اجرای حرفهای اجارهداری پس از سی سال آغاز میگردد
بر اساس گزارش ایسنا، امروز مدیرکل دفتر پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی از آغاز فرآیند ثبت نام مسکن استیجاری در تهران و مشهد همزمان با هفته دولت که در هفته اول شهریور ماه آغاز میشود، خبر داد. این اقدام به معنای تحقق اجرایی «قانون تشویق احداث و عرضه واحدهای مسکونی استیجاری» است که در خردادماه ۱۳۷۷ به تصویب رسید و اکنون پس از گذشت نزدیک به سی سال، به مرحله عمل درآمده است.
این قانون بهعنوان نخستین چارچوب قانونی مشخص و نسبتاً کامل از سوی دولت برای راهاندازی و توسعه مسکن استیجاری بهحساب میآید، اما در سالهای اخیر دولتها توجه چندانی به این حوزه نداشتهاند.
بهصورت فعلی، دولت سیزدهم تمرکز خود را بر توسعه مسکن استیجاری عمومی و اجارهداری حرفهای قرار داده است. از برداشتها و گفتگوهای برگزار شده با مقامات وزارت راه و شهرسازی، مشخص شده است که پیادهسازی این طرح از چهار مسیر مکمل انجام خواهد شد و قرار نیست صرفاً از طریق ساخت دولتی به پیش برود.
تأمین واحدهای موجود، مدل تهاتر و مولدسازی املاک دولتی، همکاری با بخش خصوصی برای ساخت مسکن استیجاری و مشارکت انبوهسازان، نهادهای عمومی و خیرین، چهار محور اصلی اجرای طرح مسکن استیجاری عمومی را تشکیل میدهد.
در این زمینه بیشتر بخوانید:
- افزایش ساخت، نتوانسته مشکل مسکن را حل کند
اجرای مسکن استیجاری پس از آن بهوجود آمد که پروژههای مسکن ملی نتایج مطلوبی به همراه نداشتند.
حبیبالله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی بیان میکند که تجربه دو دهه اخیر نشاندهنده این است که بعضی از عرضههای مسکن فراتر از ظرفیت مالی خانوارها بوده است. در برخی دورانها، منابع و امکانهای کشور صرف ساخت واحدهای گرانقیمت شده است؛ واحدهایی که بخش بزرگی از جامعه امکان دسترسی به آنها را نداشت و بهطور معمول سالها خالی ماندهاند.
طاهرخانی در مورد تجربه مسکن مهر توضیح میدهد: این طرح دو جنبه داشت؛ یکی جنبه مثبت آن، ورود دولت از طریق ارائه تسهیلات بود که بهویژه در بافتهای فرسوده و موجود شهری، به رونق ساخت و ساز کمک کرد و این پروسه به نتایج مثبتی در مدت چند سال رسید.
وی اضافه کرد: اما جنبه دیگر مسکن مهر، دخالت مستقیم دولت در ساخت و ساز بود که تجربیات متفاوتی به بار آورد. اینکه دولت خود زمین را انتخاب کند، پیمانکار بگمارد، منابع را مدیریت کند و متعهد به تحویل واحد گردد در شرایطی که اقتصاد کشور با انواع بحرانها روبهرو است، میتواند به طولانی شدن روند پروژهها منجر شود.
علی عسگری، مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن نیز به ابعاد مالی طرحهای کلان مسکن اشاره کرد و اظهار داشت: مسکن مهر با اعتباری در حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان آغاز شد که معادل تقریباً ۵۰ میلیارد دلار آن زمان بود، اما اکنون برای تأمین مالی مابقی آن باید همچنان به رقمی معادل کل خط اعتباری اولیه دست یابیم. اگر هزینه تکمیل واحدهای باقیمانده و خدمات و زیرساختهای مرتبط با مسکن مهر را با قیمتهای حال حاضر حساب کنیم، مبلغ نزدیک به ۳۵۰۰ هزار میلیارد تومان مورد نیاز خواهد بود.
در پروژه نهضت ملی مسکن که از سال ۱۴۰۰ آغاز شده، هدف ساخت سالیانه یک میلیون واحد مسکونی بوده است، اما بعد از گذشت پنج سال، در حال حاضر نزدیک به ۹۲۰ هزار واحد به مرحله ساخت رسیده که پیشرفت فیزیکی ۵۲۸ هزار واحد انبوهسازی آن به میزان ۵۱ درصد و پیشرفت فیزیکی باقیمانده واحدها که بهصورت پروژههای واگذاری انفرادی و گروهی در مدل واگذاری زمین اجرا میشود، تنها ۱۸.۶ درصد است.
چالش اصلی این دو طرح، کمبود منابع مالی از ناحیه تسهیلات بانکی و آورده متقاضیان است و افزایش میزان وام نیز تأثیر چندانی ندارد. بر اساس تازهترین ارزیابیها، هزینه ساخت هر متر مسکن ملی به چیزی حدود ۴۰ میلیون تومان رسیده که نتیجه آن هزینهبرداری معادل چهار میلیارد تومان برای یک واحد ۱۰۰ متری خواهد بود. در این میان، سقف تسهیلات این طرح با بازپرداخت ۲۰ ساله به تازگی به ۸۵۰ میلیون تومان رسیده، بنابراین متقاضی باید بیش از سه میلیارد تومان وارد کند.
با توجه به این موارد، دولت به دنبال مدلهای جایگزین برای تأمین مسکن دهکهای کمدرآمد است. مرحله اول طرح مسکن استیجاری اقدام به «تأمین واحدهای آماده و موجود» خواهد کرد. دولت از واحدهای آماده یا نیمهساخته موجود بهرهبرداری میکند و گفته شده تا کنون ۵۰۰۰ واحد خریداری شده و قرار است به متقاضیان اولویتدار دهکهای یک تا سه تخصیص یابد.
بعلاوه، «تهاتر و مولدسازی املاک دولتی» نیز یکی دیگر از مدلهای در دست اقدام وزارت راه و شهرسازی بهشمار میآید. در کوتاهمدت، بخشی از املاک و داراییهای وزارت راه و شهرسازی، بهویژه املاک با مساحت بالا و کمکاربرد، تهاتر یا به فروش خواهد رفت و منابع حاصل جهت تأمین مسکن استیجاری مورد استفاده قرار میگیرد. هدفگذاری اعلامشده برای این مرحله، تأمین حدود ۱۰ هزار واحد است.
در یک قالب دیگر، «ساخت مسکن استیجاری با همکاری بخش خصوصی» نیز در یک فرآیند میانمدت دنبال خواهد شد. استفاده از زمینهای دولتی جهت جذب سرمایهگذاران خصوصی، روش اجرای این بخش است. وزارت راه زمین را تأمین میکند و سازندگان و سرمایهگذاران مسئول ساخت واحدها خواهند بود. بر اساس آخرین اعلام وزارت راه، زمین برای حدود ۶۰۰۰ واحد در این بخش فراهم گردیده و هدفگذاری این وزارتخانه تأمین زمین برای ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری خواهد بود.
در این فرآیند، ادارات کل راه و شهرسازی و شرکتهای عمران شهرهای جدید زمینهای مورد نیاز را در سامانه طرحهای حمایتی مسکن بارگذاری کرده و سپس سرمایهگذاران از طریق یک فرآیند مشخص انتخاب میشوند.
مدل نهایی که وزارت راه و شهرسازی در طرح مسکن استیجاری دنبال میکند، «مشارکت انبوهسازان، نهادهای عمومی و خیرین» است. بهرهبرداری از زمین دولتی با دخالت چند گروه سرمایهگذاری از جمله انبوهسازان و سازندگان، نهادهای عمومی غیردولتی و خیرین در این مسیر دنبال خواهد شد.
تا به امروز، در پنج مرحله ثبت نام از متقاضیان مسکن استیجاری در ۱۵ منطقه کشور از طریق سامانه Saman.mrud.ir انجام شده است.
بر اساس ضوابط اعلام شده، متقاضیان برای استفاده از این طرح باید شرایط زیر را داشته باشند:
* از تاریخ ازدواج رسمی آنها حداقل پنج سال سپری شده باشد.
* متقاضی به همراه همسر و افراد تحت تکفلش در طول پنج سال گذشته فاقد هرگونه واحد مسکونی ملکی یا زمین با کاربری مسکونی باشند.
* متقاضیان طبق استعلام پایگاه رفاه ایرانیان در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته و بر اساس سامانه استحقاقسنجی سازمان برنامه و بودجه، مشمول شرایط لازم باشند.
* متقاضی یا همسر وی باید حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر اصلی محل تقاضا داشته باشند. در صورتی که ثبتنام در شهرهای جدید باشد، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری معتبر خواهد بود.
* متقاضی و همسرش باید دارای فرم «ج» سبز باشند.
جدیدترین خبری که رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی درخصوص برنامههای این وزارتخانه در هفته دولت ارائه کرده، نشان میدهد که در حال حاضر برنامهها به گونهای طراحی شده تا حدود ۱۳۴ هزار واحد مسکونی شامل تقریباً ۹۰ هزار واحد در مناطق شهری و ۴۰ هزار واحد در مناطق روستایی، همزمان با هفته دولت و حداکثر تا پایان شهریور، به بهرهبرداری برسد.
وی ادامه داد: این واحدها شامل تقریباً ۳۲ هزار واحد مسکن حمایتی و ۹۹ ساله، ۴۳ هزار واحد در مناطق روستایی، ۳۴ هزار واحد خودمالکی شهری، ۱۴ هزار واحد در بافتهای فرسوده و حدود ۸۰۰۰ واحد ویژه برای نیروهای مسلح خواهد بود.
فرهادزاده به سایر برنامههای حوزه مسکن حمایتی اشاره کرده و گفت: علاوه بر این واحدها، حدود ۲۶ هزار مورد واگذاری زمین در قالب طرح جوانی جمعیت نیز در برنامه قرار دارد.
مدیرکل دفتر پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی از آغاز ثبت نام مسکن استیجاری در تهران و مشهد همزمان با هفته دولت خبر داد.
به گزارشها، تاکنون ثبتنام ۵۰۰۰ نفر متقاضی مسکن استیجاری در ۱۵ شهر صورت گرفته و براساس تعهدات مسئولان وزارت راه و شهرسازی، در هفته دولت نخستین واحدها به مستاجران تحویل خواهد شد.
رضا خالقی، مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران در این زمینه اظهار داشته است که تا پایان سال ۱۴۰۵ در ساکنانی چون تهران، پرند، قرچک و اندیشه، ۱۵۴۰ واحد مسکن استیجاری آماده و به متقاضیان واجد شرایط واگذار خواهد شد.
انتهای پیام