علیرغم افزایش هزینه‌های زندگی، بدهی‌های کمرشکن و نگرانی‌ها در مورد آینده مالی، نسل Z همچنان از برخی مصارف غیرضروری چشم‌پوشی نکرده است. آمارهای جدید مربوط به الگوهای خرج کردن این نسل نشان می‌دهد که افرادی که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ متولد شده‌اند، به خرید قهوه، شیرینی، وعده‌های غذایی خارج از خانه و حتی سفر ادامه می‌دهند. این نوع رفتار اقتصادی توسط اقتصاددانان به عنوان «اقتصاد تشویقی‌های کوچک» یا Little Treat Economy شناخته می‌شود.

به گزارش نیوزویک، این پدیده تنها به خریدهای جزیی محدود نیست. بسیاری از اعضای نسل Z به همراه قهوه روزانه خود، برای تفریح و صرف غذا در رستوران هم هزینه می‌کنند، در شرایطی که نسبت به وضعیت اقتصادی و آینده مالی خود دیدگاه مثبتی ندارند.

سانی یون، استاد بازاریابی در دانشگاه بوفالو، اشاره می‌کند که تمایل به پاداش دادن به خود پدیده جدیدی نیست ولی در زمان‌های دشوار اقتصادی، مردم بیشتر به لذت‌های کوچک و کم‌هزینه روی می‌آورند.

اقتصاد تشویقی‌های کوچک چیست؟

اقتصاد تشویقی‌های کوچک به رفتاری اشاره دارد که در آن فرد، به ویژه جوانان، علی‌رغم فشار مالی، از خریدهای کوچک و لذت‌بخش کوتاه نمی‌آیند. این مفهوم مشابه با نظریه قدیمی «اثر رژلب» است؛ نظریه‌ای که می‌گوید در دوران رکود، مردم خریدهای بزرگ را کاهش می‌دهند اما برای افزایش روحیه خود، به سمت کالاهای لوکس کوچک می‌روند.

آنچه که امروزه تفاوت دارد، این است که این تشویقی‌ها کوچک‌تر، فوری‌تر و تکرارپذیرتر از گذشته هستند؛ از جمله یک نوشیدنی ماچا، یک شیرینی یا یک وعده غذایی در رستوران.

جوانان نسل Z چطور خرج می‌کنند؟

تحقیقات اخیر مؤسسه بانک آمریکا نشان‌دهنده افزایش چشمگیر هزینه‌های نسل Z در چند دسته مشخص است:

  • قهوه و نوشیدنی‌های کافه‌ای
  • محصولات آرایشی و مراقبتی
  • زینت‌آلات
  • سفر
  • رستوران و غذا خوردن خارج از منزل

پژوهشگران این مؤسسه بر این باورند که این رفتار نمایانگر جستجوی جوانان برای «رضایت فوری» است، زیرا اهداف کلانی مانند خرید خانه یا دستیابی به امنیت مالی از همیشه دورتر به نظر می‌رسد.

هفت نفر از هر ده نفر در آمریکا هر هفته برای خودشان هزینه می‌کنند

تحقیقات شرکت Datassential نیز تصویری مشابه ارائه می‌دهد. براساس این نظرسنجی، ۷۷ درصد از نسل Z حداقل یک بار در هفته برای خود قهوه یا یک خوراکی خوشمزه تهیه می‌کنند.

داده‌های بانک آمریکا همچنین نشان می‌دهد که هزینه‌های این نسل در رستوران‌ها به طور خاص نسبت به سایر گروه‌های سنی افزایش بیشتری داشته است. کارشناسان این بانک دلیل این روند را به کاهش سرعت افزایش قیمت رستوران‌ها، گران‌تر شدن مواد غذایی و افزایش درآمدهای پس از مالیات نسبت می‌دهند.

وقتی خرید خانه دشوارتر از همیشه است

تحقیقات دیگری که در سال ۲۰۲۵ توسط شرکت Circana انجام شده، نشان می‌دهد که ۷۳ درصد از مصرف‌کنندگان آمریکایی بر این باورند که لذت‌های کوچک بخشی اساسی از کیفیت زندگی آن‌هاست.

از میان بیش از هزار شرکت‌کننده در این مطالعه، ۳۴ درصد اعلام کرده‌اند که این خریدها به آن‌ها در مدیریت استرس کمک می‌کند. به علاوه، ۴۰ درصد گفته‌اند که از آنجا که توانایی خرید تفریحات گران‌تر یا کالاهای لوکس را ندارند، به گزینه‌های ارزان‌تر روی آورده‌اند.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد برای بسیاری از افراد، یک قهوه چنددلاری به جای خریدهای بزرگ و بعید، خلاصه‌ای از رفاه و آسایش آن‌ها شده است.

آیا عدم خرید قهوه می‌تواند مشکل را حل کند؟

با انتشار این آمار، پاملا لیبمن، مدیرعامل گروه املاک کورکوران، به جوانانی که در فکر خرید اولین خانه خود هستند توصیه کرده که هزینه‌های غیرضروری از جمله خرید قهوه را کاهش دهند تا بتوانند پس‌انداز کنند؛ اما نظر همه به این توصیه یکسان نیست.

تیلور بولی، اقتصاددان مؤسسه بانک آمریکا، بر این باور است که بسیاری از جوانان خواهان ثبات مالی هستند، اما حاضر نیستند برای رسیدن به شرایط ایده‌آل، تمام لذت‌ها را کنار بگذارند.

چرا این پدیده مختص نسل Z است؟

سانی یون بر این باور است که اضطراب اقتصادی تنها بخشی از داستان است. نسل Z در دنیایی بزرگ شده که سرگرمی، خرید و خدمات مختلف همیشه با چند لمس ساده در دسترس بوده است و این تجربه، باعث شده‌ است که نگاه متفاوتی به مفهوم پاداش دادن به خود پیدا کنند.

علاوه بر این، آرزوهایی مانند خرید خانه، ساخت سرمایه و دستیابی به امنیت مالی برای بسیاری از جوانان از همیشه غیرقابل دستیابی‌تر به نظر می‌رسد. در چنین وضعیتی، یک قهوه، یک وعده غذایی یا یک سفر کوتاه تبدیل به کادویی فوری می‌شود که شاید نتواند مشکلات اقتصادی را حل کند، اما لحظاتی از شادی را برای فرد به ارمغان آورد.