بازگشت دیپلمات‌های آمریکایی به خاورمیانه؛ منابع از دلایل پشت تصمیم واشنگتن خبر می‌دهند
بر اساس اطلاعاتی که از منابع دیپلماتیک ارشد آمریکا به رسانه اماراتی «ارم‌نیوز» فاش شده، دولت دونالد ترامپ تصمیم به بازگشت بخشی از کارکنان خود در نمایندگی‌های دیپلماتیک در خاورمیانه گرفته است؛ اقدامی که نشان‌دهنده نگرانی‌های فزاینده واشنگتن از پیامدهای کاهش حضورش در این منطقه و استفاده روسیه و چین از این خلأ به شمار می‌آید.
به نقل از این منابع، روسیه و چین در ماه‌های اخیر کوشیده‌اند که کاهش فعالیت‌های آمریکا در برخی پایتخت‌های منطقه را به‌عنوان نشانی از عقب‌نشینی واشنگتن و افت نفوذ آن در خاورمیانه جلوه دهند. این شرایط موجب شده تا آمریکا به فکر احیای تدریجی حضور دیپلماتیک خود بیفتد.
طبق یک سند داخلی وزارت امور خارجه آمریکا، بازگشت برخی از کارکنان و کاهش برخی محدودیت‌های اضطراری نمایندگی‌های آمریکا در این منطقه می‌تواند از همین هفته کلید بخورد. سفارتخانه‌های آمریکا در سرزمین‌های اشغالی، لبنان، عربستان سعودی، قطر، اردن، عمان، عراق و کویت مشمول این طرح خواهند بود و پروسه بازگشت نیروها به وضعیت امنیتی و نیاز هر کشور بستگی خواهد داشت.
یک دیپلمات آمریکایی توضیح داد که موضوع ایران در صدر اولویت‌هایی قرار دارد که نیاز به حضور فعالی‌تر واشنگتن در منطقه دارد؛ از تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی گرفته تا گفتگوها. تحولات اخیر در جنوب لبنان، غزه و عراق نیز از دیگر مسائل مهمی هستند که مورد توجه آمریکا قرار دارند.
این گزارش می‌افزاید که واشنگتن در نظر دارد در صورت مساعد بودن شرایط امنیتی، طی دو ماه آینده فعالیت‌های دیپلماتیک کاهش‌یافته خود را به‌صورت قابل ملاحظه‌ای احیا کند؛ با این حال، بازگشت نیروها به‌صورت مرحله‌ای خواهد بود و پیش‌بینی نمی‌شود که تمامی کارکنان به‌طور همزمان به منطقه بازگردند.
بیروت در اولویت
کارکنان سفارت آمریکا در بیروت از جمله نخستین گروه‌هایی هستند که قرار است به وضعیت قبلی خود بازگردند، اما این سفارتخانه در مرحله اول کلیه نیروهای خود را برنخواهد گرداند و برخی محدودیت‌های امنیتی همچنان برقرار خواهد ماند.
ثریا شاهین، پژوهشگر حوزه روابط آمریکا با جهان عرب، بیان کرد که کاهش شمار دیپلمات‌های آمریکایی در منطقه به جنگ علیه ایران و نگرانی واشنگتن از حملات تلافی‌جویانه مرتبط بوده است. او افزود که بازگشت تدریجی نیروها نمایانگر تغییر در ارزیابی آمریکا از سطح تهدیدها است.
وی لبنان را به‌عنوان کشوری راهبردی برای واشنگتن که با پرونده‌های مربوط به ایران، حزب‌الله و تحولات منطقه مرتبط است، معرفی کرد و تدابیر بازگشت فعالیت‌های سفارت آمریکا در عوکر را بخشی از تلاش‌های این کشور برای بازتعریف حضور خود در خاورمیانه دانست.
تلاش آمریکا برای بازگرداندن نفوذ
به گفته منابع آمریکایی، هدف واشنگتن فراتر از صرفاً بازگرداندن کارکنان سفارتخانه‌ها است، بلکه این کشور به احیای کانال‌های ارتباط مستقیم با دولت‌های منطقه و جلوگیری از تبدیل کاهش حضور خود به فرصتی برای نفوذ بیشتر روسیه و چین اهتمام دارد.
محمد هویدی، تحلیل‌گر مسائل منطقه، نیز بر این باور است که بازگشت تدریجی دیپلمات‌های آمریکایی حاکی از تغییر در نگرش واشنگتن نسبت به سطح تهدیدهاست، هرچند این بدان معنا نیست که خطرات امنیتی پایان یافته است.
او خاطرنشان کرد که آمریکا به‌طور کلی احتمال حملات مستقیم و گسترده به نمایندگی‌های خود را کمتر ارزیابی می‌کند، اما ادامه تدابیر حفاظتی و عدم بازگشت کامل نیروها نشان می‌دهد که واشنگتن هنوز در وضعیتی محتاطانه به‌سر می‌برد.
هویدی افزود که این روند ممکن است با کاهش عملیات نظامی و افزایش تلاش‌های دیپلماتیک برای مذاکره و مدیریت تنش همراه شود.
در نهایت، می‌توان فرایند تدریجی بازگشت دیپلمات‌های آمریکایی به خاورمیانه را تلاشی برای احیای حضور مستقیم واشنگتن در این منطقه قلمداد کرد؛ اقدامی که در ارتباط با مدیریت مسائل مختلفی نظیر ایران، لبنان، غزه و عراق قرار دارد و همچنین تلاشی برای جلوگیری از نفوذ بیشتر روسیه و چین در نتیجه کاهش حضور آمریکا محسوب می‌شود.