نوجوانان در فینال جهانی؛ اهداف والیبال ایران و برنامهریزی برای نسلهای آینده
طبق گزارش خبرنگار مهر، تجلی حضور تیم ملی والیبال نوجوانان زیر ۱۷ سال ایران در فینال مسابقات قهرمانی جهان را نمیتوان صرفاً بهعنوان یک موفقیت در یک تورنمنت خاص تلقی کرد. این دستاورد در شرایطی حاصل شده که فدراسیون والیبال کشور در سالهای اخیر به پرورش ردههای پایه و ایجاد مسیر مشخص برای شکوفایی بازیکنان آینده تیم ملی توجه بیشتری داشته است.
جوانان ایران در رقابتهای جهانی دوحه فراتر از انتظارات عمل کرده و بدون هیچ شکستی به دور نهایی راه یافتند. آخرین آزمون آنها پیش از فینال، تقابل با تیم آرژانتین بود؛ تیمی که در مرحله نیمهنهایی با نتیجه سه بر صفر از میدان خارج شد تا ایران برای نخستین بار در تاریخ والیبال پسران زیر ۱۷ سال به فینال جهانی برسد. پیروزی ایران در این دیدار با نتایج ۲۵ بر ۱۹، ۲۹ بر ۲۷ و ۲۵ بر ۱۳ بهدست آمد، و سینا حضرتی با کسب ۲۳ امتیاز عنوان بهترین بازیکن ایران را بهدست آورد.
این موفقیت از جنبههای متعدد اهمیتی ویژه دارد، چرا که میتواند نشانگر تغییر در رویکرد والیبال پایه ایران باشد. در سالهای اخیر، یکی از چالشهای عمده ورزش ایران حفظ استعدادها در فاصله بین ردههای پایه و بزرگسالان بوده است؛ بازیکنانی که در دوران نوجوانی درخشش دارند، اما معمولاً مسیر روشنی برای ادامه پیشرفت آنها وجود ندارد.
والیبال ایران با هدف کاهش این فاصله، در استراتژیهای خود اهداف معینی برای تیمهای پایه قرار داده است. یکی از این اهداف، قرار گرفتن تیمهای ملی زیر ۱۷، ۱۹ و ۲۱ سال در میان سه تیم برتر جهان است؛ هدفی که اکنون تیم زیر ۱۷ سال با نقطهگذاری خود در فینال آن را به تحقق رسانده است.
اما کسی که از زوایای متعدد به این موفقیت مینگرد، میبیند که اهمیت آن تنها در مقام تیمی در مسابقات جهانی نیست؛ بلکه فرآیند آمادگی و مهارتافزایی این نسل نیز دارای اهمیت بالایی است. پیش از سفر به مسابقات جهانی، تیم زیر ۱۷ سال دست کم ۱۵ بازی تدارکاتی انجام داد و کادر فنی تلاش کرد تا بازیکنان را در برابر شرایط مختلف مسابقه و حریفان متنوع به چالش بکشد.
همچنین روند گزینش بازیکنان به یک گروه خاص محدود نشد. در طول انتخابی، جمع زیادی از بازیکنان زیر نظر کادر فنی ارزیابی شدند تا در نهایت ترکیب نهایی به شکل واضحی شکل گیرد. این الگو ممکن است سبب شود والیبال ایران بتواند استعدادهای بیشتری را تحت نظر داشته و فرآیند انتخاب ملیپوشان را به یک بازه کوتاه محدود نکند.
تمایز بین نسلسازی و تیمداری دقیقاً در این نقطه روشن میشود. اگر بخواهیم یک تیم پایه صرفاً برای یک رقابت تشکیل دهیم، نتایج همان مسابقه میتواند تنها معیار سنجش باشد؛ اما در زمینه برنامههای بلندمدت، مدال تنها ذرهای از داستان است. موضوع مهمتر این است که بازیکنان پس از پایان دوران نوجوانی چه مسیری را پیش میگیرند، چه تعدادی از آنها به سطوح جوانان و امید میرسند و در نهایت چه تعداد میتوانند به تیم ملی بزرگسالان ملحق شوند.
بدین ترتیب، فینال دوحه میتواند برای والیبال ایران چیزی فراتر از یک مسابقه باشد. این تیم پیش از رویارویی نهایی، شش پیروزی پیدرپی را به نمایش گذاشت که توانایی رقابت با بزرگان جهانی را در این رده سنی نشان میدهد و اکنون در برابر فرانسه برای کسب نخستین قهرمانی جهان خواهد جنگید.
با این حال، حتی اگر به قهرمانی دست یابند، نباید آن را پایان پروژه تلقی کرد. ارزش واقعی این موفقیت زمانی روشن خواهد شد که این بازیکنان در سالهای آینده هم در چرخه تیمهای ملی باقی بمانند. انتقال صحیح از زیر ۱۷ سال به زیر ۱۹ و ۲۱ سال، ارتباط مؤثر با باشگاهها، حضور در مسابقات متنوع و حفظ شرایط حرفهای بازیکنان، بخشهای دیگری از همین مسیر خواهند بود.
والیبال ایران اکنون نسلی دارد که نخستین تجربه بزرگ جهانی خود را با رسیدن به فینال پشت سر گذاشته است. این نسل میتواند در سالهای آتی به یکی از ارکان تیم ملی بزرگسالان تبدیل شود؛ به شرط آنکه موفقیت کنونی، به عنوان نقطه پایانی قلمداد نشود و بلکه آغاز یک مسیر جدید باشد.
در حال حاضر، تنها یک بازی باقیمانده است؛ یک دیدار برای تبدیل این نخستین فینال به نخستین قهرمانی جهانی. نوجوانان ایران امروز عصر در فینال به مصاف فرانسه خواهند رفت؛ دیداری که فارغ از نتیجه آن، یک واقعیت را به وضوح مشخص کرده است و آن هم حضور والیبال ایران در این رده سنی برای نخستین بار در جمع دو تیم برتر جهان است.