آیا باتریها میتوانند بر شبکه برق جهانی تسلط یابند؟
براساس گزارش ایسنا، ظرفیت سیستمهای ذخیرهسازی انرژی باتری در سطح جهانی در سال ۲۰۲۵ به ۳۰۱.۷ گیگاوات رسید که این میزان نسبت به ظرفیت ۱۸۲ گیگاواتی موجود در سال ۲۰۲۴، افزایش قابل توجهی معادل ۶۵.۸ درصد را نشان میدهد.
این تحولات در مقایسه با یک دهه قبل به مراتب چشمگیرتر به نظر میرسد. ظرفیت کل باتریهای نصبشده در سطح جهان در سال ۲۰۱۵ تنها ۱.۹ گیگاوات بود، اما در گذشت ۱۰ سال، این رقم به طور شگفتانگیزی حدود ۱۵۸ برابر افزایش یافته و نرخ رشد سالانه آن به تقریباً ۶۶ درصد بالغ شده است.
نقش باتریها به شدت با گسترش سریع انرژی خورشیدی در ارتباط است. تولید برق از منابع خورشیدی در سال ۲۰۲۵ به اولینبار از تولید برق از منابع بادی پیشی گرفت، اما این توانایی با یک محدودیت جدی مواجه است زیرا تولید برق خورشیدی در ساعات روز به اوج میرسد در حالی که تقاضا برای برق تا پس از غروب نیز ادامه دارد.
باتریها قادرند برق را در زمان تولید زیاد ذخیره کرده و سپس در زمان افزایش تقاضا یا ارزش، مجدداً به شبکه بازگردانند. این قابلیت به انتقال تولید انرژی خورشیدی به ساعات عصر، کاهش اتلاف برق، تنظیم فرکانس، کاهش نوسانات کوتاهمدت و نیاز به راهاندازی برخی منابع تولید برق در زمانهای اوج تقاضا کمک میکند.
البته ظرفیت باتری، که در این گزارش به مگاوات اشاره شده است، نشاندهنده توان قابل ارائه در یک لحظه است و نه مقدار کل انرژی قابل ذخیره. برای ارزیابی انرژی ذخیره شده، باید از مگاواتساعت استفاده کرد.
چین، پیشگام بازار باتری
چین با ظرفیت ۱۴۴.۱ گیگاواتی باتری نصبشده در سال ۲۰۲۵، تقریباً ۴۸ درصد از ظرفیت جهانی را در اختیار دارد. ظرفیت این کشور از ۷۹.۵ گیگاوات در سال گذشته افزایش یافته است. به این ترتیب، چین در عرض یک سال تقریباً ۶۴.۶ گیگاوات به ظرفیت خود افزوده که بیش از نیمی از کل ظرفیت جدید نصبشده در سطح جهانی را به خود اختصاص داده است.
رشد بلندمدت این بخش در چین بهمراتب بیشتر از آن چیزی است که تصور میشود. این کشور در سال ۲۰۱۵ تنها حدود ۱۱۵ مگاوات ظرفیت باتری داشت، اما این مقدار در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۲۰۰ برابر افزایش یافته است. بخش عمدهای از ظرفیت ذخیرهسازی چین مرتبط با سیستمهای ذخیرهسازی متصل به شبکه است؛ سیستمهایی که بهطور مستقیم با شبکه برق مرتبط هستند و نه باتریهایی که در عقب کنتور مشترکان نصب میشوند.
ظرفیت ذخیرهسازی متصل به شبکه چین در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۳۴ گیگاوات رسید، که این رشد در کنار توسعه وسیع انرژی خورشیدی، بادی، هستهای و شبکه انتقال برق چین صورت گرفته است.
آمریکا در مقام دوم
آمریکا با ۵۶.۶ گیگاوات ظرفیت نصبشده و سهمی نزدیک به ۱۹ درصد، در مقام دوم ایستاده است. ظرفیت این کشور از ۳۴.۷ گیگاوات در سال ۲۰۲۴ به این میزان افزایش یافته و نشاندهنده رشد حدود ۶۳ درصدی است.
در مقایسه با چین، بازار آمریکا از نظر توزیع ظرفیت ذخیرهسازی میان سیستمهای بزرگ نیروگاهی و سیستمهای پشت کنتور از توازن بیشتری برخوردار است. ظرفیت سیستمهای متصل به شبکه در آمریکا به حدود ۴۳.۳ گیگاوات رسیده در حالی که ظرفیت سیستمهای پشت کنتور به حدود ۱۳.۳ گیگاوات رسیده است. یک دهه پیش مجموع ظرفیت باتریهای این کشور تنها حدود ۳۵۴ مگاوات بود بنابراین ظرفیت این کشور در سال ۲۰۲۵ به طور تقریباً ۱۶۰ برابر افزایش یافته است.
چین و آمریکا در مجموع حدود دو سوم از ظرفیت باتری جهانی را در اختیار دارند و بیش از ۷۰ درصد از افزایش ظرفیت جهانی در سال گذشته نیز به این دو کشور تعلق دارد.
اروپا در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۵۷.۷ گیگاوات ظرفیت باتری را ثبت کرد. آلمان با ۱۷.۵ گیگاوات، ایتالیا با ۹.۲ گیگاوات و انگلیس با ۹ گیگاوات در این زمینه پیشتاز بودند. بازار آلمان جالب توجه است از آن جهت که بخش عمدهای از ظرفیت ذخیرهسازی آن در پس کنتور نصب شده است. از مجموع ۱۷.۵ گیگاوات ظرفیت آن، حدود ۱۴.۴ گیگاوات در سمت مشترکان و پشت کنتور فعالیت دارد.
استرالیا نیز در این زمینه موفقیتهای چشمگیری کسب کرده است و ظرفیت باتری این کشور در سال ۲۰۲۵ تقریباً دو برابر شده و از ۶.۶ گیگاوات به ۱۲.۶ گیگاوات رسیده است. همچنین ظرفیت باتری عربستان از ۳۵ مگاوات در سال ۲۰۲۴ به بیش از دو گیگاوات در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و ظرفیت شیلی نیز به حدود دو گیگاوات رسید.
رشد سریع ذخیرهسازی در مقیاس وسیع
در سطح جهانی، تقریباً ۲۲۴ گیگاوات از ظرفیت باتریها مربوط به سیستمهای متصل به شبکه و حدود ۷۸ گیگاوات به سیستمهای پشت کنتور تعلق دارد که بهطور تقریبی سهچهارم ظرفیت جهانی اکنون در سمت شبکه قرار دارد. ظرفیت سیستمهای متصل به شبکه در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۲ درصد رشد کرد در حالی که رشد سیستمهای پشت کنتور به حدود ۵۱ درصد رسید.
پایگاه خبری اویل پرایس گزارش داده است که باتریها بهعنوان منبع تولید انرژی در نظر گرفته نمیشوند، اما توانایی تغییر زمان دسترسی به برق را دارند؛ قابلیتی که با تبدیل انرژی خورشیدی به یکی از منابع کلیدی تولید برق در سطح جهان، اهمیت بیشتری پیدا میکند. رشد از ۱.۹ گیگاوات در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۳۰۰ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ تأکید میکند که ذخیرهسازی باتری دیگر یک فناوری حاشیهای یا آزمایشی بهشمار نمیآید و بهتدریج به جزء مهمی از زیرساختهای اصلی شبکه برق دنیا تبدیل میشود.
انتهای پیام