استفاده از داروهای ضد اعتیاد در مراکز ترک اعتیاد «غیرمجاز»/ شیوه برخورد با مراکز مخلف
میلاد مشایخی در مصاحبهای با ایسنا، ضمن اعلام فعالیت ۹۸۱ کمپ درمان اعتیاد در ایران تحت نظارت سازمان بهزیستی، توضیح داد: طبق قوانین موجود، مراکز اقامتی، در راستای ماده ۱۵ قانون مبارزه با مواد مخدر عمل میکنند و افراد با تمایل خود میتوانند به مدت ۳۰ تا ۹۰ روز در این مراکز اقامت نمایند.
وی خاطرنشان کرد که از مجموع ۹۸۱ کمپ ترک اعتیاد در کشور، ۹۲۷ کمپ مختص آقایان و ۵۴ کمپ ویژه بانوان هستند.
مشایخی اعلام کرد که بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، ۲۶۲ هزار نفر از خدمات سازمان بهزیستی جهت درمان اعتیاد بهرهمند شدند.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ظرفیت کمپهای ترک اعتیاد خاطرنشان کرد: مراحل اقامت در مراکز ماده ۱۵، ثابت و یکسان نیستند و بر اساس ظرفیتها، متراژ و دستورالعملهای مرتبط، میتوانند پذیرای افراد مختلف باشند. از این رو، برای ارائه آمار دقیق و روز در مورد تعداد افراد حاضر در این مراکز، نیازمند بهروزرسانی اطلاعات هستیم. به همین منظور یکی از اقدامات در دست اجرا توسط بهزیستی، طراحی سامانهای به نام «سامانه جامع اعتیاد» است تا دادهها و آمار مراکز بهصورت آنلاین و دقیق قابل دسترسی باشد.
وی افزود که سازمان بهزیستی بهطور پیوسته بر نحوه فعالیت کمپهای ترک اعتیاد نظارت دارد و بر ممنوعیت مصرف دارو در این مراکز تأکید کرد و گفت: در این مکانها توزیع دارو به افراد معتاد به هر شکلی ممنوع است، زیرا فردی که وارد مرکز اقامتی میانمدت یا کمپ میشود، هیچگاه اجازه مصرف دارو در آنجا ندارد.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور اضافه کرد: تمامی مراکز دچار پزشک هستند و پذیرش و ترخیص افراد معتاد با دستور پزشک صورت میگیرد. همچنین اگر فردی نیاز به درمانهای دارویی مربوط به اعتیاد داشته باشد، بر اساس تشخیص پزشک به مراکز مناسب ارجاع داده میشود؛ به این معنا که اگر پزشک تشخیص داده باشد که فرد باید تحت درمان متادون یا سایر روشهای دارویی قرار گیرد، وی مجبور به مراجعه به مراکز درمان دارویی تحت رصد وزارت بهداشت خواهد بود.
مشایخی مجدداً بر این نکته تأکید کرد: اصولاً مصرف هر گونه داروهای مربوط به درمان اعتیاد در کمپهای سازمان بهزیستی ممنوع است و تنها درمانها به شیوه غیر دارویی و بدون استفاده از دارو صورت میگیرد؛ به عبارتی کلیه فرایندهای درمانی به شکل جلسات بهبودی و با مشارکت گروههای خودیاری و کمک یک فرد با تجربه در امر اعتیاد به دیگران انجام میشود.
وی ادامه داد: در این مراکز، برنامههای درمانی شامل مهارتهای زندگی، کنترل استرس و جلسات روانشناسمحور به اجرا در میآید و رویکرد پزشکمحور نیست. به همین دلیل، اگر در کمپها از داروهای درمان اعتیاد استفاده شود، آن کمپ بسته خواهد شد و با آن بهعنوان یک متخلف برخورد خواهد شد.
مشایخی در ادامه، سازوکار نظارت بر مراکز اقامتی تحت سازمان بهزیستی را توصیف کرد و افزود: کمپهای ماده ۱۵ و فعال در کشور، تحت سیستم نظارتی قوی قرار دارند. این مراکز بهطور ماهیانه توسط کارشناسان بهزیستی شهرستانها بازدید شده و کارشناسان بهزیستی استان نیز هر سه تا شش ماه یکبار به این مراکز مراجعه میکنند. همچنین، سیستمهای پایش و ارزیابی مؤثری نیز بر فعالیت این مراکز نظارت دارند.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور اشاره کرد که در سال گذشته ۷۲۱۷ بازدید از حدود ۹۰۰ مرکز انجام شد و در مورد نحوه برخورد با مراکز متخلف توضیح داد: شیوه برخورد با مراکز متخلف مبتنی بر نوع تخلف متغیر است؛ از تذکر و اخطار اول و دوم تا مرحله تعطیلی مرکز؛ اما در مواردی که تخلفات به جان و سلامت انسانها مربوط میشود، در همان لحظه مرکز به وسیله کمیسیون نظارتی ماده ۲۶ که در سازمان بهزیستی فعال است، تعطیل خواهد شد.
وی اظهار کرد: در این میان، قطعا برخی از مراکز وجود داشتهاند که بهدلیل تخلفات در این حوزه تعطیل شدهاند و برخی موارد به مشکلات قضایی نیز کشیده شده است.
مشایخی در ادامه با اشاره به تخلفات برخی کمپهای ترک اعتیاد گفت: این مکانها دارای یک مسئول فنی هستند؛ به این معنا که یک پزشک بهعنوان مسئول فنی کمپ فعالیت میکند و یک مدیر داخلی که دارای تحصیلات روانشناسی است، مسئول درمان در مرکز است. کمپها برای پیگیری امور درمانی پس از ترخیص، خدمات مددکاری نیز دارند.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور در رابطه با اقدامات پیشگیرانه جهت کاهش تخلفات در مراکز اقامتی بیان کرد: کلیه پزشکان، روانشناسان و مدیران داخلی کمپها سالانه حدود ۱۰ تا ۱۲ کارگاه آموزشی را در زمینه علم روز درمانهای غیردارویی تجربه میکنند.
مشایخی همچنین تأکید کرد که رسانهها باید به تفاوت میان مراکز مجاز و غیرمجاز توجه ویژهای داشته باشند و خاطرنشان کرد: ۹۵ درصد از اتفاقات رخ داده در کمپها که به تصویر کشیده شده، مربوط به کمپهای غیرمجاز است.
وی در رابطه با فرآیند صدور مجوز کمپهای ترک اعتیاد توضیح داد: پیش از راهاندازی کمپ، یک سری مصاحبه، بررسی و مراحل قانونی انجام میشود تا در نهایت مجوز مورد نظر به افراد داده شود. پس از دریافت مجوز، نهادهای نظارتی بهزیستی شهرستانها، استانها و حتی سازمان بهزیستی کشور وظیفه نظارت را بر عهده دارند.
مشایخی افزود: بهعلاوه با تغییرات در فرآیند صدور مجوزها، پس از افزایش سختگیریها در این زمینه، شرایط به صورت قابل توجهی تغییر کرده است. در سالهای ابتدایی، شاید افراد بیشتری قادر به دریافت مجوز بودند، اما پس از آن ضوابط سختگیرانهتری برقرار شد. همچنین، با راهاندازی سامانه جامع اعتیاد که در حال طراحی و راهاندازی است، آمارها بهروز خواهد شد. این اقدامات موجب کاهش تخلفات نیز خواهد شد، زیرا مراکز بهطور مستمر تحت رصد و بازرسی قرار خواهند گرفت.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: هر فرد معتادی که در یک مرکز پذیرش میشود، باید بلافاصله در سامانه ثبتنام شود و تمامی خدمات دریافتی، نظیر مشاوره، خدمات مددکاری، ویزیت پزشک و دیگر موارد، در سیستم ثبت خواهد شد.
مشایخی درباره تخلفات موجود در برخی مراکز نیز اشاره کرد و تأکید کرد: متاسفانه تخلفات صورت گرفتهاند، اما با ابزارها و تکنیکهای جدید ایجاد شده، تلاشی مضاعف برای پیشگیری از وقوع این تخلفات داریم.
وی همچنین افزود: ابزار نخست ما، دقت در صدور مجوز و ابزار دوم، نظارت دائم و دقیق است. برای هر کمپ، وجود یک پزشک و روانشناس الزامی است. سیستم درمانی مرکز باید کاملاً مشخص باشد و همچنین بنا باید از نظر استحکام تأییدیات لازم را دریافت کرده و تأییدیههای بهداشتی و آتشنشانی نیز دریافت شود.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: بنابراین، اگر کسی بخواهد یک کمپ را تأسیس کند، باید مدارک و تأییدیههای مختلفی ارائه دهد. تأییدیه بهداشت، تأییدیهای در خصوص راحتی و استحکام بنا، و تأییدیه آتشنشانی برای این مفاهیم ضروری است.
وی در پایان از رتبهبندی کمپهای ترک اعتیاد بر اساس سه دسته (۱، ۲ و ۳) خبر داد و خاطرنشان کرد: کمپها براساس کیفیت عملکرد، امکانات تغذیه و بهداشت رتبهبندی میشوند. البته تمامی این مراکز با رتبههای مختلف تأیید شده توسط سازمان بهزیستی، فقط در کیفیت متفاوت هستند. این رویکرد، موجب رقابت سالم در عملکرد بین مراکز شده است.
انتهای پیام