عادت رایج دوران میانسالی که موجب کاهش حجم مغز میشود
فرارو- مشاهده فیلم و سریال میتواند بهعنوان راهی ساده برای آرامش بعد از یک روز پرفشار باشد، اما تحقیقات اخیر نشان میدهد که فعالیتهایی که در زمان نشستن انجام میدهیم، احتمالاً به اندازه زمان صرف شده در حالت نشسته برای سلامت مغز ما اهمیت دارد.
به گزارش فرارو به نقل از هافپست، اگر به مرحله میانسالی دست یافتهاید و از تماشای مکرر سریالها و برنامههای تلویزیونی لذت میبرید، نتایج یک تحقیق جدید ممکن است تا حدی نگرانکننده بهنظر برسد. محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در پژوهشی به این نتیجه رسیدهاند که تماشای مداوم تلویزیون در میانسالی با تغییرات ساختاری ناخواسته در مغز در سالهای بعد از آن ارتباط دارد.
این تحقیق که در نشریه «آلزایمر و زوال عقل: مجله انجمن آلزایمر» به چاپ رسیده، نشان میدهد افرادی که در دوره میانسالی اذعان کردهاند تلویزیون را «بسیار زیاد» تماشا میکنند، در سالهای بعد، حجم مغز در نواحی مربوط به حافظه کاهش یافته است. همچنین حجم لوبهای پیشانی و پسسری در این افراد نیز کمتر بود و نشانههای آشکار بیشتری از آسیب به ماده سفید مغز یافت شد.
این تغییرات با فرایند پیری، افزایش خطر سکته مغزی، افت تواناییهای شناختی و زوال عقل مرتبط است. ناتان فِتر، پژوهشگر دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و یکی از نویسندگان این پژوهش، میگوید که تحقیقات قبلی در مورد رفتار کمتحرک و سلامت مغز بیشتر بر مدتزمان نشستن تمرکز کرده است.
اما فتر و همکارانش پرسشی دیگر را مطرح کردند: آیا فقط زمان نشستن اهمیت دارد، یا اینکه اقدامات انجام شده در هنگام نشستن نیز میتواند بر سلامت مغز تأثیرگذار باشد؟
نتایج نشان میدهد که نوع فعالیت در حین نشستن شاید حتی از مدت زمان نشستن نیز مهمتر باشد. فتر میگوید تماشای زیاد تلویزیون با کاهش حجم مغز در نواحی که بهطور خاص در برابر بیماری آلزایمر آسیبپذیر هستند، و همچنین با نشانههای آسیب بیشتر به رگهای خونی کوچک مغز در ارتباط است.
در این بررسی، اطلاعات حدود ۱۷۰۰ بزرگسال از یک مطالعه طولانیمدت تجزیه و تحلیل شد. میانگین سنی شرکتکنندگان برای ورود به مطالعه، که در فاصله سالهای ۱۹۸۷ تا ۱۹۸۹ انجام شده، حدود ۵۳ سال بود. آنها میزان تماشای تلویزیون در زمانهای آزاد خود و مدت زمانی که در طول روز نشستهاند را گزارش کردند.
بیش از ۲۰ سال بعد، با استفاده از تصویربرداری MRI مغز شرکتکنندگان مورد بررسی قرار گرفت. مقایسهها نشان داد که افرادی که از تماشای تلویزیون بهعنوان «بسیار زیاد» یاد کرده بودند، تغییرات ساختاری بیشتری در مغز نسبت به کسانی که میگفتند «هرگز» یا «بهندرت» تلویزیون تماشا میکنند، داشتند.
لوبهای پیشانی و پسسری در این گروه کوچکتر بودند. لوب پیشانی در تواناییهایی مبتنی بر برنامهریزی، تصمیمگیری و سایر عملکردهای اجرایی ایفای نقش میکند، در حالی که لوب پسسری مسئول پردازش اطلاعات بصری است. این تفاوتها حتی پس از در نظر گرفتن عواملی چون فعالیت بدنی، دیابت، شاخص توده بدنی و مصرف سیگار همچنان به وضوح قابل مشاهده بودند.
اما چرا تلویزیون ممکن است بیش از فعالیتهایی نظیر بافتنی، حل جدول و بازیهای فکری با سلامت مغز مرتبط باشد؟
پژوهشگران هنوز پاسخ قطعی ندارند، اما چندین توضیح ممکن را مطرح کردهاند. تماشای تلویزیون بهطور معمول فعالیتی غیرفعال است و به تعامل شناختی نسبتاً کمی نیاز دارد. این فعالیت معمولاً در دورههای طولانی و بدون وقفه انجام میشود و شاید با رفتارهایی چون مصرف تنقلات یا کاهش تعاملات اجتماعی همراهی داشته باشد.
برعکس، فعالیتهایی مانند مطالعه، کار با رایانه بهطور فعال یا انجام سرگرمیهای متنوع معمولاً نیازمند درگیر کردن بیشتر مغز بوده و تحرک ذهنی بالاتری را میطلبند.
با این حال، پژوهشگران متذکر میشوند که این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتوان از آن نتیجهگیری کرد که تماشای تلویزیون بهطور مستقیم منجر به کوچک شدن مغز یا آسیبهای مشخص شده شده است. همچنین، گزارشهای مربوط به زمان نشستن و تماشای تلویزیون بر اساس اظهارات خود افراد ثبت شده و ممکن است با خطای اندازهگیری همراه باشد.
فتر بر این باور است که مطالعات آتی با استفاده از تجهیزات پوشیدنی، تصویربرداریهای مکرر از مغز و آزمایشهای مداخلهای میتوانند روشن کنند که آیا کاهش زمان تماشای تلویزیون یا جایگزینی آن با فعالیتهای دیگر واقعاً میتواند به حفظ سلامت مغز در طول زمان کمک کند.