هشدار در خصوص سیاستهای ارزی و افزایش فشار بر وضعیت معیشتی مردم
به نقل از ایسنا، حسین صمصامی در همایش «انرژی، معیشت، امنیت ملی» با تأکید بر وضعیت اقتصادی کشور بیان کرد: در حال حاضر ما در شرایطی مشابه جنگ ترکیبی قرار داریم و دشمن به غیر از حملات نظامی، از ابزارهای اقتصادی نیز بهرهبرداری میکند. به تازگی ترامپ اعلام کرده است که سختترین تحریمهای اقتصادی علیه ایران را به اجرا خواهد گذاشت، از این رو ضروری است سیاستگذاری اقتصادی را با توجه به این وضعیت اتخاذ کنیم.
وی در خصوص مسأله بنزین و تجربه اجرای طرح سهمیهبندی در استان کرمان اشاره کرد و گفت: رسانههای بینالمللی به شدت بر روی موضوع کمبود بنزین در ایران تبلیغ میکنند و این مسئله را به عنوان عاملی برای افزایش نارضایتیهای اجتماعی قلمداد مینمایند، در حالیکه با سیاستگذاری صحیح میتوان بدون افزایش قیمت، مصرف بنزین را مدیریت کرد.
نماینده مردم تهران در مجلس به طرح سهنرخی بنزین در کرمان که شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان بود، اشاره کرد و افزود: در مدت اجرای این طرح، مصرف بنزین در استان کرمان به میزان ۱۲ درصد کاهش یافت، در حالی که در همین بازه زمانی، مصرف بنزین در سطح کشور حدود شش درصد افزایش یافته بود.
صمصامی ادامه داد: یکی از اقدامهای کلیدی در این طرح، حذف کارت جایگاه و انتقال سهمیه آن به کارتهای مردم بود. این تغییر باعث شد که مشکلات بسیاری از مردم حل شود و بدون هرگونه افزایش قیمت، هم مصرف بنزین کاهش یابد و هم مسائل مربوط به کارت جایگاه برطرف گردد.
وی با انتقاد از طرح تعیین نرخ چهارم بنزین در کرمان گفت: در زمانی که این طرح در حال برآورده کردن اهداف خود بود، بحث نرخ چهارم ۸۷ هزار تومانی مطرح شد. باید روشن شود که چه کسی این پیشنهاد را داده است؛ چرا که تجربه کرمان نشان داد میتوان بدون اینکه قیمتها افزایش یابند، مصرف را کاهش و مشکل کمبود بنزین را مدیریت کرد.
نماینده مردم تهران در مجلس اظهار داشت که مصرف روزانه بنزین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر میرسد و چنانچه کاهش ۱۲ درصدی مصرف الگو برداری شده در کرمان در سطح ملی اجرا شود، این کاهش میتواند روزانه حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون لیتر از مصرف بنزین را کاهش دهد. کسری روزانه بنزین نیز در حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون لیتر است که این سیاست قابلیت حل بخش زیادی از مشکل را دارد.
صمصامی همچنین درباره روشهای تأمین بنزین افزود: کارشناسانی که در وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش فعالیت دارند، راهکارهای گوناگونی ارائه دادهاند که یکی از آنها افزودن متانول با رعایت ملاحظات فنی مربوط به آن است. این پیشنهاد به رئیسجمهور نیز ارائه گردیده است.
وی با تأکید بر اینکه دولت باید از نظرات متخصصان استفاده نماید، اضافه کرد: رئیسجمهور اعلام کرده است که هر فردی میتواند در حل مشکلات کشور مشارکت کند. ما نیز راهکارهای اجرایی را ارائه میدهیم و پیشنهاد میکنیم که تجربه عملی کرمان مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود چه تحولی در این استان رخ داده است.
نماینده مردم تهران در مجلس با اشاره به افزایش قیمتها و تورم گفت: در یک نگاه خوشبینانه، نظرم این است که هنوز به یک اجماع مشخص درباره علل تورم نرسیدهایم. نگرش غالب این است که علت اصلی گرانیها به نقدینگی مربوط میشود و نقدینگی نیز ناشی از کسری بودجه است؛ سپس مشخص میشود که افزایش نقدینگی منجر به تورم و افزایش تورم نیز به رشد نرخ ارز میانجامد.
صمصامی ادامه داد: اگر این تحلیل را مبنا قرار دهیم، باید به دنبال پاسخ به این پرسش باشیم که چگونه میتوان کسری بودجه را مرتفع ساخت. اکنون در شرایط جنگی هستیم، هزینهها به شدت افزایش یافته و درآمدها کاهش یافته است، اما متأسفانه دولت و بخشهای مختلف راه حل مشخصی برای مقابله با تورم ارائه نکردهاند.
وی با انتقاد از شیوه تدوین بودجه گفت: به موجب همین تحلیلها، بودجه کشور تنظیم میشود. سال گذشته دولت لایحه بودجه را با سه نرخ ارز به مجلس ارائه کرد؛ یکی نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان برای حدود هشت میلیارد دلار اقلام اساسی و دارو، نرخ ۸۰ هزار تومان برای محاسبات گمرکی و نرخ ۷۵ هزار تومان برای سایر موارد.
صمصامی ادامه داد: ما از همان ابتدا در مجلس به این موضوع اعتراض کردیم و اعلام داشتیم که این بودجه تورمی است و نباید تصویب شود، اما در کمیسیون تلفیق نرخ ارز به ۱۲۳ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافت؛ به گونهای که حتی بالاتر از نرخهایی که دولت پیشنهاد داده بود، قرار گرفت.
وی با بیان اینکه افزایش نرخ ارز در نهایت به مردم منتقل میشود، تصریح کرد: آثار این افزایشها از جیب مردم تأمین میشود و نتیجه آن را امروز در افزایش قیمتها و فشار بر معیشت مردم میبینیم.
نماینده مردم تهران در مجلس با انتقاد از عدم قبول مسئولیت در قبال سیاستهای اقتصادی اظهار داشت: زمانی که در کشور سیاستی پیاده میشود، فرد مسئول آن باید مسئولیت تصمیم خود را بر عهده بگیرد. نمیتوان سیاستی را به اجرا گذاشت که موجب تورم شود و سپس آن دسته از افرادی که از این سیاست حمایت کردهاند، در مورد وضعیت موجود طلبکار باشند.
صمصامی در ادامه با اشاره به سیاستهای ارزی کشور گفت: نگرشی که ارز را مشابه کالاهایی همچون هندوانه میداند، نمیتواند تفاوت ماهیت ارز با دیگر کالاها را درک کند. ارز یک دارایی متنوع است و افزایش قیمت آن بر قیمت کالاها، توان خرید مردم و توزیع ثروت در جامعه تأثیر میگذارد.
وی افزود: اکنون گفته میشود قیمت ارز باید در بازار تعیین شود و صادرکنندگان نباید تحت فشاری باشند که ارز خود را با نرخ مشخصی ارائه دهند. در حالی که با وجود اینکه نرخ بازار آزاد بالاتر از نرخ تعیین شده باشد، طبیعی است که صادرکننده انگیزهای برای عرضه ارز با قیمت پایینتر نخواهد داشت.
نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: در شرایط جنگ اقتصادی، باید سیاست ارزی متناسب با وضعیت کشور طراحی گردد. اگر صادرکننده بتواند ارز خود را با قیمتی بالاتر به واردکننده بفروشد، در نهایت این نرخ به قیمت کالاهای اساسی، مواد اولیه، کالاهای سرمایهای و دیگر اقلام منتقل خواهد شد.
صمصامی با اشاره به قاچاق و فرار سرمایه گفت: کشور با تقاضاهای متفاوتی برای ارز مواجه است؛ نظیر قاچاق، فرار سرمایه، ارز مسافرتی و دانشجویی. اگر قاچاق کنترل نشود، نیاز به تصمیمگیری در مورد چگونگی تأمین ارز مورد نیاز آن وجود دارد، در غیر این صورت، این تقاضاها وارد بازار شده و نرخ ارز را بالا میبرد.
وی درباره ادامه سیاستهای ارزی جاری هشدار داد و اظهار کرد: این روند میتواند به زودی آثار خود را در اقتصاد و معیشت مردم نمایان کند. ما نیز در مجلس این موضوع را به رئیسجمهور منتقل کردهایم و اعلام داشتهایم که ادامه این مسیر، کشور را به سمت درستی نمیبرد.
صمصامی همچنین خاطرنشان کرد که ما تنها منتقد نیستیم و پیشنهادهایی نیز ارائه میدهیم. در مجلس طرحی به نام «تقویت پول ملی» داریم که یکی از محورهای آن مقابله با دلاریفروشی منابع است.
در بخش دیگری از سخنانش با انتقاد از دیدگاهی که هزینه فرصت را فقط درباره بنزین مطرح میکند، بیان کرد: اگر قرار است بحث هزینه فرصت مطرح شود، باید همه متغیرها را به طور همزمان مدنظر قرار دهیم. آیا تنها بنزین هزینه فرصت دارد؟ آیا خودرو هزینهای ندارد؟ چرا مردم خودروی داخلی را با قیمتی چند برابر قیمت جهانی و با کیفیتی پایینتر خریداری میکنند؟ آیا نیروی کار هزینه فرصت نیست؟
نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: در کشورهای همسایه برای نیروی کار ماهانه سه تا چهار هزار دلار پرداخت میشود، در حالیکه بخش عظیمی از بازنشستگان ما حدود ۲۰ میلیون تومان میگیرند. بنابراین باید هزینه فرصت را در تمام حوزهها مد نظر قرار داد.
صمصامی در پایان گفت: افرادی که در مورد اقتصاد اظهار نظر میکنند، باید به مباحث بنیادی و کتابهای معتبری در زمینه اقتصادی مراجعه کرده و همه متغیرهای اقتصادی را به طور کلی مد نظر قرار دهند. ارز قابل مقایسه با کالاهایی چون هندوانه نیست و تأثیر تغییر قیمت آن بر اقتصاد و معیشت مردم به شدت متفاوت است.
انتهای پیام