پزشکیان، محیط زیست را جزئی از عدالت و پیشرفت پایدار تلقی میکند
بر اساس اطلاعات دریافتی از ریاست جمهوری، شینا انصاری در مصاحبهای با معاونت ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور، به تشریح دیدگاه مسعود پزشکیان نسبت به مسائل محیط زیستی و فعالیتهای دولت سیزدهم در این زمینه پرداخت و اظهار داشت: رئیسجمهور، محیط زیست را یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار و عادلانه میداند و بر این اعتقاد است که توسعه کشور باید با توجه به ظرفیتهای محیط زیستی و منابع طبیعی انجام گیرد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر پیگیریهای پزشکیان در خصوص توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، محدودیت در بارگذاریهای صنعتی در مناطق با تنش آبی، حقابه تالابها، احیای دریاچه ارومیه، حمایت از محیطبانان، بهرهگیری از فناوریهای نوین و مشارکت عمومی، از افزایش ۷۸ درصدی ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر در دو سال اخیر خبر داد و بیان داشت: ظرفیت فعلی انرژیهای تجدیدپذیر کشور که در آغاز دولت سیزدهم حدود ۱۲۰۰ مگاوات بود، اکنون به حدود ۵۰۰۰ مگاوات رسیده است.
وی همچنین به جنگ و آثار مخرب آن بر محیط زیست اشاره کرد و گفت که رئیسجمهور دستوری برای مستندسازی علمی آثار این خسارات و پیگیری آن در مجامع بینالمللی صادر کرده است و تأکید کرد که پزشکیان حتی در شرایط جنگ نیز موضوع دیپلماسی محیط زیستی را مورد غفلت قرار نداده است.
متن مصاحبه شینا انصاری به شرح زیر است؛
وی درباره آسیبهای زیستمحیطی ناشی از جنگ گفت: در جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ تحمیلی رمضان، علاوه بر خسارات انسانی و آسیب به زیرساختهای مختلف کشور، صدمات زیادی به محیط زیست نیز وارد شده است.
انصاری افزود: یکی از تشخیصهای بارز این صدمات، انفجار مخازن سوخت در تهران و کرج میباشد. همچنین مناطق حفاظتشده و اکوسیستمهای ساحلی کشور نیز آسیبهایی را بر اثر این حملات متحمل شدند.
پزشکیان حتی در جنگ، دیپلماسی محیط زیستی را رها نکرد
معاون رئیسجمهور اعلام کرد: در شرایط بحرانی، با همکاری دستگاههای مرتبط از جمله وزارت بهداشت و وزارت کشور اقداماتی صورت گرفت، ولی پس از آن، با دستور رئیسجمهور، پایش آلودگیها و مستندسازی خسارات زیستمحیطی در اولویت قرار گرفت. تأکید پزشکیان بر این بود که خسارات جنگ باید بهطور علمی، دقیق و مستند گزارش شود تا بتوانیم آنها را به مراجع بینالمللی ارائه کرده و در سطح جهانی پیگیری کنیم.
وی افزود: یکی از تأکیدات رئیسجمهور، برقراری ارتباطات مؤثر با کشورهای مختلف، بهویژه همسایگان، و همچنین پیشبرد دیپلماسی محیط زیستی است؛ به همین سبب، سازمان حفاظت محیط زیست حتی قبل از آغاز جنگ، با وزرای محیط زیست کشورهای حوزه خلیج فارس در ارتباط بوده و نسبت به پیامدهای زیستمحیطی جنگ در این ناحیه هشدار داد.
انصاری بیان کرد: این هشدارها به دبیرکل سازمان ملل و نهادهای مرتبط با محیط زیست در زیرمجموعه این سازمان، از جمله برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP)، منتقل شد. در طی جنگ نیز هر گاه آسیب زیستمحیطی به وقوع پیوست، از جمله در مورد انفجار مخازن سوخت، مجدداً با دبیرکل سازمان ملل و برنامه محیط زیست سازمان ملل مکاتباتی انجام شد و درباره حمله به مخازن سوخت در مناطق شهری و تبعات آن بهعنوان مصادیق اکوساید هشدار داده شد.
پیگیری آثار حمله به تأسیسات هستهای در مجامع بینالمللی
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین به حملات انجامشده به تأسیسات صلحآمیز هستهای ایران اشاره کرد و گفت: در این راستا نیز مکاتباتی با مراجع بینالمللی انجام شده و درباره عوارض و پیامدهای احتمالی این حملات، هم برای کشور ما و هم برای دیگر کشورهای منطقه، هشدار داده شده است.
رشد ۷۸ درصدی انرژیهای تجدیدپذیر در دولت چهاردهم
انصاری پیرامون تغییرات اقلیمی و ضرورت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی گفت: یکی از موضوعات کلیدی در اجلاسهای بینالمللی تغییر اقلیم، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و انتقال به سمت انرژیهای تجدیدپذیر است. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و اقلیمی خود، بهویژه در منطقه غرب آسیا، تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد و انرژی خورشیدی یکی از ظرفیتهای مؤثر کشور برای حرکت به سمت انرژیهای پاک است. در آغاز دولت سیزدهم، ظرفیت فعال انرژیهای تجدیدپذیر کشور حدود ۱۲۰۰ مگاوات بود، اما با پیگیریهای مکرر رئیسجمهور در خصوص توسعه این منابع، این ظرفیت در مدت دو سال با وجود جنگها و مشکلات اقتصادی و تحریمها، ۷۸ درصد افزایش یافته است.
وی ادامه داد: در حال حاضر، حدود ۵۰۰۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر در کشور فعال است که شامل انرژی خورشیدی، بادی و زیستتوده میشود. کاهش اتکای به سوختهای فسیلی علاوه بر جنبههای اقتصادی و تأمین انرژی، از منظر محیط زیست نیز اهمیت بالایی دارد؛ زیرا به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و آلایندهها منجر میشود.
پزشکیان توسعه را بدون محیط زیست نمیخواهد
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر توسعه پایدار گفت: یکی از نکات مورد توجه آقای پزشکیان، موضوع توسعه پایدار است؛ توسعهای که در کنار ابعاد اقتصادی و اجتماعی، توجه به مسائل محیط زیستی نیز در آن لحاظ شود. بسیاری از چالشهای زیستمحیطی حال حاضر کشور به دلیل توسعه ناپایدار و کمتوجهی به ملاحظات محیط زیستی در فرآیند توسعه به وجود آمده است.
انصاری با اشاره به بارگذاریهای صنعتی در دهههای گذشته گفت: این بارگذاریها در مناطقی انجام شده که بدون در نظر گرفتن ظرفیتهای آبی و محیط زیستی آنها بوده است. یکی از دستورات ویژه رئیسجمهور، محدودیت بارگذاری در مناطقی است که از نظر منابع آبی به مشکل برخوردهاند. این موضوع میتواند یکی از اصول بنیادین در حوزه محیط زیست باشد؛ به این معنا که بارگذاریهای صنعتی و حتی جمعیتی باید متناسب با ظرفیتها و زیرساختهای زیستمحیطی منطقه، از جمله منابع آب کافی، انجام شود.
«عدالت محیط زیستی» یکی از ارکان نگاه پزشکیان
انصاری به عدالت بهعنوان یکی از محورهای اصلی دیدگاه رئیسجمهور اشاره کرد و گفت: مانیفست محوری آقای پزشکیان، عدالت است و عدالت محیط زیستی نیز یکی از ارکان آن محسوب میشود. همانگونه که ایشان بر عدالت در دسترسی به منابع، مدیریت مصرف آب و انرژی و دسترسی همه اقوام و مذاهب به امکانات تأکید دارند، عدالت محیط زیستی نیز به معنای این است که تمامی مردم و مناطق کشور باید از مواهب طبیعت و زیرساختهای زیستمحیطی برخوردار باشند. در این راستا، تلاش میکنیم که عدالت محیط زیستی را در توزیع منابع و امکانات ادارات کل محیط زیست در ۳۱ استان و همچنین در دسترسی مردم به زیرساختهای طبیعی مورد توجه قرار دهیم.
آموزش محیط زیست از مدارس آغاز میشود
انصاری با تأکید بر اهمیت آموزش در نظر پزشکیان گفت: موضوع آموزش یکی از مسائلی است که رئیسجمهور بارها بر آن تأکید کردهاند و آموزش محیط زیستی نیز یکی از موارد اساسی در این زمینه است. اگر آموزشهای محیط زیستی را از سنین پایه در مدارس آغاز کنیم و ارتباط با طبیعت، حیات وحش و گیاهان را در وجود کودکان نهادینه کنیم، نسلی شکل خواهد گرفت که رابطهای دوستانه و مسئولانه با طبیعت خواهد داشت. توجه ویژه رئیسجمهور به مسئله آموزش، شامل آموزش محیط زیستی نیز میشود.
حل مسائل محیط زیستی با مشارکت مردم
انصاری به موضوع محلهمحوری که رئیسجمهور همواره به آن اشاره دارند، گریزی زد و گفت: استفاده از این ظرفیت میتواند برای جلب مشارکت مردمی در حل مسائل زیستمحیطی مؤثر باشد. بسیاری از چالشهای محیط زیست میتواند با کمک کلیه آحاد جامعه و در دل محلهها حلوفصل شود.
پزشکیان به دور از هیاهو در کف میدان است
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در مورد ویژگیهای شخصیتی رئیسجمهور گفت: صداقت، شفافیت و پیگیری امور از جمله خصوصیات برجسته آقای پزشکیان است. ایشان با دور شدن از هیاهو و هیجانزدگی و بدون اینکه بخواهند از خود قهرمانسازی کنند، واقعاً در کف میدان مشغول فعالیت هستند و تلاش دارند که با عموم مردم در ارتباط باشند.
انصاری افزود: حتی در دوران جنگ نیز رئیسجمهور را شاهد بودیم که میدان را رها نکردند و بهطور مؤثر و مسئولانه تلاش کردند تا همدلی و همبستگی را میان بخشهای مختلف و سلایق سیاسی برقرار سازند. پزشکیان همچنین با قرارگیری در دستگاهها و نهادهای اجرایی کوشیدند تا نیروهای اجرایی را به خدمت به مردم وادار کنند و از طرفی دیگر با مردم نیز گفتوگوی بیواسطه و صادقانه را برقرار سازند.
پزشکیان برای حل چالشهای محیط زیستی به دانشگاهها رجوع کرد
انصاری با اشاره به گزارشهای ارائهشده به رئیسجمهور در زمینه چالشهای محیط زیستی اظهار داشت: من خود چندین گزارش در دولت در مورد آلودگی هوا، فرونشست زمین، پسماند و دیگر معضلات محیط زیستی تهیه کردم. رویکرد رئیسجمهور این بود که برای حل چالشهای عمیق، از بدنه علمی، دانشگاهی و مراجع علمی نیز استفاده شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در مسائلی مانند انتقال آب بینحوزهای که چند استان را از نظر اجتماعی تحت تأثیر قرار میدهد، رئیسجمهور علاوه بر نظرات دستگاههای تخصصی، مواردی را برای بهرهگیری از توان مراکز علمی و دانشگاهی مطرح کردند.
دستور پزشکیان برای لغو پتروشیمی میانکاله
انصاری در خصوص یکی از تصمیمات رئیسجمهور در حوزه محیط زیست گفت: یکی از موارد برجسته، موضوع احداث پتروشیمی میانکاله است. این مسأله سالها در استان مازندران مورد بحث بود و با وجود مخالفتهای زیستمحیطی، به طور مداوم ادامه داشت. گزارشی در این زمینه به رئیسجمهور تقدیم کردم و ایشان بلافاصله تماس برقرار کرده و با استاندار مازندران در این خصوص صحبت کردند.
معاون رئیسجمهور بیان کرد: با دستور خاص رئیسجمهور، مصوبهای برای لغو احداث پتروشیمی به تصویب رسید و همچنین بازگشت و عودت اراضی به منابع ملی نیز در دست کار قرار گرفت. این نمونه نمایانگر اعتقاد قلبی رئیسجمهور به حفاظت از محیط زیست و این باور است که توسعه باید با حفظ طبیعت و منابع کشور همراه باشد.
پزشکیان بر حقابه تالابها تأکید دارد
انصاری در مورد تالابها اظهار داشت: نظر رئیسجمهور همواره بر این بوده که حقابه تالابها و سهم طبیعت باید به طور کامل تأمین شود. در اسناد بالادستی نیز به تأمین حقابه طبیعت پس از آب شرب، بهعنوان اولویت پرداخت شده و پس از آن، آب کشاورزی و صنعت در نظر گرفته شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: مداخلات انسانی، توسعه سطح زیرکشت، احداث سازهها و شیوههای کشت ناسازگار با شرایط اقلیمی، بهویژه کشتهای آببر، موجب شده تا حقابه کافی برای طبیعت و تالابها تأمین نشود.
احیای دریاچه ارومیه با دستور ویژه رئیسجمهور
انصاری درباره وضعیت دریاچه ارومیه گفت: کشور در طی پنج سال اخیر با کمبارشی فراوانی مواجه بوده است و این مشکل موجب شده که بخش عمدهای از دریاچه ارومیه در سال گذشته خشک شود. امسال با بارشهای مطلوب، بخشی از کمآبی تالابها، از جمله دریاچه ارومیه، جبران گردید، اما هنوز دریاچه نتوانسته به سطح اکولوژیک خود برسد. بخشی از این وضعیت به بارشها مرتبط است، ولی قسمت دیگر آن ناشی از دستورات ویژهای است که آقای پزشکیان صادر کردهاند.
وی افزود: با ریاست دکتر عارف، ستاد احیای دریاچه ارومیه فعالیت خود را آغاز کرد و رئیسجمهور همواره توجه ویژهای به حقابه تالابها و بهویژه دریاچه ارومیه داشتهاند.
پزشکیان برای تجهیز محیطبانان دستور داد
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره وضعیت محیطبانان اظهار داشت: متأسفانه در سال گذشته، سه نفر از محیطبانان محترم ما در حوادث مربوط به شکارچیان غیرمجاز جان خود را از دست دادند.
وی ادامه داد: گزارشی درباره کمبود امکانات و تجهیزات محیطبانان به دولت ارائه کردم و توضیح دادم که کمبود تجهیزات میتواند به درگیری و تقابل فیزیکی میان محیطبانان و متخلفان منجر شود. آقای پزشکیان دستور دادند که علاوه بر افزایش نیروی انسانی، امکانات نرمافزاری و فناوریهای نوین نیز برای محیطبانان فراهم گردد.
وی گفت: پس از آن، جلساتی با سازمان برنامه و بودجه برگزار شد و چند منطقه پرمخاطره، از جمله پارک ملی گلستان، پارک توران و پارک بمو در استان فارس بهعنوان اولویت انتخاب شدند.
استفاده از پهپاد و دوربینهای دید در شب
انصاری افزود: با توجه به شرایط اقتصادی کشور، تلاش کردیم از تجهیزات نوین و فناوریهای هوشمند بهرهبرداری کنیم؛ از جمله استفاده از پهپادها، دوربینهای دید در شب و تجهیزاتی که میتواند به محیطبانان کمک کند تا تقابل و درگیری فیزیکی کاهش یابد.
وفاق؛ خطمشی محیط زیستی دولت چهاردهم
معاون رئیسجمهور در پایان با تأکید بر رویکرد وفاق اظهار داشت: دولت سیزدهم به دنبال وفاق است و ما تلاش داریم که این رویکرد را بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم در شاخصهای محیط زیستی دنبال کنیم. عدالت محیط زیستی به این معناست که تمام استانها و همه مردم کشور بتوانند از مواهب طبیعی و زیرساختهای زیستمحیطی بهرهمند شوند. ما قصد داریم این رویکرد را در زیرساختهای ادارات کل محیط زیست در ۳۱ استان و همچنین در دسترسی مردم به مواهب طبیعی لحاظ کنیم و وفاق را بهعنوان خطمشی اصلی در حوزه محیط زیست پیگیری نماییم.