تاریخ پژو، به عنوان یکی از پیشگامان صنعت خودرو، پر از نوآوری و تحولات مختلف است؛ اما در اوایل سده بیستم، این نام به تفکیک به دو شرکت مستقل با هدفها و تولیدات متفاوتی تبدیل شد که ناشی از اختلافات عمیق خانوادگی بود. این بحران در نمایشگاه خودروهای پاریس در سال ۱۹۰۵ به اوج خود رسید، جایی که هر یک از دو شرکت «پژو» محصولات خود را در غرفههای کاملاً جداگانه به نمایش گذاشتند و هر کدام روی ابداعاتی کاملاً متفاوت کار کردند.
ریشههای مشکلات خانوادگی: از تولید فولاد تا دوچرخهسازی
خانواده پژو فعالیت خود را در سال ۱۸۱۰ با تأسیس یک واحد فولادسازی در بخش شرقی فرانسه آغاز کردند. چندین دهه بعد، آرمان پژو، پسر جاهطلب این خانواده، در سال ۱۸۷۱ با تحصیل در رشته مهندسی در انگلستان و مشاهدهی پیشرفتهای دوچرخهسازی با ایدهای نو به خانه بازگشت. او تا سال ۱۸۸۵ خانوادهاش را ترغیب کرد تا وارد صنعت دوچرخهسازی جدید شوند و در این راستا موفقیتهای قابل توجهی را کسب کردند.
تولد پژو به عنوان یک خودروساز و شکافها
علاقه آرمان پژو به نوآوری تنها به دوچرخهها محدود نمیشد. او در ابتدا تلاش کرد تا از موتور بخار برای نیروی دوچرخهها استفاده کند، اما این تلاش موفق نشد. در نمایشگاه جهانی ۱۸۸۹ با موتور احتراق داخلی آشنا شد و به راهحل بهتری دست یافت. به همین دلیل، پژو در سال ۱۸۹۰ به عنوان نخستین خودروساز فرانسوی، خودرو واقعی تایپ ۲ (Type 2) را با موتوری از دایملر تولید کرد.
در سال ۱۸۹۲، آرمان با طرحی جسورانه به هیئت مدیره مراجعه کرد تا پانصد هزار فرانک فرانسه (معادل ۲.۲ میلیون پوند امروزی) به منظور احداث کارخانهای مختص تولید خودرو سرمایهگذاری کند. این پیشنهاد در آن زمان به عنوان ریسک بالا به حساب آمد و رد شد. اما با رشد پیوسته فروش خودروهای پژو، آرمان در سال ۱۸۹۵ دوباره این پیشنهاد را طرح کرد و این بار تصویب شد، اما تنها یک ماه بعد، پسرعمویش اوژن، با ایجاد تغییرات مهندسی مهمی، مجدداً تصمیم را لغو کرد. در گزارش جلسه هیئت مدیره به وضوح ذکر شد که تولید خودرو متوقف خواهد شد. با فروش سالانه بیش از ۹ هزار دوچرخه و کمتر از صد خودرو، یک رویکرد کنجکاو در شرکت حاکم بود.
دو شرکت پژو در یک نمایشگاه: جدایی و رقابت
آرمان پژو به سرعت از شرکت خانوادگی جدا شده و در آوریل ۱۸۹۶ شرکت مستقل Société Anonyme des Automobiles Peugeot را تأسیس کرد. او مجاز بود به استفاده از نام و نشان شیر پژو بپردازد، به شرطی که هیچ محصولی با زین ساخته نشود. از سوی دیگر، شرکت اصلی با نام Le Fils de Peugeot Frères توافق کرد که هیچ محصولی با صندلی نیمکتی تولید نکند و بر دوچرخه و موتورسیکلتها تمرکز کند.
کارخانه جدید آرمان در آودینکورت (Audincourt) در آوریل ۱۸۹۷ با تقریباً چهارصد شغل افتتاح شد. تقاضا به سرعت از عرضه پیشی گرفت و گسترش کارخانه صورت گرفت. با این حال، تفاوتهای بین دو شرکت پژو بهطور کامل برای مردم شناخته نشده بود و این جدایی سردرگمیهایی را ایجاد کرده بود. برای مثال، در سال ۱۸۹۹، اعتصاب کارگران در یک شرکت به دیگری سرایت کرد.
اتحاد دوباره: خاتمه دوران دو پژو
با رشد روزافزون شرکت خودروسازی آرمان و نگرانی شرکت خانوادگی از سود پایین دوچرخهها و تقاضای کمتری که برای موتورسیکلتهای جدید وجود داشت، پس از بازنشستگی اوژن، جانشینانش به آرمان پیشنهاد کردند تا با مبلغ سیصد هزار فرانک فرانسه بند عدم رقابت را لغو کنند. پس از مذاکرات طولانی در مورد گونههای خودروها و برندهای مجاز، آرمان این پیشنهاد را پذیرفت.
پسرعموهای آرمان مجاز شدند تا خودروهای کوچک و ارزانقیمت «وُیتورِت» (Voiturettes) را تحت نام Lion-Peugeot تولید کنند. با کمال خوشبختی برای مشتریان سردرگم، اختلافات خانوادگی سرانجام در سال ۱۹۱۰ میلادی به پایان رسید و از آن زمان پژو به عنوان یک واحد یکپارچه به فعالیت خود ادامه میدهد.