اصغر فرهادی موفق به دریافت جایزه افتخاری قلب سارایوو شد؛ موفقیت چالشی خطرناک است

بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مهر به نقل از آسوشیتدپرس اعلام کرد: اصغر فرهادی در سی و دومین جشنواره فیلم سارایوو، در شهر زیبایی که هشت سال پیش به عنوان یک عضو هیئت داوران در آن حضور داشت و حالا با افتخار به عنوان دو بار برنده جایزه اسکار به آنجا بازگشته است، جایزه قلب افتخاری سارایوو را دریافت نمود.

فرهادی شب گذشته (۱۹ آگوست) بر روی صحنه سالن تئاتر ملی سارایوو، حال و هوای شگفت‌انگیزی را که مملو از تماشاگران و تشویق‌های مداوم بود، حس کرد و جایزه افتخاری قلب سارایوو که معتبرترین عنوان سی و دومین جشنواره فیلم سارایوو به شمار می‌آید، به پاس تلاش‌هایش در عرصه سینما به وی اعطا شد؛ همان سالن که هشت سال پیش به عنوان رئیس هیئت داوران در آن فعالیت داشت.

این جایزه، تحت نظر جووان مرجانوویچ، مدیر جشنواره، همراه با نگاهی به کارهای فرهادی در برنامه ویژه‌ای به نام «تقدیم به ...» به وی اهدا گردید.

پس از برگزاری مراسم، فیلم «جدایی نادر از سیمین» که در سال ۲۰۱۱ موجب برنده شدن اولین جایزه اسکار فرهادی شد، به نمایش درآمد. کارگردان در صحبت‌های خود بر روی صحنه با کلمات کوتاه و بدون احساسات خاصی به بیان نظرات خود پرداخت.

فرهادی یادآور شد که نخستین حضورش را با فیلم بلند «رقص در غبار» در سال ۲۰۰۲ تجربه کرد و در سال ۲۰۰۹ با فیلم «درباره الی» موفق به جلب توجه جهانی شد که آن فیلم برنده خرس نقره‌ای برلیناله گردید. در سال ۲۰۱۱ نیز با فیلم «جدایی نادر از سیمین» بیش از ۷۰ جایزه، از جمله اسکار و سزار، را به خانه برد. او پس از آن برای فیلم «گذشته» به فرانسه رفت که جایزه بهترین بازیگر زن کن را برای برنیس بژو به ارمغان آورد و در سال ۲۰۱۶ نیز برای فیلم «فروشنده» در کن جوایز بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر مرد را برای شهاب حسینی کسب کرد و با دومین اسکار خود به ایران بازگشت. آخرین کار او با عنوان «یک قهرمان» در سال ۲۰۲۱ جایزه بزرگ جشنواره کن را به خود اختصاص داد و جدیدترین اثر او، «داستان‌های موازی»، که در فرانسه ساخته شده، امسال در جشنواره کن به نمایش در آمد.

فرهادی هرگز موضوعاتش را با تغییر زبان تغییر نداده و مرجانوویچ نیز در حین اهدای جایزه به این نکته تأکید کرد و بیان کرد: ازدواج، خانواده، سوء تفاهم‌ها و انتخاب‌هایی که در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسند و ناگهان به موقعیت‌های پیچیده‌ای منجر می‌شوند که هر انتخاب پیامدهایی دارد، واقعیت‌هایی هستند که در آثار فرهادی به زیبایی نشان داده شده است.

وی همچنین اضافه کرد: فیلم‌های فرهادی از مردم و زندگی روزمره آنان شروع می‌شود و به تدریج به مسائل عمیق‌تری در مورد حقیقت، مسئولیت و کرامت ورود می‌کند. در واقع، تمام شعر و هنرمندی فرهادی در این خلاصه می‌شود که: شر هرگز به تنهایی وجود ندارد، و قربانی هرگز تنها نیست، بلکه پیوندی از انتخاب‌های کوچک شکل‌دهنده آن است که به نتایجی بدتر ختم می‌شود. شخصیت‌های او دروغ نمی‌گویند زیرا بد هستند، بلکه آن‌ها این کار را می‌کنند چون حقیقت اگر در لحظه نادرستی بیان شود، ممکن است هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد.

مرجانوویچ همچنین اشاره کرد که آثار فرهادی از مرزها، زبان‌ها و فرهنگ‌ها عبور کرده، در حالی که همیشه ریشه‌هایی عمیق در زندگی‌ها و جامعۀ خود دارند.

ورایتی نیز در گزارشی درباره شب فرهادی در سارایوو نوشت: فرهادی که به عنوان دریافت‌کننده جایزه قلب سارایوو و به همراه مروری بر کارنامه حرفه‌ای خود در این جشنواره حاضر بود، در نشست پرسش و پاسخ پیرامون راز موفقیتش گفت: ما فیلم‌های یاسوجیرو اوزو از ژاپن را تماشا می‌کنیم و همه احساسات را درک می‌کنیم، در حالی که ممکن است اطلاعات کمتری از فرهنگ آن‌ها داشته باشیم. آثار آکیرا کوروساوا، اوزو و ... را می‌توانیم بفهمیم زیرا این فیلم‌ها بر پایه انسانیت‌اند. اما امروزه فراموش کرده‌ایم که رسانه‌ها بیشتر بر روی گفته‌های نژاد و تفاوت‌ها تمرکز می‌کنند.

وی ادامه داد: آن‌ها نمی‌گویند که مادران در هر نقطه از دنیا نسبت به فرزندان خود احساسی مشابه دارند و فقط روش ابراز این احساسات متفاوت است. انرژی نهفته در آن عشق همه جا یکسان است. عشق، شالوده درام است که در همه جا مشترک است. مردم در جهان با یکدیگر نزدیک‌تر از آنچه فکر می‌کنیم هستند، اما رسانه‌ها اغلب مارا از هم دور می‌کنند. زمانی که حادثه‌ای روی می‌دهد، بیشتر سیاستمداران به جای تلاش برای اتحاد، به تفکیک تفاوت‌ها می‌پردازند.

این کارگردان نکته خود را با مثالی واضح بیان کرد و گفت: زمانی که یک بمب در افغانستان منفجر می‌شود و ۱۰ کودک را به قتل می‌رساند، اولین چیزی که به ذهن ما می‌رسد این است که این بخشی از زندگی آن‌هاست. چرا باید فکر کنیم که عشق یک مادر در افغانستان به فرزندانش با عشق مادر ما متفاوت است؟

فرهادی اصرار داشت: اگر کسانی که از یکدیگر نفرت دارند، در یک اتاق بنشینند و یکدیگر را بشناسند، همه‌چیز بهبود می‌یابد. ما احساس می‌کنیم متفاوت هستیم، چون همدیگر را نمی‌شناسیم و این به درک نادرست ما از یکدیگر می‌انجامد.

این کارگردان خاطرنشان ساخت: اگر شما فیلمی محلی بسازید که بر اساس حقیقت انسانی بوده و زندگی واقعی مردم را منعکس کند، همه به راحتی می‌توانند آن را درک کنند. اگر یک فیلمساز صادق باشید، هر چه داستان محلی‌تری روایت کنید، جهانی‌تر خواهید بود.

فرهادی همچنین با صراحت به فیلمسازان جوان حاضر در جلسه گفت که نباید فقط به دنبال موفقیت باشید، زیرا دست‌یابی به موفقیت ممکن است چیزی «خطرناک» باشد.

این کارگردان در خصوص زندگی پس از کسب دو جایزه اسکار و تجارب بین‌المللی‌اش ابراز کرد که دلتنگ روزهایی است که می‌توانست در جشنواره‌ها حاضر شود، با مردم صحبت کند و لحظات عادی‌تر و کم‌سروصداتری را تجربه نماید.

وی خاطرنشان کرد: موفقیت صرفاً به معنای شانس نیست. موفقیت می‌تواند خطرناک باشد، زیرا بین شما و مردم فاصله ایجاد می‌کند. من دوست دارم به مردم نزدیک‌تر باشم. هنگامی که موفقیت به دست می‌آید و رسانه‌ها آن را بزرگ می‌کنند، این بسیار خطرناک است زیرا به شما اجازه نمی‌دهد که در مورد تصمیمات خود درست بیاندیشید و نمی‌توانیم همه چیز را پیش‌بینی کنیم.

وی با تأکید بیان کرد: برخی از فیلمسازان سعی دارند قبل از شروع کار، نگاهی به نتیجه کار داشته باشند، چرا که از موفقیت بعد از فیلم لذت می‌برند. آن‌ها از پروسه فیلمسازی واقعی لذت نمی‌برند. برخی فیلمسازان عاشق خود فرآیند فیلمسازی هستند و عده‌ای دیگر فقط عاشق عنوان فیلمساز بودن می‌باشند. بین این دو، تفاوتی اساسی وجود دارد.

این کارگردان همچنین از مایک لی، کارگردان بریتانیایی، به نیکی یاد کرد. کارگردان فیلم «برهنه» نیز یکی از علاقه‌مندان به آثار فرهادی است و در سازماندهی نمایش آثار او در لندن یاری رسانده است.

وی گفت: من مایک لی را یکی از بزرگ‌ترین کارگردانان جهان می‌دانم. پروسه‌ای که او طی می‌کند به شدت متمایز و جذاب است. او به پیشنهاد تعدادی از دوستانش دور هم جمع می‌شوند و درباره ایده‌ها گفتمان می‌کنند، بداهه‌پردازی کرده و در خلال این روند شروع به نوشتن فیلمنامه می‌نماید و نکته جالب این است که فیلمنامه‌های او بسیار منظم و ساختار یافته هستند. این فرآیند به شدت منحصر به فرد و خاص است و مایک به خوبی می‌تواند از عهده‌اش برآید. من برای او ارزش قائلم.

این کارگردان ۵۴ ساله تأکید نمود که آرزو دارد تا آخرین لحظه‌ عمرش به فیلمسازی ادامه دهد و آثار بسیار بیشتری تولید کند.

با توجه به این که فرهادی اوایل سال جاری فیلم «داستان‌های موازی» را در جشنواره کن به نمایش گذاشت و نگارش فیلمنامه بعدی‌اش که به زبان مادری‌اش، فارسی، فیلمبرداری خواهد شد را آغاز کرده، پیش‌بینی‌ها درباره ادامه فعالیت‌هایش بسیار امیدوارکننده به نظر می‌آید.

59243