و مدیران دستگاههای اجرایی برگزار گردید و گزارشی از عملکرد و نتایج اقدامات صورتگرفته در سالهای اخیر در بخشهای مختلف ارائه شد.
موضوعاتی همچون نوسازی و جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده به موتورسیکلتهای برقی، گسترش استفاده از اتوبوسهای برقی، نوسازی ناوگان حملونقل عمومی، تقویت شبکه حملونقل ریلی و بهسازی موتورخانهها، از مواردی بود که در این جلسه مورد بحث قرار گرفت و آثار و نتایج آنها بر اساس شاخصها و دادههای آماری ارائه و مورد ارزیابی قرار گرفت.
رئیسجمهور در این نشست به هزینهها و سرمایهگذاریهای صورتگرفته در سالهای قبل اشاره کرد و بر لزوم ارزیابی دقیق و مبتنی بر داده از میزان اثربخشی این اقدامات تأکید نمود. وی اضافه کرد که علیرغم اجرای پروژههای متعدد و صرف منابع قابل توجه در سالهای گذشته، شواهد حاکی از آن است که کاهش مستمر و پایدار در مصرف انرژی و آلودگی هوا حاصل نشده است.
پزشکیان به نیاز به تفکیک صرفهجوییهای واقعی از کاهشهای ظاهری یا محاسباتی مصرف تأکید کرد و اظهار داشت: باید به طور دقیق مشخص گردد که کاهش اعلام شده در مصرف انرژی و آلودگی هوا تا چه اندازه از نتایج پروژهها و اقدامات انجامشده نشأت گرفته و چه میزان تحت تأثیر عوامل دیگر بوده است.
رئیس جمهور بیان داشت که در برخی موارد، صرفهجوییهای بهدستآمده در یک حوزه میتوانند به واسطه شکلگیری تقاضای جدید یا مصارف غیرضروری در دیگر حوزهها، به افزایش مصرف نهایی منجر گردند. بنابراین، ارزیابی موفقیت طرحهای بهینهسازی نباید به صرفهجوییهای محاسباتی محدود شود، بلکه باید آثار واقعی آن را بر مصرف نهایی انرژی، شدت مصرف انرژی و کاهش آلایندگی مورد سنجش و تأیید قرار داد.
پزشکیان بر اهمیت توسعه حملونقل عمومی، بهویژه حملونقل ریلی، به عنوان یکی از اثربخشترین رویکردها برای مدیریت تقاضای انرژی، کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوا تأکید کرد و با توجه به محدودیت منابع و شرایط اقتصادی کشور، ارتقای این بخش در راستای شرایط و ظرفیتهای موجود را به عنوان اولویت اصلی دولت برای رسیدن به اهداف کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا معرفی نمود.
در بخش دیگری از این جلسه، موضوع تعهدات اتخاذ شده در دولتهای پیشین برای اجرای پروژههای مدیریت مصرف انرژی و کاهش آلودگی هوا مورد بررسی قرار گرفت.
رئیسجمهور با تأکید بر عزم دولت برای تعیین تکلیف و اجرای تعهدات قبلی، تصریح کرد: پیش از هر گونه تصمیمگیری در مورد ادامه یا تأمین مالی این پروژهها، باید میزان صرفهجویی و کاهش مصرف ادعا شده در هر پروژه بهطور دقیق، مستند و قابل راستیآزمایی ارائه شود.
پزشکیان با مطرح کردن این سؤال که چگونه در سالهای گذشته بدون پیشبینی منابع مالی پایدار، تعهدات جدید برای دولت شکل گرفته است، افزود: باید روشن شود که اگر منابع مالی لازم برای اجرای این تعهدات وجود داشته، چرا این تعهدات به موقع انجام نشده و اگر منابعی وجود نداشته است، بر چه اساسی چنین تعهداتی مطرح شده است.
رئیسجمهور همچنین تأکید کرد که دولت ضمن تلاش برای تعیین تکلیف تعهدات پیشین، اجازه نخواهد داد که این روال در آینده دوباره تکرار شود. بنابراین، ایجاد تعهد باید متناسب با ظرفیتها و محدودیتهای واقعی کشور و بر اساس منابع مالی در دسترس صورت گیرد.
پزشکیان بر لزوم اولویتبندی در طرحها و پروژهها تأکید ورزید و اضافه کرد: در شرایط محدودیت منابع، اجرای پروژهها باید بر مبنای میزان اثربخشی، اولویت ملی، ظرفیت ایجاد صرفهجویی واقعی و تأثیر آن بر کاهش آلودگی هوا و توان تأمین مالی، اولویتگذاری شود.
رئیسجمهور در ادامه، نظارت بر نتایج واقعی پروژههای بهینهسازی را از الزامات حکمرانی صحیح در حوزه انرژی برشمرد و تأکید نمود که صرف اجرای یک پروژه به معنای تحقق اهداف آن نیست و باید آثار اجرای پروژهها بر مصرف انرژی بهطور مستمر پایش و ارزیابی شود.
پزشکیان خاطرنشان کرد که یکی از الزامات بنیادی در اجرای طرحهای بهینهسازی، اطمینان از تثبیت صرفهجوییهای اعمال شده است، بهگونهای که منابع آزادشده ناشی از کاهش مصرف، مجدداً صرف تقاضای جدید و افزایش مصرف نگردد.
رئیسجمهور بر ضرورت استقرار مکانیسمهای دقیق پایش، اندازهگیری و راستیآزمایی نتایج پروژهها تأکید کرد و گفت: باید روشن باشد که هر پروژه چه میزان کاهش مصرف را رقم زده، این کاهش تا چه حد پایدار بوده و تأثیر آن بر کاهش آلایندگی چه بوده است.
پزشکیان همچنین به اهمیت اصلاح الگوی حکمرانی در بخش انرژی اشاره نمود و بر لزوم فاصلهگرفتن از ایجاد تعهدات بدون پشتوانه و اجرای پروژههای فاقد ارزیابی اثر تأکید کرد و افزود: باید به سمت تخصیص هدفمند منابع، اولویتبندی پروژهها، پایش نتایج و پاسخگویی مبتنی بر عملکرد حرکت کرد.
رئیسجمهور تأکید کرد که روند قبلی باید اصلاح شود و دولت تنها به اندازه منابع و ظرفیتهای واقعی کشور تعهد ایجاد نماید؛ در عین حال، پروژههایی که بیشترین تأثیر را در کاهش مصرف انرژی، کاهش آلودگی هوا و افزایش بهرهوری دارند، باید در اولویت تخصیص منابع و حمایتهای دولت قرار گیرند.