گندم به عنوان جایگزین ذرت و کنجاله سویا/ آیا صنعت خوراک دام آمادگی این تغییر را دارد؟

به نقل از ایسنا، مجید موافق قدیری، رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی، در یک نشست خبری پس از رویداد «اینوفارم» که امروز برگزار گردید، بیان داشت: صنعت دام یکی از ارکان کلیدی اقتصاد کشور به شمار می‌رود. تولید پروتئین همیشه یکی از مسائل حساس و به نوعی نقطه ضعف دولت‌ها بوده و این مقوله در کشور به یک موضوع سیاسی تبدیل شده است. این صنعت به‌طور مداوم در تلاش است تا توان رقابتی خود را حفظ کند، اما وجود یارانه‌های آشکار و پنهان موجب شده که برخی از مسائل بنیادی آن مورد غفلت واقع شود. برای فائق آمدن بر این چالش‌ها، نمی‌توان به روش‌های سنتی و قدیمی اتکا کرد؛ زیرا روش‌هایی که پنج دهه پیش کاربرد داشتند، امروز قادر به ارتقاء اقتصادی و افزایش رقابت‌پذیری این صنعت نخواهند بود.

باید بیش از پیش ظرفیت‌های نوآورانه و فناورانه با صنعت دام، طیور و آبزیان گره بخورد

وی ورود نوآوری و تکنولوژی را از ملزومات پیشرفت این صنعت عنوان کرد و گفت: ضروری است که ظرفیت‌های نوآورانه و فناورانه بیش از قبل با صنعت دام، طیور و آبزیان در هم آمیزند. همچنین می‌بایست شرکت‌های دانش‌بنیان را به فعالان این صنعت معرفی کرده و ارتباط مؤثری بین آنها برقرار کنیم. این همکاری می‌تواند در راستای به‌روز کردن صنعت، کاهش هزینه‌های تولید و بهبود شاخص‌های تولید، مصرف و بهره‌وری مؤثر باشد.

موضوع به واردات ۵۰۰ هزار تن گندم دامی محدود نمی‌شود؛ بلکه باید مشخص شود که صنعت چه میزان آمادگی برای جایگزینی گندم با ذرت و بخشی از کنجاله سویا دارد. گندم و انواع کنجاله‌ها در بسیاری از کشورها به‌عنوان بخشی از جیره دام و طیور استفاده می‌شوند، اما وجود ارز ترجیحی برای ذرت، تغییر این الگوی مصرف را در ایران دشوار کرده است. در کشورهای بزرگ تولیدکننده ذرت، بخش بزرگی از خوراک دام از پسماندهای کشاورزی تأمین می‌شود؛ در کشوری با منابع آب محدود مانند ایران، تولید نهاده‌های پرآب‌طلب با اتکا به منابع زیرزمینی منطقی نیست؛ زیرا نباید دام را در مصرف آب و محصولات کشاورزی به رقیب انسان تبدیل کرد.

قدیری ادامه داد: بسیاری از ایده‌هایی که امروزه در شرکت‌های بزرگ خارجی به تجاری‌سازی می‌رسند، حاصل کار دانشمندان و پژوهشگران ایرانی هستند. به علت نبود زیرساخت‌های لازم برای سرمایه‌گذاری در داخل کشور، برخی از نوآوران مجبور می‌شوند تا دستاوردهای خود را به خارج انتقال دهند و همان محصولات بعدها به بازار ایران عرضه می‌شوند.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران، کاهش وابستگی صنعت خوراک دام را مهم‌ترین انگیزه انجمن برای تاسیس اینوفارم برشمرد و گفت: نزدیک به ۸۰ تا ۹۰ درصد مواد اولیه برای تولید خوراک دام وارداتی است. محدودیت منابع آبی نیز جعل تولید داخلی تمامی این نهاده‌ها را دشوار کرده است؛ بنابراین باید از طریق علم، فناوری، نوآوری و تجاری‌سازی یافته‌های پژوهشی، وابستگی و خروج ارز از کشور را کاهش دهیم.

قدیری به توجه جهانی به تولید پایدار اشاره کرد و گفت: در بازارهای پیشرفته، واردات نهاده‌هایی مانند ذرت و سویا با اصول زیست‌محیطی و جلوگیری از جنگل‌زدایی مرتبط است. صنعت خوراک دام ایران نیز باید همزمان با کاهش وابستگی، به سمت فناوری‌ها و الگوهای پایدار در تولید پیش برود.

وی افزود: صنعت دام و طیور سال‌ها از حمایت‌هایی نظیر ارز با قیمت پایین، سوخت، مالیات و عوارض ویژه برخوردار بوده است. حمایت دولت امری ضروری است، اما روش تخصیص این یارانه‌ها برخی تولیدکنندگان را واداشته تا به جای حرکت به سمت بهره‌وری و فناوری‌های نوآورانه، در پی دریافت حمایت‌های دولتی باشند. هرچه رقابت در بازار بیشتر باشد و فاصله نرخ ارز نهاده‌ها با بازار آزاد کاهش یابد، اهمیت بهره‌وری و کاهش ضریب تبدیل افزایش خواهد یافت. یارانه‌ها نیز باید به‌طور هدفمند و نهایتاً به مصرف‌کنندگان اختصاص یابند.

قدیری در خصوص برنامه دولت برای واردات ۵۰۰ هزار تن گندم دامی اظهار داشت: موضوع تنها به واردات محدود نمی‌شود؛ بلکه باید روشن شود که صنعت تا چه حد آماده است تا گندم را با ذرت و مقداری از کنجاله سویا جایگزین کند. گندم و انواع کنجاله‌ها در بسیاری از کشورها به‌عنوان بخشی از جیره دام و طیور استفاده می‌شوند، اما ارز ترجیحی برای ذرت، تغییر این الگو را در ایران دشوار ساخته است. در کشورهای تولیدکننده عمده ذرت، مقدار زیادی از خوراک دام از پسماندهای کشاورزی تأمین می‌شود؛ تولید نهاده‌های آب‌بر با منابع زیرزمینی در کشوری با کمبود آب مانند ایران منطقی نیست؛ زیرا دام نباید در مصرف آب و محصولات کشاورزی تبدیل به رقیب انسان شود.

در ادامه این نشست، محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، با بیان اینکه در زمان جنگ و شرایط بحرانی، ممکن است افزایش قیمت وجود داشته باشد، اما دسترسی به مواد غذایی همچنان تأمین می‌شود، خاطرنشان کرد: اگر فعالان این بخش تلاش نکنند، تأمین غذا برای مردم به راحتی میسر نمی‌شود. فعالان این صنعت به دنبال استفاده از ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور برای کاهش وابستگی بوده و آمادگی خود را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های پرخطر و حمایت از ایده‌های داخلی اعلام کردند.

وی با اشاره به اینکه ایران در عرصه کشاورزی و تکنولوژی‌های مربوط می‌تواند همکاری مناسبی با کشورهای عمان، افغانستان، جمهوری‌های آسیای میانه، عراق و ترکیه داشته باشد و انتقال دوسویه ایده و فناوری را دنبال کند، اظهار داشت: صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان باید به هر نحو ممکن وابستگی خود را کاهش دهد. تجربیات دوران جنگ نیز نشان داد که جنگ امروزی با تمرکز بر فناوری و نوآوری است و می‌توان تاثیر فناوری را در عرصه‌های نظامی، امنیتی و غذایی مشاهده کرد.
انتهای پیام