هفته جاری، آژانس اطلاعات نظامی اوکراین (HUR) گزارش داد که روسیه برای نخستین بار در تابستان امسال، از یک موشک بالستیک جدید به نام "اسکندر ۱۰۰۰" با توانایی بردی که ۴۰ درصد افزایش یافته، علیه پایتخت اوکراین، کییف، استفاده کرده است. این موشک که از سامانه اسکندر-ام پرتاب میشود، اکنون به عنوان یک تهدید جدیتری به شمار میآید، زیرا دشواری رهگیری آن افزایش یافته است. برد بیشتر این موشک به نیروهای روسی این امکان را میدهد که از فاصلهای دورتر و بدون نزدیک شدن به خطوط اولیه دشمن، اهداف عمیقتری در اوکراین را مورد هدف قرار دهند.
اسکندر ۱۰۰۰: موشکی با برد افزوده و چالشهای نوین
آژانس اطلاعات نظامی اوکراین (HUR) اعلام کرد که در حمله به کییف در تابستان امسال، روسیه برای اولین بار از موشک بالستیک ارتقاء یافته ۹M723-2، که به عنوان «اسکندر ۱۰۰۰» شناخته میشود، استفاده کرده است. به نقل از HUR، برد این موشک جدید به ۵۵۰ کیلومتر افزایش یافته که در مقایسه با نسخه قبلی ۹M723-1 با برد تقریبی ۳۹۰ کیلومتر، افزایش قابل توجهی به حساب میآید.
این افزایش برد به دلیل استفاده از موتوری بزرگتر حاصل شده است که نیازمند لوله پرتاب بزرگتری در خودروی شلیککننده نیز میباشد. توانایی پرتاب این موشک از عمق اراضی روسیه یا کریمه از سوی نیروهای اشغالگر به آنها اجازه میدهد که به کلیه نقاط اوکراین حمله کنند، بدون اینکه مجبور به نزدیک شدن پرتابگرها به خط مقدم شوند. موشکهای اسکندر-ام به خاطر قابلیت مانور در حین پرواز و تغییر ارتفاع نزدیکی هدف، جزو موشکهایی هستند که سامانههای دفاع موشکی نظیر پاتریوت ساخته شده توسط آمریکا به سختی میتوانند آنها را رهگیری کنند.
سابقه گزارشها و تأیید تولید اسکندر ۱۰۰۰
پیش از این نیز وجود این موشک ارتقاء یافته اشاره شده بود. در ژوئیه ۲۰۲۴، کانالهای رصد اوکراینی برای نخستین بار از وجود آن خبر دادند و حداکثر برد آن را تا ۱۰۰۰ کیلومتر اعلام کردند. همچنین در دسامبر ۲۰۲۵، اطلاعات غیررسمی نشان میداد که روسیه از این موشک با برد ۸۰۰ کیلومتر نیز استفاده کرده است.
اسنادی که توسط منابع اوکراینی در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شدهاند، که به خریدهای دولتی کشور روسیه مربوط میشود، نشاندهنده سفارش ۱۸ موشک جدید با شماره ۹M723-2 است که یکی از اولین شواهد عینی از انتقال این سلاح از مرحله توسعه به تولید واقعی به شمار میرود. آژانس اطلاعات نظامی اوکراین هنوز جزئیات دقیقی از حمله اخیر، از جمله زمان وقوع، تعداد موشکهای شلیک شده یا شدت خسارات وارده را منتشر نکرده است. همچنین مشخص نیست که آیا عدد ۵۵۰ کیلومتر، حداکثر برد مطلق موشک بوده یا تنها مسافتی است که در این حمله شناسایی شده است.