افزایش بیسابقه تولید گاز؛ ورود ظرفیتهای جدید به چرخه تولید
بر اساس اطلاعیهای از سوی ایسنا و شرکت ملی نفت ایران، نتایج عملکرد این مجموعه در دوره دو ساله فعالیت دولت چهاردهم، نشان میدهد که این شرکت توانسته است به موازات مدیریت بهینه ظرفیتهای موجود، مسیر افزایش تولید را نیز دنبال کند؛ اقدامی که به ثبت رکوردهای جدید در زمینه تولید و تحویل گاز و همچنین ورود چاهها و ظرفیتهای نو به چرخه تولید انجامیده است.
یکی از بارزترین نشانههای این پیشرفت، افزایش تولید گاز در فصل سرد سال ۱۴۰۳ به شمار میرود. در این دوره، میانگین تولید گاز خام کشور حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز نسبت به زمستان پیشین افزایش یافت؛ رشدی که در ادامه، زمینهساز ثبت رکوردهای تازه در سال ۱۴۰۴ شد.
در بهمنماه ۱۴۰۴، تولید روزانه گاز خام با رکوردی جدید مواجه بود که به میزان ۱۶ میلیون مترمکعب در روز بیشتر از رکورد سال قبل بود. این عدد، بالاترین سطح تولید روزانه ثبتشده در این دوره به حساب میآید و این موضوع را نشان میدهد که ظرفیت تولید گاز کشور، حتی در اوج تقاضای زمستانی نیز میتواند افزایش یابد.
رکوردهای ماهانه نیز این روند صعودی را تأیید میکنند. حجم تولید ماهانه گاز خام در سال ۱۴۰۳ نسبت به رکورد سال ۱۴۰۲، حدود ۴۱ میلیون مترمکعب افزایش داشته است. این رقم در دیماه ۱۴۰۴ نیز مجدداً ارتقا یافت. به این ترتیب، افزایش تولید گاز در این بازه تنها به یک روز یا دوره خاص محدود نشده، بلکه توانسته در معیارهای ماهانه نیز خود را نشان دهد.
افزایش سهم گاز از میادین مشترک
در میان اقدامات انجامشده، توسعه تولید از میادین مشترک نقش بسزایی دارد؛ زیرا هر واحد تولیدی از این میادین مستقیماً با صیانت از منافع ملی مرتبط است. در همین راستا، در آذرماه ۱۴۰۴، تولید از میدان مشترک پارس جنوبی به رکورد ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعب در روز رسید.
بخش قابلتوجهی از ظرفیت تازه ایجادشده نیز ناشی از توسعه چاهها در این میدان بوده است. در فاز ۱۱ پارس جنوبی، هفت چاه جدید با مجموع تولید روزانه ۱۵ میلیون مترمکعب به مدار تولید وارد شدهاند. در فاز ۱۳ نیز هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۰.۵ میلیون مترمکعب و در فاز ۱۴ دو چاه جدید با مجموع تولید سه میلیون مترمکعب راهاندازی شدهاند.
علاوه بر این، چهار چاه درونمیدانی جدید در سکوهای ۱ و ۲، A۱۹ و B۱۹ پارس جنوبی با مجموع تولید شش میلیون مترمکعب در روز به چرخه تولید آمدند و یک چاه جدید در سکوی C۱۳ به ظرفیت تولید ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز افزود. همچنین، یک چاه تعمیری در فاز ۱۴ با تولید ۰.۸ میلیون مترمکعب در روز مجدداً به مدار تولید برگشت.
این اقدامات به همراه تخصیص و مدیریت بهینه دکلهای دریایی برای حفاری و تکمیل چاههای جدید، بخشی از تلاشها برای حفظ شتاب توسعه در بزرگترین میدان گازی کشور بوده است.
رشد تولید، فراتر از پارس جنوبی
رشد تولید گاز در این دوره به میادین دیگر نیز گسترش یافته و توانسته است ظرفیتهای جدیدی را در چندین میدان به وجود آورد. در میدان گازی دی، سه چاه به تدریج به مدار تولید وارد شده و مجموع تولید آنها به سه میلیون مترمکعب در روز رسید. در میدان واروی نیز با راهاندازی ایستگاه تقویت فشار، چهار میلیون مترمکعب به تولید افزوده شد.
در میدانهای آغار، مزدوران، دالان و تنگبیجار به ترتیب چاههای جدیدی با ظرفیتهای ۱.۵، ۱.۶، ۱.۴ و ۰.۵ میلیون مترمکعب در روز به مدار تولید پیوستند. در کارخانه گاز و گازمایع ۱۰۰۰ نیز با تولید دو حلقة چاه تزریقی، سه میلیون مترمکعب به مقدار تولید افزوده شد.
توسعه میدانهای گازی توس و خارتنگ نیز در همین راستا ادامه یافته است؛ چاه نخستین میدان توس با ظرفیت ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز به مدار آمد و در خارتنگ نیز با دو چاه جدید، مجموعاً سه میلیون مترمکعب در روز به تولید افزوده شده است. میدان شانول نیز با فعالسازی چاه شماره ۱۹، یک میلیون مترمکعب در روز به ظرفیت تولید گاز خود افزوده است.
مدیریت بحران؛ بازگردانی سریع تولید و حفظ ظرفیت
البته مسیر تولید گاز در این دو سال بدون مشکل و محدودیت نبوده است. در اسفند ۱۴۰۴، حمله به چهار پالایشگاه پارس جنوبی منجر به کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی تولید و تحویل گاز خام به پالایشگاههای سوم تا ششم شد و در پی آن، تحویل گاز سبک به شبکه سراسری نیز به طور متوسط ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت.
در چنین شرایطی، واکنش سریع برای بازگرداندن ظرفیتهای از دسترفته اهمیت خاصی پیدا کرد. با اقدامات فوری و استفاده از ظرفیت ارسال به سایر فازها، بخش قابل توجهی از تولید گاز خام به مدار بازگشت. این تجربه بار دیگر نشان داد که در صنایع نفت و گاز، توانایی تابآوری تنها به معنای داشتن ظرفیت تولید بالا نیست؛ قابلیت بازآرایی شبکه و بازگرداندن سریع تولید نیز بخشی از همین ظرفیت ملی به حساب میآید.
کارنامه تولید گاز؛ افزایش تولید در فشار حداکثری
دستاوردهای شرکت ملی نفت ایران در تولید گاز خام در طی دو سال فعالیت دولت چهاردهم را میتوان در سه محور اصلی خلاصه کرد: رکوردهای جدید تولید، توسعه چاهها و ظرفیتهای تازه و افزایش توان تحویل گاز به شبکه سراسری. با در نظر گرفتن تمامی این نکات، توسعه میادین مشترک و به ویژه حوزه پارس جنوبی اهمیت زیادی دارد و نشاندهنده تمرکز بخش عمدهای از تلاشها بر حفظ و افزایش سهم ایران از منابع مشترک است.
شرایطی که این عملکرد در آن به نمایش درآمد، بُعد دیگر اهمیت این اقدامات را آشکار میسازد؛ وضعیتی که تحریم و محدودیتهای اقتصادی، تأمین تجهیزات و اجرای پروژهها را به دشواری کشانده و در برخی مواقع، حوادث و بحرانهای امنیتی بهطور مستقیم بر تأسیسات تولیدی تأثیر گذاشته است. با این حال، روند توسعه تولید هرگز متوقف نشده است.
برای صنعتی که وظیفۀ تأمین یکی از نیازهای حیاتی کشور را به عهده دارد، میتوان بهدرستی گفت که مهمترین دستاورد حفظ جریان تولید، افزون شدن ظرفیتهای جدید و توان ایستادگی و بازگشت به حالت عادی که در برابر اختلالها به دست آمده، است؛ دستاوردی که نشان میدهد ظرفیت فنی و عملیاتی صنعت نفت، حتی در دورهای پر از فشار و محدودیت، همچنان یکی از ارکان مهم اقتصاد و امنیت انرژی کشور خواهد بود.
انتهای پیام