مدتهاست که این تصور وجود دارد که نور صفحه نمایش وسایل الکترونیکی، به ویژه نور آبی آنها، میتواند خواب را تحت تأثیر قرار دهد. این دیدگاه بر پایه کاهش سطح ملاتونین، هورمونی که به ایجاد خوابآلودگی کمک میکند، استوار است. اما تحقیقات جدید، این پندار قدیمی را زیر سؤال برده و ابعاد تازهای از رابطه بین فناوری و بیخوابی را نمایان میسازد.
یافتههای تحقیقات حول نور آبی متناقض هستند
نتایج این پژوهش نشان داد که تحقیقات پیشین، الگویی ثابت برای تأیید قطعی مضرات نور آبی بر خواب ارائه نمیدهند. برخی از تحقیقات به فایده عینکهای فیلترکننده نور آبی اشاره کردند، در حالی که گروهی دیگر هیچ تفاوت معناداری را گزارش نکردند. این مطالعه همچنین به اندازه کوچک گروههای شرکتکننده اشاره کرد و به وضوح نشان داد که احتمالاً عینکها تأثیر بیشتری بر افرادی با اختلالات خواب دارند تا بر کسانی که مشکل خواب ندارند. بنابراین، برای افرادی که بهطور معمول با خواب رفتن یا بیدار ماندن مشکلی ندارند، استفاده از عینکهای فیلترکننده نور آبی احتمالاً ضروری نخواهد بود.
آیا محتوای استفادهشده در گوشی هوشمند عامل اصلی اختلال خواب است؟
تحقیقی دیگر که در سال ۲۰۲۴ در نشریه Sleep Medicine Reviews منتشر شد، به موضوع از دیدگاهی متفاوت پرداخت. پژوهشگران در جستجوی پاسخی برای این سؤال بودند که آیا فقط استفاده از فناوری باعث مشکلات خواب میشود یا نوع محتوایی که با این دستگاهها مشاهده میشود، اهمیت بیشتری دارد؟
این پژوهش نشان داد که پاسخ به این پرسش بسیار پیچیده و جزئی است. اگر پیش از خواب به فعالیتهای ساده و آرامبخش مانند مطالعه یک کتاب یا تماشای یک فیلم دلنشین مشغول باشید، ممکن است خواب شما تحت تأثیر قرار نگیرد. اما اگر در حال گشتزنی بیهدف و استرسزای در شبکههای اجتماعی باشید یا سرگرم یک بازی رقابتی شدید، احتمالاً با دشواریهایی در خواب رفتن روبرو خواهید شد. بنابراین، مشکل لزوماً به نور آبی خارج شده از صفحه نمایش دستگاههای شما مرتبط نیست، بلکه به محتوایی که با آن درگیر هستید، بستگی دارد.
علاوه بر این، تحقیقات نشان میدهند که استفاده از فناوری قبل از خواب میتواند زمان خواب مفید را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. شما ممکن است تصمیم بگیرید که یک قسمت دیگر از یک سریال را تماشا کنید یا با شنیدن یک اعلان، به سراغ گوشی خود بروید. این عوامل موجب میشوند که زمان خواب شما به تأخیر بیفتد و نتوانید به اندازه کافی استراحت کنید. برای افرادی که در مواجهه با مشکلات خواب هستند، این مطالعات نشان میدهند که احتمالاً نور آبی به تنهایی دشمن اصلی آنها نیست و دقت به نوع استفاده از تکنولوژی ممکن است راه حلی کارآمد باشد.