آیا استفاده از بنزین متانولی میتواند به خودروها آسیب برساند؟
فرارو-نگرانیها در مورد کمبود سوخت و کیفیت بنزین موجب شده تا موضوع استفاده از متانول در بنزین به یکی از بحثهای مهم بین رانندگان تبدیل شود؛ سوختی که عدهای آن را راهکار مناسبی برای استفاده از توان تولید داخلی و کاهش مشکل کمبود بنزین قلمداد میکنند و در عوض عدهای دیگر نگران آثار منفی آن بر روی قطعات و موتورها هستند.
به گزارش فرارو، یکی از سوالات اساسی این است که آیا افزودن متانول به بنزین حقیقتاً برای خودروها خطرناک است؟ آیا موتور خودروهای تولید ایران قادر به کار با این نوع سوخت میباشد؟ دکتر امیرحسن کاکایی، دارنده دکترای مهندسی مکانیک - تبدیل انرژی، کارشناس صنعت خودرو و دانشیار در دانشگاه علم و صنعت در پاسخ به این پرسش به یک عدد خاص اشاره میکند: درصد متانول موجود در بنزین. جزئیات بیشتری از این گفتگو را در ادامه مطالعه کنید:
متانول زیر 3 درصد؛ «مشکلی برای خودرو پدید نمیآید»
امیرحسن کاکایی در خصوص کیفیت سوخت جدید حاوی متانول بیان کرد: «اگر به درصدهای اعلام شده، مانند متانول کمتر از 3 درصد یا حتی 3 تا 5 درصد اعتماد کنیم، در این صورت نیازی به تعدیلات در کالیبراسیون موتور خودرو احساس نمیشود. اعداد این چنینی اهمیت بالایی دارند. در واقع، اگر با مخلوطی متشکل از 3 درصد متانول روبرو شویم، مشکل خاصی آسیب نخواهد دید. هر لیتر بنزینی که خریداری میکنیم، شامل 3 درصد متانول است و در این وضعیت مشکل خاصی برای خودروها ایجاد نمیشود که خود سادهترین پاسخ محسوب میشود.»
وی ادامه داد: «ظرفیت حرارتی متانول نسبت به بنزین پایینتر است و همچنین این ماده میتواند بر اکتان بنزین تأثیر بگذارد، اما به دلیل ظرفیت حرارتی کمتر، مصرف واقعی بنزین تا حدودی تغییر پیدا میکند. اما این تغییرات بسیار ناچیز است. در عرصه احتراق و آلودگی، توجه به متانول در دنیا افزایش یافته است. متانول معمولی سمی و خطرناک است و به همین دلیل اتانول به عنوان جایگزین انتخاب شد و در کشورهایی مانند برزیل که تولید نیشکر بالایی دارند، اتانول به عنوان سوخت رایج پذیرفته شده است. البته، اتانول به نسبت 20 درصدی یعنی E20، که 20 درصد الکل و 80 درصد بنزین را شامل میشود، در استفاده قرار میگیرد. در عین حال، به تدریج متانول نیز توجهها را به خود جلب کرده است.
مرز خطر کجاست؟ از 5 درصد به بالا احتمال آسیب افزایش مییابد
این استاد دانشگاه با اشاره به تأثیرات متانول بر خودرو خاطرنشان کرد: «طبیعتاً اگر بخواهیم متانول را به گونهای در کشور جا بیندازیم، باید خودروها نیز بهروزرسانی شوند. ترکیب متانول با بنزین در حدود 3 درصد خویش خورندگی چندانی را به وجود نخواهد آورد. اما در تحقیقات و گزارشهای جهانی، متانول با نسبت بالای 5 درصد میتواند آسیبهایی جدی را ایجاد کند و به طبع با افزایش این درصد، احتمال آسیبدیدگی نیز افزایش مییابد. به صورت کلی میتوان گفت متانول میتواند سوخت با کیفیتی محسوب گردد، اما استفاده از متانول خالص یا سوخت خالص نیازمند ایجاد تغییرات در خودرو است. در شرایط کنونی تغییراتی لازم نمیباشد. واقعیت این است که عمده مشکلات کشور ما به خاطر فرسودگی قابل توجه خودروها است و در نتیجه مشکلات معمول خودروها به حدی فراوان است که اثر متانول در کیفیت خودرو به راحتی قابل تشخیص نیست.»
وی همچنین بیان کرد: «کامپیوترهای خودروهای مدرن، حتی مدلهای جدید ایران، به مراتب انطباقپذیرتر از خودروهای قدیمی هستند. این خودروها دارای حسگرهایی هستند که با هر بار سوختگیری خود را تطبیق میدهند. اگر کیفیت بنزین تغییری کند، آنها با تغییر احتراق، سعی در بهبود سوخت دارند. اکتان خودروهای ایرانی از سال 1395 به بعد باید بالای 93 باشد، در حالی که در حال حاضر حدود 85 تا 87 است. این به این معنی است که انحراف کیفیت سوخت خودروهای ما به طور متوسط بالاتر از سطح استاندارد است. به این ترتیب، تأثیرات منفی این انحراف به مراتب بیشتر از 3 درصد الکل است. با همه این موارد، واقعیت این است که هرچه نسبت متانول افزایش یابد، طبیعتاً مصرف سوخت نیز افزایش خواهد داشت.»
با 3 یا 4 درصد متانول، خوردگی غیرمحتمل است
این کارشناس در حوزه خودرو به بررسی موضوع خوردگی پرداخته و یادآور شد: «در خصوص درصد 3 یا 4 متانول، بعید به نظر میرسد که خوردگی خاصی ایجاد شود. سوال این است که این 3 درصد به کدام معضلات دولت پاسخ خواهد داد. با این حال، اتخاذ این تصمیم اثرات منفی نخواهد داشت. ایران به عنوان تولیدکننده متانول شناختهشده است و از آنجایی که در حال حاضر صادراتی نداریم، استفاده از این محصول به نظر منطقی میرسد. واقعیت این است که ما با مشکل کمبود سوخت مواجه هستیم و کیفیت سوخت کنونی هم چندان ایدهآل نیست.»