ماینرهای غیرقانونی؛ فشار ۱۳۰۰ مگاواتی بر سیستم برق کشور

بر اساس گزارش ایسنا، سوءاستفاده غیرمجاز از انرژی در ایام پرمصرف تابستان نه تنها یک تخلف اقتصادی به شمار می‌آید، بلکه به نوعی تعرض به منابع ملی، نقض حقوق مشترکان و تهدیدی برای پایداری شبکه برقی کشور محسوب می‌شود.

صنعت برق با تمام قوا در تلاش است تا برق مورد نیاز مشترکان را تأمین کند، اما فعالیت‌های غیرمجاز مانند استخراج رمزارز و سرقت انرژی فشار سنگینی بر دوش شبکه برقی کشور قرار می‌دهد. ادامه این روند می‌تواند به کاهش پایداری برق منجر شده و زیرساخت‌های حساس، مراکز درمانی، کارخانه‌ها و خدمات عمومی را به خطر اندازد.

هر دستگاه ماینر غیرمجاز بخشی از انرژی را که باید به مشترکان، صنایع و خدمات عمومی اختصاص یابد، به‌طور غیرقانونی مصرف می‌کند؛ بنابراین، مقابله با این پدیده اقدامی برای حفاظت از حقوق مردم و منابع ملی به شمار می‌رود.

آغاز فعالیت جدی استخراج رمزارز از سال ۱۳۹۸

استخراج رمزارز در ایران از سال ۱۳۹۸ به‌طور جدی شروع شد. هرچند قبل از آن نیز فعالیت‌هایی در این حوزه صورت می‌گرفت، اما دامنه آن محدود بود. اما از آن زمان تاکنون، به‌شکل غیرمجاز، استخراج رمزارزها ادامه یافته و به یکی از دلایل اصلی افزایش مصرف برق تبدیل شده است.

در سال‌های اخیر، دستگاه‌های استخراج رمزارز در مکان‌های مختلفی از قبیل منازل مسکونی، واحدهای صنعتی متروکه، ساختمان‌های کم‌استفاده و حتی برخی ادارات شناسایی شده‌اند. فعالیت مستمر این دستگاه‌ها نه تنها مصرف برق را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به ناپایداری شبکه و افزایش خاموشی‌ها در فصل تابستان منجر شود.

کارشناسان معتقدند که پیامدهای ناشی از استخراج غیرمجاز رمزارز فراتر از صرفاً افزایش مصرف برق است و آثار زیست‌محیطی نیز به همراه دارد. تشکیل مزارع استخراج بیت‌کوین به مصرف بالای برق و فعالیت ۲۴ ساعته نیاز دارد که این خود گرما زیادی تولید کرده و به استفاده مداوم از تجهیزات خنک‌کننده، به‌ویژه کولرهای گازی، نیاز دارد؛ موضوعی که مصرف برق را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

طبق اطلاعاتی که مسئولان صنعت برق ارائه داده‌اند، هر دستگاه ماینر به‌طور متوسط حدود سه و نیم کیلووات برق مصرف می‌کند و مصرف ماهانه آن تقریباً معادل بهره‌وری برق ۱۰ واحد مسکونی است. در حال حاضر، حداکثر توان مصرفی هر کنتور برای مشترکان در حدود پنج کیلووات اعلام شده است.

مسئولان خاطرنشان کرده‌اند که اگر یک ماینر حدود سه کیلووات از ظرفیت یک کنتور خانگی را به خود اختصاص دهد، بخش زیادی از مقدور مصرف برق برای خانوارها افت خواهد کرد. علاوه بر این، اگر برق به‌صورت قانونی در اختیار یک ماینر قرار گیرد، قبض برق می‌تواند به حدود هفت تا هشت میلیون تومان برسد؛ با این حال، متخلفان معمولاً سعی در استفاده از برق غیرمجاز دارند تا هزینه‌های خود را کاهش دهند و از شناسایی دور بمانند.

محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، به تازگی از شناسایی و توقیف بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز و همچنین ماینرهایی که در زمان‌های غیرمجاز فعالیت می‌کردند، خبر داد.

وی همچنین اعلام کرد که بار الکتریکی این تعداد دستگاه تقریباً معادل ۱۳۰۰ مگاوات است؛ ظرفیتی که بیشتر از توان تولید نیروگاه اتمی بوشهر به شمار می‌آید و فشار زیادی به شبکه برق تحمیل می‌کند.

مدیرعامل توانیر تأکید کرد که نصب این دستگاه‌ها در مناطق مسکونی، روستایی و تجاری غیرقابل قبول است، زیرا ماینرها به مصرف برق صنعتی احتیاج دارند و باید در شبکه‌های صنعتی و مناطق آزاد مستقر شوند.

لازم به ذکر است که بخش قابل‌توجهی از ماینرهای غیرمجاز با استفاده از داده‌کاوی و اقدامات تخصصی کارکنان شرکت‌های برق شناسایی شده‌اند، همچنین تعدادی نیز از طریق گزارش‌های مردمی کشف شده‌اند.

گزارشات مردمی چگونه به شناسایی ماینرها کمک می‌کند؟

گزارش‌های شهروندان در خصوص مصرف غیرمعمول برق، صداهای ناشی از تجهیزات، افت ولتاژ و نوسانات برق می‌تواند نقش مهمی در شناسایی مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز ایفا کند. در چندین مورد، شهروندان پس از مشاهده خرابی در تجهیزات برقی و نوسان در شبکه برق، موضوع مصرف غیرعادی برق توسط یکی از منازل یا واحدهای مجاور را گزارش کرده‌اند. بررسی این گزارش‌ها در موارد خاص به شناسایی محل فعالیت ماینرها منجر شده است.

برخی از این مراکز در مکان‌های خالی از سکنه یا ساختمان‌های کم‌استفاده قرار دارند؛ مکان‌هایی که باوجود عدم وجود ساکن، به سیستم‌های امنیتی مجهز شده‌اند. مصرف بالای برق در این فضاها می‌تواند منجر به افت ولتاژ، نوسانات شبکه و آسیب به تجهیزات برقی دیگر مشترکان شود.

خوزستان، تهران و سه استان دیگر در صدر کشف ماینرها

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، استان‌های خوزستان، تهران، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی در زمینه استخراج رمزارز بیشترین فعالیت را دارند.

یکی از دلایل گسترش این فعالیت در استان‌های مرزی، تسهیل در ورود دستگاه‌های ماینر به کشور عنوان شده است. در استان خوزستان، وجود شبکه قدرتمند توزیع برق به‌عنوان یکی از عوامل فعالیت‌های غیرمجاز استخراج رمزارز شناخته می‌شود؛ زیرا تأمین برق برای این دستگاه‌ها در برخی مناطق ساده‌تر انجام می‌شود.

در خراسان رضوی، مرزی بودن استان و کمبود خاموشی‌ها نیز از دلایل توسعه این فعالیت به شمار می‌آید. همچنین استان هرمزگان به خاطر برخورداری از مرز آبی و شبکه برقی نسبتا پایدار، در زمره استان‌های درگیر با استخراج غیرمجاز رمزارز محسوب می‌شود.

بیش از ۹۰ درصد ماینینگ غیرمجاز با برق سرقتی انجام می‌شود

بیشتر مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز برق مورد نیاز خود را از طریق روش‌هایی نظیر دستکاری کنتور، دریافت انشعاب غیرمجاز، برق‌گیری از پشت کنتور یا تعرض به شبکه‌های توزیع تأمین می‌کنند.

بر اساس گفته‌های مسئولان، مصرف ماینینگ مجاز در کشور محدود بوده و بخش عمده مصرف مربوط به فعالیت‌های غیرمجاز می‌باشد. به‌طوری که بیش از ۹۰ درصد فعالیت استخراج رمزارز متعلق به این بخش با استفاده از برق غیرمجاز شبکه انجام می‌شود.

افزایش پاداش گزارش ماینرهای غیرمجاز

وزارت نیرو اعلام کرده است که برای گزارش‌های مردمی که منجر به شناسایی و کشف مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز می‌شود، پاداش‌های مالی در نظر گرفته خواهد شد. به همین خاطر، میزان این پاداش‌ها به منظور تشویق مشارکت شهروندان افزایش یافته است.

جزئیات پاداش‌ها به‌صورت زیر است:

برای شناسایی ۱۰ دستگاه نخست، پاداش هر دستگاه از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به سه میلیون تومان افزایش یافته است.

برای شناسایی ۱۰ دستگاه دوم، پاداش هر دستگاه از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به دو میلیون تومان رسیده است.

برای مراکز دارای ۳۰ تا ۲۰۰ دستگاه، پاداش هر دستگاه بدون تغییر، یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

شهروندان می‌توانند گزارش‌های خود در زمینه مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز را از طریق شماره پیامک ۳۰۰۰۵۱۲۱ به وزارت نیرو ارسال نمایند.

ضرورت افزایش بازدارندگی مجازات‌ها

روند اقدام علیه مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز در سال‌های اخیر افزایش یافته و این موفقیت به همکاری بیشتر نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و قضایی ارتباط دارد. با این حال، مسئولان صنعت برق بر لزوم تداوم و گسترش این همکاری‌ها تأکید کرده‌اند.

به‌گفته مسئولان، عملکرد دستگاه‌های ذی‌ربط در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ تقریبا سه برابر رشد داشته و عملکرد سال جاری نیز روند مشابهی را نشان می‌دهد.

یکی از دلایل تداوم فعالیت ماینرهای غیرمجاز، ناکافی بودن مجازات‌های فعلی عنوان می‌شود. به گفته مسئولان، در چندین مورد فرد متخلف شناسایی و دستگاه‌ها توقیف می‌شوند اما آن فرد پس از مدتی دوباره به فعالیت‌های غیرمجاز ادامه می‌دهد.

به همین دلیل، پیشنهاد‌هایی جهت افزایش مؤثر کیفرها در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس مطرح شده است. صنعت برق همچنین تداوم جرم‌انگاری استخراج غیرمجاز رمزارز و برخورد جدی‌تر با این فعالیت‌ها را از جمله مطالبات خود می‌داند.

انتهای پیام