تکنیکهای شگفتانگیز خلبانان ایرانی/ وقتی شکارچی به سرعت از برابر خلبان عبور میکند/ تنها چند ثانیه برای نجات از مرگ در دست دارند
بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در جریان نبردهای هوایی، فاصله میان شکارچی و شکار بعضاً به چند ثانیه محدود میشود؛ لحظاتی که در آن، سرعت تصمیمگیری خلبان، آگاهی او از ویژگیهای هواپیما و تحمل او در برابر فشارهای شدید میتواند سرنوشت نبرد را دستخوش تغییرات عمده کند.
بنابر روایت فارس، یکی از مانورهایی که در چنین موقعیتهایی بسیار حائز اهمیت است، «Break Turn» نام دارد؛ maneuevr تنگ و سریعی که میتواند معادلات حمله مهاجم را برهم زند و او را از فرصت شلیک محروم کند.
خلبانان ایرانی در سالهای جنگ تحمیلی، در کنار استفاده از قابلیتهای جنگندههایی نظیر F-۴، F-۵ و F-۱۴، ناگزیر به بهکارگیری مجموعهای از تاکتیکهای نبرد هوایی در شرایط واقعی جنگ شدند؛ تاکتیکهایی که موفقیت آنان تنها به امکانات جنگنده وابسته نبود، بلکه مهارت خلبان نیز نقش اساسی را ایفا میکرد.
چند ثانیه برای نجات از خطر مرگ
فرض کنید جنگنده دشمن توانسته به پشت هواپیمای مدافع نزدیک شود. این وضعیت یکی از پرخطرترین شرایط در نبرد نزدیک هوایی محسوب میشود؛ چرا که مهاجم در تلاش است دماغه جنگندهاش را به موقعیتی برساند که قابلیت استفاده از توپ یا موشکهای کوتاهبرد ممکن گردد.
در اینجاست که اهمیت Break Turn نمایان میشود.
خلبان با یک گردش شدید سعی دارد تغییر موقعیت را به قدری بالا ببرد که مهاجم نتواند خط شلیک خود را حفظ کند. البته این مانور بدون هزینه نخواهد بود؛ جنگنده انرژی خود را از دست میدهد و خلبان تحت فشار G بالایی قرار میگیرد. بنابراین، زمان اجرای مانور، جهت گردش، سرعت اولیه و آگاهی از موقعیت مهاجم اهمیت بسیار بالایی دارد.
یک Break نا درست میتواند حتی وضعیت را وخیمتر کند. اما اگر به درستی انجام شود، ممکن است مهاجم را وادار به عبور از موقعیت حمله مطلوب خود کند؛ لحظهای که میتواند معادلات نبرد را به طور کامل تغییر دهد.
زمانی که شکارچی از مقابل خلبان میگذرد
جذابترین قسمت ماجرا در همین نقطه آغاز میشود. هدف از یک مانور دفاعی به هیچ وجه به معنای سرنگونی دشمن نیست؛ بلکه نخستین هدف، زنده ماندن و شکستن وضعیت شلیک مهاجم است. اما در صورتی که مهاجم نتواند انرژی و موقعیت خود را به خوبی مدیریت کند، ممکن است برتری اولیهاش را از دست بدهد.
در چنین حالتی، نبرد به مرحله جدیدی ورود میکند؛ جایی که دیگر صرفاً مشخصات نوشته شده روی کاغذ جنگندهها تعیین کننده نیست.
در اینجا، سرعت تصمیمگیری، آگاهی از موقعیت، مدیریت انرژی و شناخت خلبان از محدودیتهای هواپیمای خود و دشمن به شدت اهمیت مییابد.
این خود یکی از دلایلی است که نبرد نزدیک هوایی همواره به عنوان یکی از دشوارترین آزمونها برای یک خلبان جنگنده شناخته میشود.
میراثی که در کابین باقی میماند
تجربه جنگ برای یک نیروی هوایی تنها به تعداد مأموریتها یا هواپیماهای ساقطشده مربوط نمیشود. بخش اساسیتر، دانشی است که از صدها رویارویی واقعی استخراج و به نسلهای آینده منتقل میشود.
خلبانی که در شرایط واقعی با تهدیدات موشکی، توپ، هواپیماهای رهگیر دشمن و پدافند روبرو شده، مجموعهای از تجربیات را به سازمان منتقل میکند که نمیتوان همه آنها را صرفاً از طریق مطالعه کتابهای پرواز به دست آورد.
تکنیک Break Turn تنها یکی از نمونههای بارز این دانش محسوب میشود.
پشت یک گردش چند ثانیهای، سالهای آموزش، آشنایی با آیرودینامیک جنگنده، تمرینات نبرد هوایی و تجربیات گرانبها نهفته است؛ مهارتی که باید در لحظه نبرد به صورت غریزی به انجام برسد.
به همین خاطر، در جنگهای هوایی، همیشه اینطور نیست که جنگندهای که به لحاظ عددی قویتر به نظر میرسد، برنده میدان باشد؛ گاهی فقط چند ثانیه تصمیم صحیح در کابین میتواند شکارچی را وادار کند از موقعیت شلیک خارج شود و معادله نبرد را به طور کلی دگرگون کند.
۲۹۲۱۸