آسفالت کردن بستر رودخانه الیگودرز، تهدیدی برای شهر است
کامران فرمانپور در گفتوگوی خود با ایسنا، به موضوع آسفالت بخشی از بستر رودخانهای که از دل شهر الیگودرز میگذرد، اشاره کرد و گفت: شهرداری الیگودرز به این استدلال اقدام به آسفالت بستر رودخانه کرده است که این بخش بهدلیل وجود لجن و بوی ناخوشایند، شرایط نامناسبی دارد و هدف از این کار، استفاده از آن بهعنوان پارکینگ بوده است. اما، باید نگاهی بلندمدت به این موضوع داشته باشیم و مسائلی چون مدیریت بحران و پدافند غیرعامل را نیز در نظر بگیریم.
وی بر این نکته تأکید کرد که چنین تصمیماتی باید با رویکردی آیندهنگرانه ارزیابی شوند و افزود: اگر واقعاً به دنبال دیدگاه درازمدت و پایدار هستیم و به مباحث مدیریت بحران و پدافند غیرعامل توجه داشته باشیم، احتمالاً نباید به این اقدام تن داد و شهرداری باید قبل از تغییر وضعیت بستر رودخانه، بررسیهای تخصصی لازم را بهعمل میآورد.
فرمانپور همچنین به تأثیرات زیستمحیطی ناشی از آسفالت بستر رودخانه اشاره کرد و اظهار داشت: یکی از آسیبهای مد نظر، تخریب اکوسیستمهای بومی این آبراه است. با آسفالتکردن، رودخانه زنده به یک سطح مصنوعی تبدیل میشود و در واقع بخشی از زیرساخت طبیعی آن نابود میشود.
زیستگاه موجودات آبزی و گونههای وابسته به رودخانه در معرض خطر
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان لرستان ادامه داد: در همین بستر رودخانه احتمال وجود زیستگاههایی برای آبزیان، جانوران و پرندگانی وجود دارد که به آب و رودخانه نیاز دارند. بهویژه بیمهرگان، حشرات، دوزیستان و گونههای گیاهی حاشیه رودخانه، به این اکوسیستم وابسته هستند و هر تغییری در بستر طبیعی، زیستگاه آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی یکی دیگر از تبعات این اقدام را کاهش نفوذ آب به خاک و اثرگذاری بر سفرههای زیرزمینی دانست و اعلام کرد: هنگامی که بستر طبیعی رودخانه دستخوش تغییر میشود، آب نمیتواند بهخوبی در لایههای زیرین خاک نفوذ کند و این مسئله میتواند باعث بروز مشکلاتی در زمینه تأمین منابع آب زیرزمینی شود.
فرمانپور همچنین به نقش رودخانهها در حفظ تعادل اکولوژیک اشاره کرد و افزود: رودخانهها دارای ظرفیت خودپالایی هستند و تغییر در بستر آنها میتواند این فرآیند طبیعی را مختل کند. بنابراین، نباید تنها بر اساس وضعیت کنونی رودخانه تصمیم به تغییر کارکرد آن گرفت.
کاهش تابآوری رودخانه در برابر سیلاب و خشکسالی
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان یکی از بزرگترین نگرانیها را کاهش تابآوری اکولوژیک رودخانه در برابر شرایط خشکسالی و وقوع سیلاب عنوان کرد و اظهار داشت: باید در نظر داشت که در صورت مواجهه با بارشهای شدید و بروز سیلاب، تغییر در بستر طبیعی رودخانه میتواند خسارات قابل توجهی به بار آورد.
وی ادامه داد: بستر طبیعی رودخانه میتواند تا حدی سرعت و شدت سیلاب را کنترل کند و در کاهش خسارات ناشی از آن مؤثر باشد. همچنین فرآیندهای طبیعی مانند رسوبگذاری که اتفاق میافتد، اهمیت زیادی دارد و نباید به سادگی آن را نادیده گرفت.
فرمانپور تصریح کرد: در صورتی که یک سیلاب شدید رخ دهد، تغییرات ایجادشده در بستر رودخانه میتواند به فرسایش و افزایش خسارت در پاییندست نیز منجر شود. بنابراین، این موضوع فقط محدود به وضعیت کنونی رودخانه نیست و باید پیامدهای آن را در شرایط بحرانی نیز در نظر گرفت.
شهرداری باید قبل از تغییر بستر رودخانه استعلامهای لازم را اخذ میکرد
وی با بیان این نکته که حتی اگر رودخانه در شرایط فعلی خشک باشد، ارزش بستر طبیعی آن همچنان محفوظ است، تصریح کرد: اگرچه ممکن است وضعیت کنونی رودخانه بر اساس توضیحات ارائهشده توسط شهرداری منطقی باشد و بستر آن با معضلاتی نظیر لجن و بوی نامناسب روبرو شود، این موضوع توجیهی برای تغییر کارکرد اکولوژیک بستر رودخانه بدون انجام تحقیقات تخصصی نیست.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان تأکید کرد: به عقیده من، شهرداری الیگودرز باید پیش از این اقدام، با توجه به اینکه قصد تغییر کارکرد و وضعیت اکولوژیک رودخانه را داشته، استعلامهای ضروری را از نهادهای تخصصی چون محیط زیست، مدیریت بحران و منابع آب منطقه دریافت میکرد تا ابعاد موضوع به دقت بررسی شود.
وی ابراز کرد: نهادهای مسئول باید قبل از عملیاتی کردن چنین طرحهایی، به ارزیابی شرایطی نظیر بارشهای شدید، سیلاب، وضعیت زیستگاهها، منابع آب زیرزمینی و تبعات زیستمحیطی بپردازند تا در آینده با مشکلاتی مواجه نشوند.
آسفالت بستر رودخانه باید مورد ارزیابی کارشناسی قرار گیرد
فرمانپور در مورد امکان بازگرداندن بستر رودخانه به شرایط سابق اظهار داشت: در این زمینه، بر اساس بررسی تخصصی نیاز است که متخصصان نظر خود را ارائه دهند، اما آنچه که از تصاویر بهدست آمده مشخص است، بخشهایی از بستر رودخانه آسفالت شده و برای بازگرداندن آن به وضعیت طبیعی، بایستی لایه آسفالت برداشته شود.
وی ادامه داد: نحوه انجام این کار و سازوکارهای آن نیازمند بررسی کارشناسی است و نهادهای مسئول از جمله شهرداری و شرکت آب منطقهای که ناظر بر وضعیت رودخانههای استان است، باید در این خصوص تعامل داشته باشند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان به مسئولان شهر الیگودرز توصیه کرد که به پیامدهای احتمالی این اقدام توجه کنند و افزود: امیدواریم که مقامات به این موضوع متوجه باشند که اقدامی که در حال حاضر انجام میشود، ممکن است در آینده خطراتی برای شهر به وجود آورد و ضروری است که این مسئله با نگرش بلندمدت و در نظر گرفتن جنبههای زیستمحیطی، مدیریت بحران و پدافند غیرعامل مورد بررسی قرار گیرد.
انتهای پیام