از زمان کودکی، به ما آموختهاند که کوه اورست (Mount Everest) در نپال به عنوان بلندترین کوه دنیا شناخته میشود. با این حال، این فرض تنها بخشی از حقیقت است و حداقل سه قله دیگر نیز در این رقابت قرار دارند که هر یک از آنها براساس معیارهای مختلف ادعای بلندی خود را مطرح میکنند.
مقایسه اورست و مونا کیا؛ معیارهای متنوع سنجش ارتفاع
کوه اورست که در کشور نپال واقع شده است، با ارتفاع ۸٬۸۴۸٫۸۶ متر از سطح دریا به طور قطع به عنوان بلندترین قله جهان از این منظر شناخته میشود. این قله معروف، بالاترین نقطهای است که انسان توانسته به آن صعود کند و معمولاً بر این اساس ارزیابی میشود.
اما زمانی که سنجه مورد استفاده از پایه تا قله باشد،ictured تغییراتی ایجاد میشود. کوه مونا کیا (Mauna Kea) در هاوایی آمریکا با ارتفاع کلی ۱۰٬۲۰۵ متر (معادل ۳۳٬۴۸۱ فوت یا ۱۰٫۲۵ کیلومتر)، به حق عنوان بلندترین کوه زمین را از پایه تا قله به خود اختصاص میدهد.
این آتشفشان غیرفعال، به معنای نامش که «کوه سفید» است، بالغ بر ۶٬۰۰۰ متر از ارتفاع کلی خود را در زیر سطح آب اقیانوس پنهان کرده و تنها ۴٬۲٠۵ متر آن در معرض دید قرار دارد. همچنین، مونا کیا تقریباً ۱٫۴ کیلومتر بلندتر از اورست است. بر اساس اعلام سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS)، هرچند این کوه نزدیک به ۴۵۰۰ سال غیرفعال بوده، همچنان خطر فوران مجدد آن وجود دارد؛ تلسکوپهای نجومی مستقر در قله آن قادرند کوچکترین تغییرات زمینشناسی که نشانهای از احتمال فعالیت آتشفشانی باشد را شناسایی کنند.
چیمبورازو؛ نزدیکترین قله به خورشید و مرکز زمین
علاوه بر مونا کیا و اورست، قله سومی وجود دارد که میتواند مدعی عنوان بلندترین کوه جهان باشد؛ کوه چیمبورازو (Chimborazo) در اکوادور. این قله به دلیل موقعیت خاص خود به عنوان نزدیکترین نقطه به خورشید در کره زمین شناخته میشود. دلیل این پدیده به عدم کروی کامل زمین برمیگردد؛ سیاره ما در منطقه استوا کمی برآمدهتر و در دو قطب صافتر است.
چیمبورازو که در رشتهکوههای آند در اکوادور قرار دارد و یک آتشفشان غیرفعال است، با ارتفاع ۶٬۳۱۰ متر از سطح دریا واقع شده است. به دلیل موقعیت این کوه که تنها یک درجه از خط استوا فاصله دارد، میتوان از نظر فنی آن را نزدیکترین قله به خورشید به شمار آورد. به این ترتیب، اگر ارتفاع را از مرکز زمین بسنجیم، چیمبورازو میتواند به عنوان بلندترین کوه زمین معرفی شود.
رکوردهای صعود به قلههای معروف
کوه اورست، به عنوان بارزترین قله، نخستین بار در تاریخ ۲۹ مه ۱۹۵۳ توسط سر ادموند هیلاری و شرپا تنزینگ نورگی فتح شد.
صعود کامل مونا کیا از پایه تا قله نیز نخستین بار در فوریه ۲۰۲۱ توسط ماجراجوی آمریکایی، ویکتور وسکوو، و دانشمند دریایی هاوایی، دکتر کلیفورد کاپونو، به ثبت رسید. این دو نفر برای تکمیل مراحل زیرآبی صعود خود از یک زیردریایی بهره گرفتند و سپس با استفاده از قایق، دوچرخه، کوهنوردی و اسکی به قله رسیدند که این امر به عنوان رکورد جهانی گینس به ثبت رسید.