خورشیدگرفتگی کامل در ماه آگوست امکان دیدن مجددش به سادگی نخواهد بود، اما سپتامبر نیز لحظات باشکوهی دارد. از اتصال ماه به سیارات مختلف تا درخشش خیرهکننده زهره در این ماه، سپتامبر فرصتی عالی برای کشف آسمان است.
با ورود پاییز به نیمکره شمالی، فصل درخشش شفقهای قطبی به اوج خود میرسد و شبهای تاریک مرتبط با ماه نو آخرین فرصتها برای مشاهدۀ هسته کهکشان راه شیری را به علاقهمندان عرضه میکند.
در ادامه، به بررسی مهمترین رویدادهای آسمانی سپتامبر ۲۰۲۶ خواهیم پرداخت.
۶ و ۷ سپتامبر | همنشینی ماه و مریخ
در بامدادهای ۶ و ۷ سپتامبر، هلال زیبای ماه به همراه سیاره سرخ، مریخ، در فاصلهای حدود سه درجه از یکدیگر رسم میشوند؛ فاصلهای که تقریباً معادل سه انگشت کوچک در آسمان است.
برای مشاهده این صحنه زیبا باید در حدود ساعت ۳ صبح به افق شرقی خیره شوید. حدود ۹۰ دقیقه بعد مشتری نیز در آسمان بالا خواهد آمد و در کنار زحل، نمایی خیرهکننده قبل از طلوع آفتاب ایجاد میکنند.
۸ سپتامبر | نوبت مشتری میرسد
یک روز بعد، ماه به قدری نزدیک به مشتری است که در حدود ساعت ۴ صبح، این دو جرم نورانی در افق شرقی نمایان میشوند و تا زمان طلوع آفتاب فرصت مشاهده آنان را خواهید داشت.
۱۱ و ۱۲ سپتامبر | بهترین شبهای رصد
زمانی که ماه در فاز نو است، بهترین شرایط برای رصد آسمان تاریک فراهم میشود و سپتامبر امسال این شانس فوقالعادهای را به ستارهشناسان ارائه میدهد.
در این شبها، نور ماه تقریباً برای مشاهده پدیدههای آسمانی محو میشود و در مناطق دور از منابع نور، میتوان کهکشانها، سحابیها و درخشش هسته کهکشان راه شیری را بهوضوح مشاهده کرد.
این یکی از معدود ماههایی است که در سال ۲۰۲۶ بهوضوح میتوان هسته راه شیری را در نیمکره شمالی مشاهده کرد.
۱۴ سپتامبر | ملاقات ماه و زهره
در غروب ۱۴ سپتامبر، یکی از زیباترین صحنهها به وقوع میپیوندد. اندکی پس از غروب آفتاب، هلال باریک ماه در حدود پنج درجه فاصله از زهره نمایان میشود. این نمایش تا تقریباً یک ساعت بعد از غروب ادامه خواهد یافت و نیازی به بیدار شدن پیش از طلوع آفتاب نیست.
۱۸ سپتامبر | درخشانترین زهره سال
اگر تنها یک شب تصمیم به مشاهده زهره دارید، ۱۸ سپتامبر بهترین انتخاب است. در این شب، این سیاره به قدر ظاهری منفی ۴٫۸ خواهد رسید و درخشانترین حضور خود را در آسمان شامگاهی سال ۲۰۲۶ به نمایش میگذارد.
زهره به حدی درخشان است که حتی از درون شهرها نیز به آسانی قابل مشاهده است. فقط کافیست پس از غروب آفتاب به افق غربی نگاهی بیاندازید؛ عطارد نیز نزدیک آن خواهد بود.
۲۲ سپتامبر | آغاز پاییز و افزایش شانس مشاهده شفق قطبی
روز ۲۲ سپتامبر نه تنها به معنای آغاز رسمی فصل پاییز است. اعتدال پاییزی عموماً شرایط بهتری را برای فعالیتهای شفق قطبی فراهم میسازد؛ زیرا این زمان میدان مغناطیسی زمین برای برخورد بادهای خورشیدی مناسبتر است.
اگرچه الشفق قطبی همواره پدیدهای غیرقابل پیشبینی است، اما این دوره عموماً یکی از هیجانانگیزترین زمانها برای شکار آن خصوصاً در عرضهای جغرافیایی شمالی بهشمار میآید.
۲۵ سپتامبر | مریخ در کنار دوقلوهای آسمان
در بامداد ۲۵ سپتامبر، مریخ تقریباً در یک خط با دو ستاره معروف صورت فلکی جوزا، یعنی کاستور و پولوکس قرار میگیرد.
این سه جرم در افق شرقی صفی منظم تشکیل میدهند؛ کاستور در بالا، پولوکس در وسط و مریخ با رنگ نارنجی متمایز در پایین قرار دارد. همچنین مشتری نیز نزدیک افق دیده میشود.
۲۶ سپتامبر | ماه برداشت در حال صعود
شامگاه ۲۶ سپتامبر، یکی از مشهورترین ماههای کامل سال، به افق میرسد. «ماه برداشت» در زمان طلوع نزدیک افق بزرگتر و نارنجیتر به نظر میرسد؛ پدیدهای که بهخاطر خطای دید معروف به «توهم ماه» به وجود میآید.
در این شب، زحل نیز فاصله کمی با ماه خواهد داشت و در طول شب به همراه آن حرکت خواهد کرد. دارندگان تلسکوپ حتی میتوانند نپتون را نیز در نزدیکی این دو رصد کنند.
تمام ماه | شکار کهکشان آندرومدا
همه شبهای سپتامبر یکی از جذابترین مقاصد رصدی آسمان خواهد بود. کهکشان آندرومدا، نزدیکترین کهکشان بزرگ به راه شیری، با چشم غیرمسلح بهصورت لکهای کمنور قابل مشاهده است، اما با دوربین دوچشمی یا یک تلسکوپ کوچک، زیبایی آن نمایان میشود.
بهترین زمان برای مشاهده این کهکشان در حوالی نیمهشب تا ساعت ۱ صبح است؛ زمانی که بالاترین نقطه را در آسمان دارد.