با توجه به جدیدترین اخبار داخلی، مرکز ملی فضای مجازی به‌تازگی جزئیات سند مربوط به ساماندهی تبلیغات آنلاین را منتشر کرده و مدیریت یک بازار تبلیغاتی وسیع و فعال در فضای وب را آغاز نموده است؛ بازاری که طبق گزارش معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی این مرکز، ارزش مالی آن به حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان بالغ می‌شود.

این مقام مسئول اظهار داشت که بخش بزرگی از مبادلات تجاری در حال حاضر در پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی خارجی جریان دارد که ضرورت شفاف‌سازی مالی در این حوزه را نشان می‌دهد.

دگرگونی ضوابط انتشار و کسب درآمد از تبلیغات در فضای مجازی

محمدمهدی تجریشی، معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به تغییرات شتابان در دنیای اینترنت بیان کرد که قوانین و سیاست‌های قبلی در عرصه تبلیغات و آگهی، به‌طور کاملاً مبتنی بر مکانیزم‌های سنتی و رسانه‌های قدیمی طراحی و تنظیم شده بودند. از این رو، این چارچوب‌های فرسوده دیگر نمی‌توانند نیازها و پیچیدگی‌های اقتصاد دیجیتال دینامیک امروزی را پوشش دهند.

برای پر کردن این شکاف اساسی، یک سند سیاستی جدید تدوین شده است که با رویکردی عملی، مسئولیت قانونی و حقوقی انتشار آگهی‌ها را به پلتفرم‌ها و بازارهای خصوصی واگذار می‌کند و در عین حال، جریان و مسیر تراکنش‌های مالی این بازار وسیع را به‌دقت سازماندهی می‌کند.

تجریشی تصریح کرد که این مصوبه یکی از برنامه‌های تخصصی زیرمجموعه سند راهبردی کلان فضای مجازی است. در این سند به ۳۰ موضوع کلیدی و اساسی برای پیشرفت پایدار فضای مجازی در کشور و عملکرد حداکثری همگان از فرصت‌های بی‌نظیر این فضا و همچنین کنترل عوارض و ریسک‌های ناشی از آن تاکید شده است.

یکی از کلیدی‌ترین این مطالبات، ساماندهی «تبلیغات تجاری در فضای مجازی» است تا منافع عمومی در این میدان پر مخاطب به‌خوبی حفظ گردد.

قیاس بین تبلیغات سنتی و دیجیتال

معاون مرکز ملی فضای مجازی در ارزیابی شیوه‌های آگهی گفت: «در روش‌های سنتی تبلیغات، مثلاً تابلوها و بیلبوردهای شهری یا مطبوعات، تمامی فرآیندها کاملاً روشن و شفاف است. به‌عکس، وضعیت شفافیت، نظارت و ساماندهی در اکوسیستم آنلاین بسیار ضعیف و نامنظم است.»

وی افزود که سند جدید به‌دنبال برطرف کردن این کمبود و بی‌نظمی ساختاری بوده و از طریق ریل‌گذاری دقیق نهادهای حاکمیتی، به‌خصوص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که طبق قانون مسئول مستقیم حوزه تبلیغات تجاری در کشور است، فضای مجازی را نظام‌مند می‌سازد.

هم‌افزایی میان نهادهای حاکمیتی

تجریشی در ادامه به تقسیم وظایف میان نهادهای اجرایی و بهبود شرایط شفافیت اشاره کرد و گفت که در تدوین این سند، سازمان صداوسیما و همچنین ساترا همکاری نزدیک و مؤثری داشته‌اند.

همچنین وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش و سایر نهادهای اجرایی که همگی از اعضای کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی هستند، بر اساس صلاحیت‌های قانونی خود در مراحل اجرای این مقررات نقش‌آفرینی خواهند کرد.

اگر سناریوهایی چون جرم‌انگاری و نقض مقررات اتفاق بیفتد و آسیبی به شهروندان وارد آید، حوزه فضای مجازی دادستان کل کشور، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) و در شرایط خاص مراجع امنیتی طبق مسئولیت‌های سازمانی خود به میدان خواهند آمد و با تخلفات برخورد خواهند کرد.

ابعاد استراتژیک شفافیت و بهبود اعتماد در بازار دیجیتال

این مقام مسئول در مرکز ملی فضای مجازی با توضیح الزامات شفاف‌سازی توضیح داد: «در عرصه تبلیغات آنلاین، هویت محتوا باید از همان ابتدا مشخص باشد تا کاربر متوجه شود که متن مورد نظر جنبه تجاری و تبلیغاتی دارد، نه مسائل عادی. همچنین، واضح است که سفارش‌دهنده کیست، حامی مالی تبلیغ کدام شخص یا شرکت است و مراحل تولید تا انتشار از چه کانال‌هایی طی شده است.»

وجود چنین سیستمی سبب خواهد شد تا در صورت وقوع هر نوع کلاهبرداری، فریب مخاطب، بزه یا تهدید حقوق افراد، مکانیسم پیگیری قانونی در دسترس قرار گیرد.

• انتقاد جدی عضو کمیسیون صنایع مجلس از هزینه و کیفیت اینترنت
• رومینگ اپراتورهای ایرانی در امارات متوقف شد
• پشت پرده محدودسازی پلتفرم‌های خارجی در زمان جنگ از دیدگاه وزیر ارتباطات

تفویض نقش کلیدی به بخش خصوصی

تجریشی ضمن تأکید بر لزوم پذیرفتن مسئولیت‌های حقوقی توسط نهادهای واسط و ضرورت حمایت از شرکت‌های خصوصی ابراز داشت: «این مصوبه، به‌عنوان یک سند سیاست‌گذاری کلان از سوی شورای عالی فضای مجازی، به جزئیات عمیق و سطوح اجرایی ورود نکرده و تنها چارچوب‌های اصلی و نهاد متولی را مشخص کرده است.» بر اساس این سیاست‌ها، محور اصلی توسعه این بازار باید پلتفرم‌ها و بازارگاه‌های تخصصی تبلیغاتی باشند و راه‌اندازی و مدیریت آن‌ها به‌طور حتم باید در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد.

روش‌های نظارت هوشمند و متمرکز بر عملکرد پلتفرم‌ها

معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی در پایان توضیحات، تصریح کرد که جزئیات مقررات، روش اعطای مجوزهای رسمی و نظارت بر عملکرد این بازارگاه‌ها بطور کامل بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد بود.

او خاطرنشان کرد که رونق و توسعه این بازارگاه‌های واسط نه تنها به نفع تبلیغ‌دهندگان و منتشرکنندگان بلکه به‌طور همزمان به نفع ارکان حاکمیتی نیز می‌باشد؛ چرا که نهادهای حاکمیتی و ناظران به‌جای اینکه وقت و انرژی خود را صرف نظارت فردی بر هر تبلیغ جداگانه که در وب پراکنده است، صرف کنند، می‌توانند تمرکز نظارت خود را بر این بسترها و بازارگاه‌های واسط قرار دهند.