در عرصه ادبیات، ژانر معمایی همیشه از محبوبیت خاصی برخوردار بوده و خوانندگان زیادی را به خود جذب کرده است. با وجود اینکه نمونه‌های سینمایی و تلویزیونی از این آثار بسیارند، اما تجربه خواندن یک رمان معمایی اصیل مزه‌ای متفاوت دارد. در دو دهه اخیر، نویسندگان این حوزه آثار بی‌نظیری خلق کرده‌اند که همچنان الهام‌بخش بسیاری از دیگر نویسندگان بوده و داستان‌های پرفروشی را به جهان معرفی کرده‌اند. در این مقاله به شش کتاب معمایی و پرفروش که در ۲۰ سال گذشته منتشر شده‌اند، پرداخته شده است.

۶. فهرست مهمانان (The Guest List)

«فهرست مهمانان» (The Guest List) تألیف لوسی فولی که در سال ۲۰۲۰ منتشر شده، رمانی معمایی جذاب و خیره‌کننده است که خواننده را تا لحظه پایانی درگیر خود می‌سازد. داستان در طی یک عروسی مجلل با حضور ناشر معروف مجله، ژول کیگان، و ستاره تلویزیونی، ویل اسلتر، در جزیره‌ای دورافتاده در سواحل ایرلند رقم می‌خورد. با وقوع طوفانی که جزیره را از سرزمین اصلی جدا می‌سازد، تنش‌ها به اوج می‌رسند و رازهای پنهان در دل داستان فاش می‌شوند. این روایت از زوایای دید مهمانان مختلف پیش می‌رود و هر یک يحمل کینو از دیگری در دل دارند. با وقوع یک قتل، خواننده به این نتیجه می‌رسد که نمی‌تواند به کسی اعتماد کند. این رمان، با فضای ایزوله‌اش و معمایی که در حلقه بسته تصوراتش شکل گرفته، ادای احترامی به داستان‌های کلاسیک این ژانر است.

۵. دروغ‌های کوچک بزرگ (Big Little Lies)

«دروغ‌های کوچک بزرگ» (Big Little Lies) اثر لیان موریارتی که در سال ۲۰۱۴ به چاپ رسید، معمای قتل را در بطن داستانی حول محور سیاست‌های مدرسه و زندگی والدین در حومه شهر روایت می‌کند. این کتاب از بهترین آثار معمایی در این لیست، زندگی سه زن را به تصویر می‌کشد که با آغاز ورود فرزندانشان به مدرسه پیریوی، سرنوشتشان به طرز عجیبی به هم گره می‌خورد. مادلین با چالش‌های ناشی از ازدواج مجدد با همسر سابقش درگیر می‌شود، سلست در شرایطی به ظاهر بی‌نقص، رابطه‌ای پرتنش را تحمل می‌کند و جین، مادر تنها که با خاطرات تلخ گذشته‌اش مواجه است، تلاش می‌کند که پسرش زیگی را از اتهامات زورگویی حفظ کند. از همان نخستین صفحات، مشخص است که در شب مسابقه Trivia مدرسه، یک نفر جان خود را از دست خواهد داد و این مهم، آغازگر معمایی جالب و هیجان‌انگیز است.

۴. اسب‌های آهسته (Slow Horses)

«اسب‌های آهسته» (Slow Horses) نگاشته میک هرون و منتشر شده در سال ۲۰۱۰، زاویه‌ای نو به ژانر جاسوسی ارائه می‌دهد؛ شخصیت‌های اصلی این داستان مامورانی هستند که در گذشته شکست خورده‌اند. این رمان که اقتباس تحسین‌شده‌ای از سوی Apple TV نیز از آن صورت گرفته، داستان مامور طموح MI5، ریور کارترایت، را روایت می‌کند که پس از یک عملیات آموزشی با پیامدهای فاجعه‌بار، به اسلاو هاوس (Slough House)، که محلی برای ماموران معزول است، فرستاده می‌شود. تحت نظارت جکسون لمب، این ماموران معتقدند هرگز عملیاتی جدی در پیش نخواهند داشت. اما با ربوده شدن حسن احمد، یک دانشجوی بریتانیایی-پاکستانی توسط گروهی افراطی، اوضاع به شدت تغییر می‌کند. ریور و سایر «اسب‌های آهسته» وارد عمل می‌شوند و توطئه‌ای پیچیده‌تر از یک گروگان‌گیری ساده را که دنیای سیاسی MI5 را به چالش می‌کشد، کشف می‌کنند. این رمان معمایی با ادغام طنز اداری و داستانی پودری، نمونه‌ای برجسته در این ژانر است.

۳. بیمار خاموش (The Silent Patient)

«بیمار خاموش» (The Silent Patient) تألیف الکس مایکلیدس که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، رمانی روان‌شناختی است که نمی‌توانید آن را زمین بگذارید. داستان حول محور روان‌درمانگری به نام تئو فابر می‌چرخد که شیفته درمان آلیشیا برنسون می‌گردد؛ نقاش معروفی که پس از شلیک پنج گلوله به چهره همسرش، به سکوتی مداوم تن داده است. شش سال بعد، آلیشیا هم‌چنان در یک مرکز روان‌پزشکی محافظت‌شده نگهداری می‌شود و هیچ روشی نمی‌تواند او را به سخن آوردن وادار کند. تئو با این اعتقاد که می‌تواند راز سکوت او را پرده بردارد، به این مؤسسه ملحق شده و به تدریج تاریخچه آلیشیا را بررسی می‌کند. این رمان معمایی به‌جای تمرکز بر روی هویت قاتل، به معمای سکوت آلیشیا توجه دارد و تنش‌های روان‌شناختی بین او و تئو، جذابیت داستان را حفظ می‌کند.

۲. زنی پشت پنجره (The Woman in the Window)

«زنی پشت پنجره» (The Woman in the Window) اثر ای. جی. فین (A.J. Finn) که در سال ۲۰۱۸ منتشر شد، ترکیبی از یک معمای کلاسیک با پیچش‌هایی روان‌شناختی مدرن است که به وضوح از سبک آثار هیچکاک الهام گرفته است. داستان حول محور دکتر آنا فاکس، روان‌شناس کودکان است که به سبب آگورافوبیا (ترس از فضای باز)، ماه‌هاست در خانه خود در نیویورک محبوس شده است. او وقت خود را با تماشای فیلم‌های دلهره‌آور و نظارت بر زندگی همسایگان از طریق پنجره‌های منزلش می‌گذراند. زمانی که خانواده راسل به همسایگی او نقل مکان می‌کنند، آنا پیوند دوستی با جین راسل برقرار می‌کند. اما او شاهد یک چاقوکشی وحشیانه در خانه همسایه می‌شود و وقتی پلیس ادعای او را نادیده می‌گیرد و زن دیگری که مدعی است جین است، ظاهر می‌شود، حتی آنا هم به دیده‌های خود شک می‌کند. این رمان با راوی غیرقابل اعتماد خود، مرز میان دیدن و وسواس را مبهم می‌سازد.

۱. جستجوگر (The Searcher)

«جستجوگر» (The Searcher) تألیف تانا فرنچ که در سال ۲۰۲۰ به نشر رسید، رمانی معمایی است که به آرامی و با دوری از پیچش‌های غیرضروری، مخاطب را با خود همراه می‌سازد. داستان درباره کلانتر بازنشسته شیکاگو، کَل هوپر، است که برای فرار از زندگی پرتنش گذشته‌اش، به روستای آرام آردناکلتی واقع در ایرلند پناه می‌برد. اما این آرامش بازنشستگی او با ورود تری ردی، پسر ۱۲ ساله‌ای که از او می‌خواهد تا برادر بزرگترش، برندن، را پیدا کند، برهم می‌خورد. برندن که ماه‌ها پیش بدون سرنخی ناپدید شده است، موضوعی است که کل با شروع تحقیقات، متوجه می‌شود که تقریبا همه ساکنان روستا اطلاعات بیشتری درباره این موضوع دارند تا آنچه که آغاز به زبان می‌آورند. این رمان برترین اثر معمایی است که رابطه عاطفی میان کل و تری به محور اصلی داستان تبدیل شده و به تحقیقات درباره فرد گمشده، عمق احساسی می‌بخشد.