طرح مراکز «امید و زندگی» باید به مرحله اجرا درآید
طبق گزارش ایسنا، دکتر حسین ذوالفقاری، نماینده رئیسجمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در نخستین نشست تخصصی که برای معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر در سطح کشور برگزار شد، به تلاشهای صورت گرفته برای طراحی طرح مراکز امید و زندگی اشاره کرد و گفت: در فرایند طراحی این طرح، تجربیات کشورهای مختلف نظیر اندونزی مورد بررسی قرار گرفته و مطالعات گستردهای در داخل کشور نیز انجام شده است. بر این اساس، اکنون ضروری است که از مرحله تحقیق و طراحی عبور کرده و نسبت به اجرای آن اقدام نماییم.
او با بیان اینکه پیشنویس این طرح نتیجه ساعتها کار کارشناسی است، اظهار داشت: این طرح فقط یک ایده خام نیست، بلکه نتیجهای است که از بررسی تجربیات جهانی، مطالعات داخلی و مشاورههای متعددی از کارشناسان به دست آمده و برای بهبود و توسعه نظام فعلی باید از آن بهره بگیریم.
مراکز موجود به فعالیت خود ادامه دهند
ذوالفقاری بر این نکته تأکید کرد که اجرای این طرح جدید نباید به تضعیف مراکز موجود منجر شود و خاطرنشان کرد: مراکز فعلی تحت بند ماده ۱۶ باید با قدرت به کار خود ادامه دهند و در عین حال، ایجاد مراکز امید و زندگی باید به صورت تدریجی و با توجه به ظرفیت و نیاز هر استان صورت پذیرد.
او بیان کرد: اینگونه نیست که همه استانها بهطور همزمان شروع به ساخت مراکز کنند؛ در صورتیکه یکی از استانها زودتر بتواند زمین و نقشه را آماده کند و همچنین منابع لازم جهت شروع احداث را در اختیار داشته باشد، میبایست امکان آغاز عملیات اجرایی فراهم شود.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر دلیل انتخاب شهرداریها بهعنوان محور مدیریت اجرایی این مراکز را بیان کرده و گفت: این انتخاب به دلیل پراکندگی جغرافیایی شهرداریها در سطح کشور است. همچنین، شهرداریها مسئول موضوعاتی مانند اسکان و تأمین سرپناه برای افراد بیسرپناه هستند و این موضوع یکی از شاخصهای حیاتی در زمینه معتادان متجاهر محسوب میشود.
او افزود: یکی دیگر از چالشهای فعلی، پراکندگی مراکز و نهادهای مدیریتی است؛ بهنحوی که در برخی از این مراکز مشخص نیست که نهایتاً مسئولیت بر عهده کدام نهاد قرار دارد. در مدل جدید، تلاش شدهاست تا این مشکل با تعیین یک ساختار مدیریتی مشخص حل و فصل شود.
ذوالفقاری ادامه داد: مدیریت کلی مراکز امید و زندگی باید تحت نظر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان باشد و مدیریت اجرایی آن با همکاری شهرداری صورت گرفته و بخشهای تخصصی نظیر اشتغال، اسکان، امور فرهنگی و بازاجتماعیشدن باید با حمایت بخش خصوصی، سازمانهای مردمنهاد و سایر نهادهای تخصصی به انجام برسد.
مراکز امید و زندگی باید به سمت خودگردانی پیش بروند
او به لزوم تأمین پایدار هزینههای این مراکز اشاره کرد و گفت: تأمین هزینههای دائمی برای نگهداری عده زیادی از افراد از محل اعتبارات رسمی کشور امکانپذیر نیست و همچنین محدودیتهای حقوقی وجود دارد؛ بنابراین در طراحی مراکز امید و زندگی، باید اشتغال و اسکان حمایتی بهگونهای استقرار یابد که افراد پس از اتمام دوره درمان بتوانند با بهرهمندی از درآمد ناشی از اشتغال، بخشی از هزینههای خود را تأمین کنند.
ذوالفقاری تأکید کرد: این رویکرد نه تنها بار مالی را کاهش میدهد، بلکه میتواند به توانمندسازی، کسب مهارت، بازسازی عزت نفس و بازگشت تدریجی افراد به جامعه کمک کند.
تفکیک عملکردهای درمان، اشتغال و اسکان
نماینده رئیسجمهور با تأکید بر لزوم طراحی دقیق فضاهای مراکز گفت: باید بخشهای درمان، اشتغال، اسکان، خدمات و امور اداری از یکدیگر تفکیک شده و هر یک کارکرد مشخصی داشته باشند.
او افزود: بخش درمان باید به عملکرد درمانی و بازتوانی بپردازد؛ بخش اشتغال باید مستقل و متناسب با نیازهای حرفهای افراد طراحی شود و بخش اسکان نیز برای کسانیکه فاقد سرپناه هستند و یا بهطور فوری نمیتوانند به جامعه بازگردند، پیشبینی گردد. همچنین، بخشهای خدماتی و اداری باید دارای ساختار مشخصی باشند.
ذوالفقاری نخستین گام استانها برای اجرای طرح را نیازسنجی دقیق دانست و گفت: هر استان باید تعیین کند که چه ظرفیتی برای مرکز امید و زندگی لازم است؛ آیا ظرفیت مرکز باید ۵۰۰، ۷۰۰، ۱۰۰۰ یا در موارد خاص بیشتر باشد، این موارد باید بر اساس نیاز واقعی هر استان مشخص گردد.
او ادامه داد: پس از نیازسنجی، تأمین زمین و ارائه اسناد مالکیت آن به دبیرخانه شورای هماهنگی استان باید انجام شود و این موضوع باید بهصورت رسمی و مکتوب صورت گیرد تا در آینده مشکلاتی برای مدیریت و اجرای طرح به وجود نیاید.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر تصریح نمود: زمین باید در مکانی مناسب و نزدیک به حیطه شهری انتخاب شود تا هم نظارت بر آن آسانتر شود و هم رفت و آمد خانوادهها و مسائل مرتبط با مسیرهای دسترسی مورد توجه قرار گیرد.
از تأیید زمین تا شروع عملیات اجرایی
او فرآیند اجرایی طرح را تشریح کرده و گفت: پس از معرفی زمین، دبیرخانه ستاد آن را بررسی کرده و در مورد مناسب بودن محل تصمیم میگیرد؛ سپس پس از تأیید زمین، مرحله طراحی نقشه آغاز خواهد شد.
ذوالفقاری یادآور شد: هماهنگی برای تهیه نقشه تیپ با قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا انجام شده است تا با توجه به شرایط زمین و نیازهای هر استان، طراحی مناسبی صورت گیرد و از ایجاد نقشههای مختلف و غیرهماهنگ در استانهای گوناگون جلوگیری شود.
او افزود: پس از تکمیل نقشه، استاندار، شهرداری مرکز استان، مجموعه مشارکتهای مردمی و ستاد باید برای تأمین منابع و آغاز عملیات احداث وارد عمل شوند.
همه استانها الزاماً همزمان شروع به ساخت نمیکنند
ذوالفقاری در پایان بر این موضوع تأکید کرد که اجرای طرح باید متناسب با آمادگی استانها پیش برود و گفت: هیچ الزامی وجود ندارد که تمامی استانها همزمان عملیات ساخت مراکز امید و زندگی را آغاز کنند. هر استانی که نیازسنجی، زمین، نقشه، و منابع اولیه را آماده کرده باشد، میتواند زودتر به مرحله اجرا وارد شود.
او تصریح کرد: حتی اگر استانی در مرحله اول تنها بخشی از منابع لازم را تأمین کند، امکان آغاز عملیات احداث وجود دارد و در ادامه میتوان برای تکمیل منابع اقدام نمود.
پراکندهگویی و پراکندهکاری باید جای خود را به برنامه عملیاتی بدهد
او ادامه داد: هر ایدهای که قرار است در زمینه مبارزه با مواد مخدر به اجرا درآید باید به برنامه، دستورالعمل، شاخصها و سازوکار نظارتی تبدیل شود تا همه نهادها بدانند دقیقا چه وظایفی بر عهده دارند.
ذوالفقاری در اشاره به نقش مهم ستاد مبارزه با مواد مخدر در سیاستگذاری و هماهنگی بین نهادها گفت: ستاد بهمنظور ایجاد ساختاری فراقوهای تأسیس شده تا سیاستگذاری یکپارچه، برنامهریزی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی را در عرصه مبارزه با مواد مخدر دنبال کند.
دستگاهها باید برنامه جامع خود را ارائه دهند، نه فقط درخواست اعتبار
ذوالفقاری بر تغییر رویکرد نهادها در ارائه برنامهها تأکید کرد و اظهار داشت: نهادها نباید صرفا برای دریافت اعتبار، چند برنامه محدود ارائه دهند؛ بلکه میبایست برنامه کامل و جامعی در زمینه مبارزه با مواد مخدر به ستاد ارائه کنند.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: بهعنوان مثال، وزارت آموزش و پرورش باید بهطور مشخص برنامههای خود را در حوزه پیشگیری از اعتیاد دانشآموزان اعلام کند و نیروی انتظامی نیز باید تمام برنامههای خود پیرامون کنترل مرزها، مبارزه با ورود مواد مخدر، ایست و بازرسی، تجهیزات فنی، سگهای موادیاب و آموزش پرسنل را در قالب برنامه جامع خود ارائه دهد.
او گفت: این رویکرد سبب میشود رئیسجمهور و سایر ارکان نظام تصویری جامع از تمام برنامههای کشور در زمینه مبارزه با مواد مخدر داشته باشند.
اعتبار باید به عملکرد مربوط باشد
ذوالفقاری همچنین بر استقرار سامانه ارزیابی عملکرد تأکید کرد و صورتجلسه کرد: باید به دستگاههایی که گزارشی از عملکرد خود ارائه نمیدهند، اعتبار اختصاص نیابد.
او اضافه کرد: شاخصهای معین باید برای ارزیابی عملکرد نهادها تدوین و ابلاغ گردد و هر نهاد مطابق با این شاخصها گزارشی از عملکرد خود ارائه دهد تا تخصیص منابع بر اساس عملکرد واقعی صورت پذیرد.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر بر لزوم تقویت نظارتهای میدانی تأکید کرده و گفت: ستاد باید از ظرفیتهای نظارتی خود بهرهبرداری کرده و وضعیت مراکز مختلف را به شکل میدانی بررسی و گزارش کند؛ چرا که نظارت و ارزیابی از جمله مأموریتهای اصلی ستاد به شمار میرود.
دبیرکل در بخش دیگر سخنانش بر اهمیت مدیریت میدانی و برنامهمحور تأکید و تصریح کرد: مدیر باید بیشتر وقت خود را صرف هدایت سیستم، برنامهریزی، پیگیری و ارزیابی عملکرد کند و نباید تنها به حضورهای غیرمؤثر، تماسهای تلفنی و رفتوآمدهای بیهدف اکتفا کند.
او همچنین بر لزوم آشنایی مدیران با مأموریتهای محوله تأکید کرد و بیان داشت: مدیران و دبیران شوراهای هماهنگی استانها باید تسلط کافی بر طرحها و مصوبات داشته باشند تا در جلسات استانی به سؤالات اعضای شورا پاسخ دهند و آنان را نسبت به اهداف، الزامات و نحوه اجرای برنامهها آگاه سازند.
آمادگی استانها برای تحقق طرحهای جدید
در پایان، نماینده رئیسجمهور به طرحهای مهم در حال اجرای ستاد از جمله «مراکز امید و زندگی»، «طرح تحول درمان» و برنامه کشت کنترلشده گیاهان دارویی اشاره کرد و گفت: برای هر یک از این طرحها تحقیقات و بررسیهای کارشناسی مفصلی انجام شده و اکنون اجرای دقیق مصوبات و تبدیل برنامهها به اقدامات عملی در دستور کار قرار دارد.
او تأکید داشت که جلسات کارشناسی باید به تولید اسناد و مصوبات صرف محدود نگردد و اکنون زمان استفاده از این طرحها و مصوبات برای ارتقای کار نظام و پیشبرد مأموریتهای ستاد فرا رسیده است.
ذوالفقاری خاطرنشان کرد: اجرای طرح «مراکز امید و زندگی» باید با تمرکز بر چهار گام اصلی شامل نیازسنجی، تأمین زمین، تأیید زمین و طراحی نقشه آغاز گردد و در ادامه، با همکاری استانداری، شهرداری، ستاد و بخشهای مردمی و خصوصی، عملیات اجرایی آن تداوم یابد.
به گزارش ایسنا روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر، او در پایان اظهار داشت: هدف این است که مراکز امید و زندگی از یک طرح کاغذی به یک مدل عملیاتی، پایدار و قابل پیادهسازی در کشور تبدیل شود.
انتهای پیام