تاجرنیا: فوتبال ایران دارای استعدادهای فراوان است، اما فاقد ساختار مناسب است/ حق پخش و فروش بلیت باید به باشگاهها واگذار شود
علی تاجرنیا در مراسم افتتاحیه هفتمین کنگره بینالمللی فوتبال کلینیک با تأکید بر حضور پیشکسوتان، متخصصان، رسانهایها، پژوهشگران و همه افرادی که به فوتبال ایران علاقهمند هستند، گفت: خانمها و آقایان، به هفتمین کنگره بینالمللی فوتبال کلینیک خوش آمدید. امروز برای ما تنها یک شروع مجدد از کنگرهای دیگر نیست؛ بلکه آغاز فصل جدیدی در درک و نگرش ما نسبت به فوتبال به شمار میآید.
وی ادامه داد: این رویداد در شرایطی برگزار میشود که ملت ما روزهای سختی را تجربه کردهاند؛ روزهایی که جنگ ابعاد مختلف زندگی روزمره را تهدید کرده است. جنگ تنها تأثیر منفی بر امنیت و اقتصاد نمیگذارد؛ بلکه شادی، ورزش و فوتبال را نیز به چالش میکشد. یکی از عمیقترین روابط فوتبال با جامعه در این نکته مشخص میشود: فوتبال در واقع نمادی از صلح در مقابل جنگ است. در جنگ، هدف حذف طرف مقابل است، در حالی که در فوتبال، وجود رقیب ضروری است تا بازی معنا پیدا کند. دو تیم با تمام تلاش برای پیروزی رقابت میکنند، اما این رقابت در چارچوب قانون است و در نهایت باید قادر باشند تا دستان یکدیگر را بفشارند.
سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال بیان کرد: فوتبال به ما درس میدهد که میتوان رقیب بود بدون اینکه دشمنی وجود داشته باشد. هنگامی که جنگ فعالیتهای ورزشی و مسابقه را متوقف میکند، تنها ۹۰ دقیقه فوتبال از دست نمیرود؛ بلکه بخشی از شادی اجتماعی، گفتوگو و امید نیز به حالت توقف درمیآید. زمانی که فوتبال دوباره به حرکت درمیآید و مردم به ورزشگاهها بازمیگردند، این احیا فقط به فوتبال مربوط نمیشود؛ بلکه به بازگشت قسمتی از زندگی به جامعه نیز اشاره دارد. از این منظر، فوتبال فراتر از یک ورزش بوده و ظرفیتهای زیادی برای دوستی، گفتوگو، همزیستی و صلح به همراه دارد.
وی تأکید کرد: خانمها و آقایان؛ فوتبال کلینیک در شش دوره گذشته بهطور عمده بر حوزه پزشکی ورزشی، سلامت بازیکنان و پیشگیری و درمان آسیبهای ورزشی تأکید داشته است. این مسیر علمی و ارزشمند هنوز هم یکی از ارکان اصلی کنگره ما به شمار میآید. اما در هفتمین دوره، تصمیم گرفتیم سوال جدیدی را مطرح کنیم: آیا برای درک بهتر فوتبال میتوان تنها به رویدادهای داخل میدان بازی اکتفا کرد؟ پاسخ ما کاملاً واضح است: خیر.
وی افزود: امروزه فوتبال تنها در چارچوب ورزش نمیگنجد؛ بلکه به ابعاد اقتصادی، رسانهای، فرهنگی، صنعتی و بهویژه به یک پدیده اجتماعی بزرگ تبدیل شده است. به همین دلیل، عنوان این دوره را انتخاب کردیم: «فوتبال؛ از مستطیل سبز تا نبض جامعه». ما قصد داریم از زمینههای پزشکی و سلامت بازیکنان شروع کنیم، اما در میدان فوتبال متوقف نشویم. ما درباره حکمرانی و مدیریت، اقتصاد و سرمایهگذاری، حقوق و قراردادها، رسانه، فناوری و داده، هواداران و ورزشگاه، فوتبال زنان و همچنین مسئولیت اجتماعی نیز بحث خواهیم کرد؛ زیرا فوتبال یک سیستم است و نمیتوان مشکلات آن را تنها با اصلاح یک جزء حل کرد.
تاجرنیا اضافه کرد: اگرچه بازیکن به لحاظ جسمی سالم باشد، اما اگر باشگاه در شرایط مطلوبی نباشد، فوتبال نمیتواند رو به پیشرفت برود. اگر مربی به روز باشد، اما تصمیمگیریها غیرکارآمد باشد، استعدادها از میان میروند. اگر باشگاه بزرگ باشد، اما اقتصادش کوچک و وابسته باشد، نمیتواند به وضعیتی حرفهای برسد. در صورت عدم وجود حکمرانی صحیح برای فوتبال حرفهای، تغییر افراد به تنهایی نمیتواند مشکلات ساختاری ما را حل کند.
سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال تصریح کرد: برای من، ارتباط بین پزشکی و فوتبال فقط یک موضوع نظری نیست، بلکه یک تجربه عملی است. من سالها در حوزه پزشکی مشغول به فعالیت بودهام؛ جایی که تصمیمگیری باید بر اساس علم، شواهد، مسئولیتپذیری و احترام به انسانها صورت پذیرد. در سالهای اخیر نیز در عرصه مدیریت فوتبال حضور داشتهام؛ دنیایی متفاوت که در آن باز هم انسان در مرکز توجه قرار دارد؛ بازیکن، مربی، مدیر، هوادار و میلیونها انسان که فوتبال بخشی از زندگی و احساسات آنان است. این تجربه به من آموخته است که پزشکی و فوتبال، با وجود تفاوتهایشان، درسی مشترک دارند.
وی افزود: در حوزه پزشکی، تشخیص صحیح مقدم بر درمان است. در فوتبال نیز چنین است. اگر نتوانیم مسئله را به درستی شناسایی کنیم، با تغییر یک مدیر، یک مربی یا چند بازیکن نمیتوانیم مشکلات ساختاری فوتبال را بهبود بخشیم. برخی مسائل به نیمکت ارتباط ندارد؛ بلکه به ساختار کلان مربوط میشود. گاهی مشکل در زمین نیست؛ بلکه در چگونگی تصمیمگیری است. گاهی بیشتر از اینکه به دنبال مسبب باشیم، باید در جستوجوی تشخیص صحیح مسئله باشیم.
وی ادامه داد: در پزشکی، تصمیمگیری بدون دانش میتواند به بیمار آسیب برساند. در فوتبال نیز، تصمیمات غیر متخصصانه و مبتنی بر اطلاعات ناکافی میتواند به یک باشگاه و میلیونها هوادار ضربه بزند. در هر دو عرصه، یک اصل مشترک وجود دارد: باید انسان در کانون هر تصمیمی قرار گیرد. از اینرو، به یکی از موضوعات مهم این کنگره، یعنی حکمرانی فوتبال میرسیم.
تاجرنیا در ادامه بیان کرد: حکمرانی چیست؟ چه کسی تصمیم میگیرد؟ با کدام اختیار؟ منابع چگونه توزیع میشوند؟ ذینفعان چه نقشی دارند و تصمیمگیرندگان در برابر چه کسانی پاسخگو هستند؟ حکمرانی مناسب یعنی ترکیب اختیار با پاسخگویی، قدرت با مسئولیت، و استقلال با شفافیت و رقابت در بطن عدالت. نمیتوان از فوتبال حرفهای سخن گفت درحالیکه باشگاهها نسبت به حقوق اقتصادی خود، از حق پخش و تبلیغات گرفته تا فروش بلیط و استفاده از ورزشگاه، بهاندازه کافی سهم و اختیار نداشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: نمیتوان باشگاهها را تنها مسئول موفقیتها و شکستها دانست، در حالی که در تصمیمگیریهایی که بر آینده آنان تأثیرگذار است، حضور فعالی نداشته باشند. همچنین نمیتوان از توسعه پایدار صحبت کرد، اگر قواعدی شفاف، ثابت و برابر برای همه وجود نداشته باشد. دوستان عزیز؛ همکاری بین جامعه پزشکی و جامعه فوتبال در این کنگره برای ما فرصتی مغتنم است.
تاجرنیا یادآور شد: فوتبال مدرن دیگر صرفاً با بازیکن و مربی پیش نمیرود؛ همانطور که پزشکی مدرن بدون کار گروهی و رویکرد بینرشتهای قابل تصور نیست. باشگاههای حرفهای به پزشک، فیزیوتراپیست، متخصص تغذیه و روانشناس نیاز دارند؛ به همان میزان که به مدیران، حقوقدانان، اقتصاددانان، تحلیلگران داده، متخصصان رسانه و بازاریابان نیز نیازمند هستند. شاید یکی از اهداف اصلی این کنگره این باشد که این افراد را دور هم گردآوری کند.
وی تصریح کرد: منظور ما از این جمع، این نیست که در پایان همه با یک نظر مشترک به توافق برسیم. یک مدل موفق، به معنای تأیید یکدیگر نیست؛ بلکه فضایی برای گفتوگو، پرسشگری و ایجاد اختلافنظر علمی محترمانه است؛ همانگونه که فوتبال به ما یادآوری میکند: رقابت بدون دشمنی، اختلافات بدون خشونت و تلاش برای پیروزی در چارچوب قانون. فوتبال ایران دارای ظرفیتهای بالایی است. ما استعداد داریم، هوادار داریم، تاریخ و باشگاههای بزرگی داریم، پزشکان برجسته داریم و نسلی جوان و آشنا با دانش و فناوریهای متنوع داریم.
وی افزود: آنچه که نیاز داریم، ساختارهای مناسبی است که با این ظرفیتها همخوانی داشته باشد؛ ساختارهایی که در آنها دانش بر اساسهای تصمیمگیری حاکم باشد، قانون بر سلیقه فائق آید، تخصص بر روابط غلبه کند، اقتصاد فوتبال پایدار گردد، حقوق باشگاه، بازیکن و هوادار محترم شمرده شود و زنان نیز در فوتبال سهم واقعی خود را دریافت کنند. در این میان نبايد فراموش كنيم كه فوتبال بدون هوادار زنده نميماند. هوادار تنها خریدار بلیط یا تعقیبکننده یک صفحه مجازی نیست؛ بلکه بخشی از هویت باشگاه و یکی از مالکین معنوی فوتبال است.
تاجرنیا بیان کرد: شاید صدای مردمی که پس از روزهای جنگ، دوباره در یک ورزشگاه کنار هم، تیمشان را تشویق میکنند، معنایی دیگر پیدا کند. این تنها صدای فوتبال نیست؛ صدای حیات یک جامعه است. و این مفهوم «از مستطیل سبز تا نبض جامعه» است.
وی ادامه داد: خانمها و آقایان؛ ما ادعا نمیکنیم که در این کنگره برای تمامی مسائل فوتبال ایران پاسخ خواهیم داشت، اما امیدواریم بتوانیم پرسشهای مناسبتری را مطرح کنیم: چرا وضعیت اقتصادی باشگاههای بزرگ ما با ظرفیتهای اجتماعی آنان همخوانی ندارد؟ چگونه میتوان باشگاهها را از ساختارهای هزینهمحور به مجموعههای پایدار و درآمدزایی تبدیل کرد؟ چگونه میتوان دانش پزشکی، فناوری و داده را به شکلی عمیقتر وارد فوتبال کرد؟ چگونه میتوان اعتماد، شفافیت و پاسخگویی را تقویت نمود؟ و چگونه میتوان از ظرفیت فوتبال برای افزایش نشاط، همبستگی و صلح بهرهبرداری کرد؟
سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال تصریح کرد: اگر هفتمین فوتبال کلینیک بتواند زمینهای برای گفتوگوهای جدی و علمی در پاسخ به برخی از این پرسشها ایجاد کند، هدف مهم خود را محقق کرده است. من از عرصه پزشکی آموختهام که هیچ بیماری با پنهانسازی علائم درمان نمیشود و از فوتبال دریافتهام که هیچ موفقیتی نمیتواند بدون کار گروهی پایدار ادامه یابد. فوتبال ایران امروز به هردوی این درسها نیاز دارد: شجاعت برای درک واقعیتها به منظور تشخیص صحیح و توانایی برای اتحاد و همافزایی در جهت ساخت آینده.
وی افزود: ما از پزشکی ورزشی آغاز کردیم، به مستطیل سبز رسیدیم و اکنون میخواهیم فوتبال را تا نبض جامعه پیگیری کنیم؛ چرا که فوتبال تنها در مستطیل سبز نیست. و ممکن است در روزهایی که صدای جنگ هنوز در گوش ماست، فوتبال یک حقیقت ساده را به ما یادآوری کند: میتوان با حداکثر توان رقابت کرد، اما نمیتوان دشمن یکدیگر بود. میتوان برای پیروزی تلاش کرد، اما در نهایت دست یکدیگر را فشرد. میتوان متفاوت بود، اما در کنار یکدیگر زیست. به امید صلح برای ایران، صلح برای منطقه و جهانی که صداهای تشویق تماشاگران از صدای جنگ بلندتر باشد.
بیشتر بخوانید: امیدوارم پنجره استقلال ۱۰ سال بسته بماند؛ استقلال شرایط بهتری نسبت به پرسپولیس دارد