پشت پرده بازگشت محسن نامجو به ایران

به گزارش فرارو، بازگشت محسن نامجو به ایران، فقط چند روز پس از اعلام ناگهانی این تصمیم، حالا در فاز جدیدی قرار گرفته است. داستانی که با پیام ویدیویی این خواننده درباره «خستگی از غربت» آغاز شد، با تصاویری از ورود او به تهران ادامه یافت و حالا با ویدیوی همسرش، آزاده اخلاقی، و واکنش بهمن بابازاده، خبرنگار موسیقی، ابعاد تازه‌ای یافته است.

 محسن نامجو، خواننده و آهنگساز مشهور ایرانی که دو دهه پیش از کشور خارج شده بود، در روز پنج‌شنبه ۵ شهریور به وطن برگشت. او در قبل از ورودش، در ویدیو دیگری ابراز کرد که دیگر نمی‌خواهد در غربت زندگی کند و تمایل دارد با خانواده و دوستانش در ایران زمان خود را سپری کند. نامجو اظهار داشت: «من به مرحله‌ای از زندگی رسیده‌ام که احساس می‌کنم بس است، کافی است؛ غربت برای من واقعاً تمام شده است.»

وی همچنین به همسرش گفت: «امیدوارم این تصمیم را درک کنی» و ابراز امیدواری کرد که آزاده اخلاقی نیز به زودی بتواند به ایران بیاید و «مانند یک شهروند عادی رفت‌وآمد کند». نامجو به وضوح بیان کرد که حتی اگر دیگر نتواند به فعالیت‌های موسیقایی یا هنری خود در ایران ادامه دهد، برایش اهمیت ندارد و اولویت او بودن در کنار خانواده است.

ویدئوی ضبط‌شده نامجو قبل از ورود به ایران

بازگشتی که همسر نامجو از آن آگاه نبود

اما ویدیوی آزاده اخلاقی نسخه متفاوتی از چگونگی بازگشت نامجو را روایت کرد. اخلاقی که خود عکاس و کارگردان است، بیان کرد که از تصمیم همسرش برای بازگشت بی‌خبر بود و زمانی متوجه سفر او شد که تصویر نامجو را در فرودگاه تهران مشاهده کرد.

بر اساس اظهارات اخلاقی، نامجو شش روز پیش از انتشار پیام خداحافظی‌اش با این توضیح که تنها برای چاپ چند برگه از خانه خارج شده، ناگهان ناپدید شده بود. او افزود: «شش روز تمام گم بودی! من زمین و زمان را بهم ریختم. رد تو را از استانبول زدم، اما نتوانستم آدرست را پیدا کنم.»

او در ادامه درباره تصویر ورود نامجو به فرودگاه تهران گفت: «بعد از شش روز، ناگهان با تصویر تو در فرودگاه تهران مواجه شدم.» همچنین وی به چمدانی که نامجو با خود آورد و به‌طور خاص از آن پرسیده بود که متعلق به خود او است، اشاره کرد و پرسید: «تو که پاسپورت ایرانی نداشتی، کی پاسپورت گرفتی؟»

این روایت تا به حال از سوی نامجو پاسخ داده نشده و ادعاها پیرامون نحوه خروج او از منزل، چگونگی سفر و وضعیت گذرنامه‌اش به‌طور مستقل تا کنون تأیید نشده‌اند.

آزاده اخلاقی کیست؟

آزاده اخلاقی، عکاس و کارگردان ایرانی، در سال ۱۳۵۷ در شیراز متولد شده و فارغ‌التحصیل دانشگاه RMIT ملبورن است. او به‌ویژه به خاطر پروژه عکاسی «به روایت یک شاهد عینی» شناخته می‌شود؛ مجموعه‌ای که در آن مرگ ۱۷ شخصیت تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران با صحنه‌پردازی‌های بازسازی شده به تصویر کشیده شده است. این پروژه که حاصل چند سال تحقیق بوده، در زمره مهم‌ترین مجموعه‌های عکاسی معاصر ایران قرار دارد. اخلاقی در سال‌های اخیر به فعالیت‌های هنری و تصویری خود ادامه داده و همسر محسن نامجو نیز به شمار می‌رود.

بهمن بابازاده در حوادث دخالت دارد

در ویدیو آزاده اخلاقی، نام بهمن بابازاده نیز به میان آمده است؛ خبرنگار موسیقی که نخستین تصاویر ورود نامجو به ایران را منتشر کرده و از جمله کسانی بود که از بازگشت این خواننده باخبر بود. اخلاقی در حین صحبت‌هایش اشاره‌ای به تأثیرات شش ماهه بابازاده بر زندگی آنان داشت و از نامجو پرسید که چرا بابازاده خود را به تو معرفی کرده بود؟

بابازاده در پاسخ به روایت اخلاقی، جزئیاتی درباره نقش خود در این موضوع توضیح داده است. او بیان کرد که نامجو صبح ۲۷ اوت از طریق تلگرام به او اطلاع داده که همان روز با پرواز ایران‌ایر به تهران خواهد آمد. به گفته بابازاده، نامجو در آن پیام اشاره کرده بود که هیچ‌یک از وسایل شخصی‌اش شامل تلفن همراه و کارت بانکی‌اش همراهش نیست و اگر کسی به استقبالش نیاید، به هتل خواهد رفت.

بابازاده همچنین بیان داشت که از نامجو خواسته شده بود تا خبر سفر خود را تا پس از پرواز عمومی منتشر نکند. او ادعا کرد که حدود ۱۰ ساعت بعد، همزمان با ورود نامجو به ایران، خبر بازگشت او را منتشر کرده است.

اما بخش حائز اهمیت روایت بابازاده مربوط به لحظات پس از ورود نامجو به تهران است. او عنوان کرد که نامجو در آسانسور فرودگاه شماره آزاده اخلاقی را به او داده و خواسته است که با استفاده از تلفن بابازاده برای همسرش پیام صوتی ارسال کند. به گفته او، این پیام ارسال شد ولی پاسخی دریافت نشد.

بابازاده در واکنش به روایت اخلاقی، این اتفاق را در صورت صحت ادعاها «تلخ و تأسف‌بار» دانسته و تصریح کرده که اگر روایت اخلاقی درباره نحوه رفتار نامجو صحیح باشد، «هیچ بهانه‌ای برای دفاع از آن وجود ندارد و محکوم است.»

آیا بازگشت نامجو با هماهنگی صورت گرفته است؟

یکی از پرسش‌های کلیدی که بعد از بازگشت نامجو مطرح شد، چگونگی ورود او به ایران با توجه به سابقه قضایی‌اش است.

نامجو در سال ۱۳۸۶ از ایران خارج شد و در سال ۱۳۸۸ به‌طور غیابی به پنج سال زندان محکوم گردید. همین سابقه موجب شده است که بازگشت او برای بسیاری ابهاماتی را ایجاد کند.

همزمان، عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخیرا از تهیه فهرست‌هایی شامل بیش از ۱۰۰ چهره ایرانی خارج از کشور برای تسهیل بازگشت آن‌ها خبر داده بود. این مسأله باعث شده است که برخی بازگشت نامجو را به این فهرست‌ها مرتبط بدانند؛ با این حال، هیچ مدرک مستقلی وجود ندارد که نشان دهد نامجو به سبب این طرح به ایران بازگشته است.

بهمن بابازاده نیز پیش‌تر به‌صراحت اعلام کرده بود که برای بازگشت نامجو هیچ‌گونه مذاکره‌ای با مقام یا نهادی نداشته است. او تأکید کرده است: «هیچ گفتگو یا مذاکره‌ای با هیچ مرجع و مقامی وجود نداشته» و بلیت سفر نیز به درخواست خود نامجو تهیه شده است.

در عین حال، آزاده اخلاقی ادعا کرده که وی حدود شش ماه با نامجو در ارتباط بوده و در جهت فراهم کردن شرایط بازگشت او نقش داشته است. این ادعا تا کنون از سوی مقام‌های رسمی تأیید نشده و بابازاده نقش خود را در مذاکره با مسئولین ایران رد کرده است.

به طور خلاصه، نکته‌ای که در حال حاضر واضح است، بازگشت نامجو به ایران و آگاهی قبلی بابازاده از سفر اوست؛ اما درباره اینکه این بازگشت چگونه انجام شده و آیا مجوز ویژه‌ای صادر شده یا چه افرادی در این روند دخیل بوده‌اند، همچنان ابهاماتی وجود دارد.

واکنش مختصر نامجو

محسن نامجو روز یکشنبه با انتشار ویدئویی به حواشی پیرامون خود واکنشی کوتاه نشان داد. او در این ویدئو از تجربیاتش در ایران گفت و از برخورد مثبت مردم با خود تمجید کرد. در بخشی از پیامش، با اشاره به استقبال و برخوردهایی که به هنگام ورود با آن مواجه شده بود، ابراز کرد که مردم با او «بسیار مهربان» بوده‌اند و همین رفتارها موجب دلگرمی‌اش شده است.

او در خصوص انتقادات از بازگشتش بیان کرد: «سلطنت‌طلبانی که با حساب‌های بدون شناسایی صحبت می‌کنند، در مورد من نظر می‌دهند تا لایک و پول بگیرند.»

نامجو اضافه کرد: «من به اینجا برگشتم تا خانواده‌ام و وطنم را ببینم، آیا این با خون جوانان ایرانی ارتباطی دارد؟ اگر مرا دستگیر کنند، آیا من قهرمانم؟» او همچنین پرسید: «نمی‌شود کسی به ایران بیاید و بدون هیچ مشکلی بماند؟»