برنامه نوین تشدید تحریمها علیه ایران!
طبق گزارشی از ورزش سه به نقل از عصرایران، "اسکات بسنت"، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در جلسه خبری روز دوشنبه به تشریح برنامه جدید دولت آمریکا برای تشدید تحریمها علیه ایران پرداخت.
دولت ایالات متحده اعلام کرده که این برنامه به عنوان بخشی از یک کمپین برای قطع منابع مالی ایران و افزایش فشار بر شبکههای مالی، نفتی و تجاری مرتبط با تهران محسوب میشود.
وزارت خزانهداری ایالات متحده این طرح را «عملیات طرد اقتصادی» نامیده و خاطرنشان کرده است که هدف آن قطع مسیرهای اقتصادی ایران در سطح جهانی است.
مقامهای واشنگتن تصریح کردهاند که رویکرد جدید دولت آمریکا تنها محدود به تحریمهای چند شرکت یا فرد خاص نیست؛ بلکه هدف آن نابودی شبکهای است که از تولید و فروش نفت گرفته تا نقل و انتقال، بانکداری، طلا، رمزارز، فناوری و شرکتهای واسطه را شامل میشود.
ایران واکنش نشان داده و اعلام کرده که به منظور پاسخ به این تحریمها آماده است. علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، تصریح کرده که تهران ابزارهای لازم را در اختیار دارد و در صورت شدت گرفتن فشار اقتصادی، واکنش ایران بهطور کامل دفاعی نخواهد بود.
علاوه بر این، واشنگتن قصد دارد هزینه همکاری کشورهای ثالث با ایران را افزایش دهد؛ بهنحوی که شرکتها و بانکهای خارجی ملزم شوند بین ادامه تجارت با تهران و حفظ دسترسی به نظام مالی آمریکا یکی را انتخاب کنند. رویترز این استراتژی را بخشی از تلاش دولت ترامپ برای تحمیل فشار اقتصادی بر ایران توصیف کرده، در حالی که واشنگتن بهدنبال راهی برای خاتمه درگیری با تهران است.
اخبار غیررسمی نیز حاکی از آن است که آمریکا بر دولت عراق فشاری وارد کرده تا ارتباط اقتصادی خود با ایران را قطع کند، از جمله توقف پروازهای بین دو کشور.
تحریم حدود ۶۰ فرد، نهاد و کشتی
وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه به تازگی نزدیک به ۶۰ فرد، نهاد، شرکت و کشتی را در چند کشور تحت تحریم قرار داده است. به گفته واشنگتن، این افراد و ساختارها در زمینههای مرتبط با تأمین فناوریهای هستهای و موشکی ایران، فعالیتهای سایبری و تولید درآمدهای نفتی برای دولت ایران دخیل بودهاند.
در میان اهداف این تحریمها، شبکههایی از واسطهها، شرکتها و کشتیهای معروف به «ناوگان سایه» قرار دارند که بهگفته خزانهداری آمریکا در کشورهای مختلفی از جمله امارات متحده عربی، هنگکنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و چندین کشور اروپایی مشغول به فعالیت هستند و در انتقال نفت ایران و رساندن درآمدهای آن به تهران نقش بسزایی ایفا میکنند.
5 بخش اقتصادی در معرض تحریمهای ثانویه
یکی از جنبههای قابل توجه تصمیم جدید واشنگتن، گسترش دامنه تحریمهای ثانویه به پنج حوزه اقتصادی شامل: داراییهای دیجیتال و رمزارزها، فناوری، طلا، خدمات هواپیمایی و کشتیرانی است.
وزارت خزانهداری آمریکا بیان کرد که ایران از رمزارزها برای دور زدن تحریمها و انجام معاملات استفاده میکند و از فناوریهای پیشرفته برای برنامههای نظامی خود بهرهبرداری میکند. همچنین ایران از طلا برای مقابله با فشار وارده بر ریال استفاده و به برقراری ارتباطات از طریق شرکتهای هواپیمایی و شبکههای حملونقل دریایی پرداخته است.
طبق تصمیمات جدید، آمریکا میتواند شرکتها و اشخاص خارجی را در صورت ارائه خدمات یا فعالیت در این بخشها برای ایران مشمول تحریم سازد. از این رو، دامنه اقدامهای واشنگتن به طور انحصاری به شرکتها و اشخاص ایرانی محدود نخواهد شد و شرکتهای خارجی که با بخشهای مشخصی از اقتصاد ایران در تعامل هستند نیز با خطر تحریم مواجه خواهند بود.
هشدار به کشورهایی که با ایران تجارت میکنند
یکی از محورهای اصلی بیانیه جدید، افزایش فشار بر کشورها و شرکتهایی است که هنوز هم به تجارت با ایران ادامه میدهند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرده که دولتهای مختلف مهلتی مشخص برای توقف فعالیتهای مرتبط با ایران دریافت خواهند کرد و در صورت عدم توقف این فعالیتها، واشنگتن آماده است بهطور یکجانبه اقدام کند.
طبق گزارش رویترز، در این مرحله دولت آمریکا از اقدامهای فوری شدیدترین تحریمها پرهیز کرده، ولی به کشورهایی که با ایران تجارت دارند هشدار داده است در صورت ادامه این تعامل ممکن است از نظام مالی مبتنی بر دلار آمریکا کنار گذاشته شوند.
"اسکات بسنت" وزیر خزانهداری ایالات متحده همچنین از اعلام نام کشورهایی که ممکن است مورد هدف این تحریمها قرار بگیرند، خودداری ورزید.
اسکات بسنت در سخنانش تأکید کرد که دولت واشنگتن به دنبال هدف قرار دادن تمام راههایی است که ایران به منابع مالی دسترسی پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد آمریکا در حال آغاز یک «حمله اقتصادی» به مراکز مالی ایران در سطح بینالمللی است که هدف آن قطع کردن تمامی جریانات اقتصادی است که به گفته او رژیم ایران را "نگهداری" میکند.
او همچنین به کشورهایی که به معاملات اقتصادی مرتبط با ایران ادامه دهند، هشدار داد که باید منتظر وقوع شرایط انزوای بیشتر باشند.
بسنت همچنین از بانکها و نهادهای مالی خواست که هر نهادی که به ایجاد ارتباط مالی با ایران کمک کند، به احتمال زیاد از نظام مالی مبتنی بر دلار حذف خواهد شد. وی بهویژه بر لزوم تعطیلی شعب بانک ملی ایران تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که «هیچکس» از دامنه تحریمهای آمریکا مصون نیست.
«روز D اقتصادی» علیه ایران
وزارت خزانهداری آمریکا هماکنون این دور از فشارها را با عملیات معروف «روز D» در جنگ جهانی دوم مقایسه کرده است. بسنت اشاره کرد که همچنان که عملیات D-Day آغاز یک کمپین نظامی وسیع برای پیشرفت علیه دشمن بود، واشنگتن هماکنون یک کارزار اقتصادی علیه ارتباطات مالی ایران در سطح جهانی را آغاز کرده است.
دستور روز دیی دِی D-Day به آغاز یک عملیات مهم نظامی آمریکا و متحدینش علیه آلمان در جنگ جهانی دوم (پیادهسازی نیرو در نورماندی) اشاره دارد.
بسنت هدف آمریکا را اینگونه بیان کرد که تمامی «جریانهای اقتصادی» که به تأمین مالی حکومت ایران کمک میکند باید قطع شود تا این کشور در نهایت به انزوا مالی دچار شود. خزانهداری ایالات متحده این اقدام را اغاز یک کارزار «دائمی و نظاممند» برای محاصره مالی ایران توصیف کرده است.
"اسکات بسنت" وزیر خزانهداری ایالات متحده چهار روز پیش، اعلام کرده بود که آمریکا در حال آمادهسازی «سختترین تحریمها در تاریخ» علیه ایران است.
بسنت در گفتوگو با CNBC بیان کرد که این اقدامات اقتصادی در کنار محاصره ایران اجرا خواهد شد و هدف از آن ایجاد فشار کافی به منظور سقوط حکومت ایران است. او همچنین خواستار همکاری کشورهای دیگر، بهویژه چین، در فشار اقتصادی علیه تهران شد.
چین؛ مهمترین چالش سیاست تحریمهای جدید
چین در این میان جایگاه خاصی دارد، زیرا هنوز یکی از مهمترین خریداران نفت ایران به شمار میرود.
رویترز گزارش داده که تحریمهای جدید آمریکا، برخلاف هشدارهای پیشین، در این دور مؤسسات مالی چینی که مشکوک به تسهیل تجارت نفت ایران هستند را تحتفشار قرار نداده است.
بسنت در پاسخ به سؤالی درباره بانکهای چینی بیان داشت که هیچ کشوری از تحریمهای آمریکا معاف نیست، اما از اعمال فوری تحریم علیه این مؤسسات چشمپوشی شد. رویترز احتمالاً به خاطر نگرانی واشنگتن از عواقب تحریم بانکهای چین و احتمال واکنش متقابل پکن به این احتیاط اشاره کرده است.
وزارت خارجه چین نیز اعلام کرده است که فشارهای اقتصادی و تحریمها به حل مشکل نخواهد انجامید و پکن برای محافظت از منافع خود اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد.
واکنش ایران؛ تهدید به مقابله
ایران نسبت به تحریمهای تازه آمریکا واکنش نشان داده و اعلام کرده است که برای مقابله با این اقدامات آماده است. علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، تأکید کرده که تهران ابزارهای لازم را در اختیار داشته و در صورت تشدید فشار اقتصادی، واکنش ایران بهطور کامل دفاعی نخواهد بود.
قبل از اعلام تحریمهای جدید، مقامهای ایرانی از جمله محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، هشدار داده بودند که در صورت تداوم فشار اقتصادی آمریکا، ممکن است صادرات نفت از خلیج فارس را کاهش دهند و به اقدامات دیگری در پاسخ به تحریمها دست یازند.
تعلیق برخی مجوزهای قبلی
علاوه بر تحریمهای تازه، وزارت خزانهداری ایالات متحده تعدادی از مجوزهای گذشته را نیز معلق کرده است؛ مجوزهایی که پیشتر اجازه برخی پرداختهای حوالهای به ایران و همچنین دسترسی ایرانیان به بخشهایی از نظام فرهنگی و دانشگاهی آمریکا را فراهم کرده بودند.
علاوه بر این، خزانهداری ایالات متحده همچنین دستورالعمل جدیدی درباره خطرات تحریمی مرتبط با فعالیتهای دریایی در تنگه هرمز منتشر نموده است.