غلات چندساله؛ راهی نوین برای کشاورزان در برابر چالشهای اقلیمی
براساس گزارش ایسنا، خشکسالی شدید در سال گذشته آسیبهای قابلتوجهی به برداشت گندم تعدادی از کشاورزان آمریکایی وارد کرد و آنان به کمترین میزان تولید از سال ۲۰۱۷ دست یافتند. در این راستا، برخی از کشاورزان به دنبال شیوههایی برای افزایش تابآوری مزارع در برابر شرایط جوی نامطلوب و بهبود سودآوری هستند. یکی از این روشها، بهکارگیری غلات چندساله در چرخه کشت است.
برخلاف غلات یکساله، که هر ساله کاشته و برداشت میشوند، غلات چندساله قابلیت ماندگاری طولانیمدت پس از یک بار کاشت را دارند. ریشههای عمیق این گیاهان میتواند به آنها کمک کند تا به آب لایههای عمیقتری از خاک دسترسی پیدا کنند و همچنین در صورت بارش شدید، بخشی از آب اضافی را جذب کنند، که این امر خطر سرازیر شدن و فرسایش خاک را کاهش میدهد. افزون بر این، ریشههای عمیقتر میتوانند مقدار بیشتری کربن را در خاک ذخیره کرده و به کاهش میزان آلایندهها در جو کمک کنند.
«کِرنزا» (Kernza) از جمله غلات چندساله مهمی است که در حال حاضر در ایالات متحده در حال توسعه است. این محصول در مؤسسه لند واقع در ایالت کانزاس پرورش یافته و برای نخستین بار در سال ۲۰۱۰ در یک مزرعه برداشت شد.
با این حال، مساحت کشت «کِرنزا» همچنان با محدودیتهایی مواجه است. سال گذشته، این محصول در آمریکا تنها در حدود ۱۴۲۱ هکتار کشت گردید، در حالی که مساحت کشت یا برداشت مختلف انواع گندم در سال زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ به تقریباً ۱۵.۱ میلیون هکتار رسید.
محققان در تلاشاند گونههای مختلف غلات چندساله نظیر گندم، سورگوم و برنج را پرورش دهند، اما این فرایند بهطور تدریجی پیش میرود.
یکی از بزرگترین موانع پیشرفت غلات چندساله، میزان بازده دانه این محصولات است. کشاورزان «کِرنزا» در حال حاضر به بازدهی بین ۲۰ تا ۴۰ درصد دست مییابند که ممکن است در مقایسه با کشت گندم همان ناحیه کاهش یابد. دلیل این امر این است که گیاهان چندساله بخشی از انرژی خود را به جای تولید دانه، صرف رشد ریشههایی میکنند که در زمین نفوذ میکنند و امکان زنده ماندن گیاه برای سالهای بیشتر را فراهم میکنند. در این راستا، تفاوت بارزی بین این گونه گیاهان و گیاهان یکساله وجود دارد. گیاهان یکساله معمولاً بهگونهای اصلاح شدهاند که بیشترین انرژی خود را در یک فصل رشد برای تولید بذر بیشتر صرف کنند.
علاوه بر این، برداشت «کِرنزا» بهدلیل اندازه کوچکتر دانههای آن نیازمند تطابق تجهیزات کشاورزی است. در spite of these challenges, برخی کشاورزان مزایای اقتصادی و زیستمحیطی این محصول را بسیار قابلتوجه قلمداد میکنند.
دیوید مولر، یکی از کشاورزان آمریکایی، اظهار میدارد که «کِرنزا» تنها یکسوم کود مورد نیاز برای گندم را میطلبد و همچنین به دلیل عدم نیاز به کشت سالانه، استفاده از ماشینآلات و سوخت نیز به طرز قابلتوجهی کاهش مییابد.
برخی کشاورزان تمایل به کشت «کِرنزا» دارند، اما بازار ناکافی و ناپایدار مانع از آن است تا تأمینکنندگان بتوانند به تمامی درخواستها پاسخ دهند. با این حال، افزایش خسارات ناشی از خشکسالی و سیلاب ممکن است توجه بیشتری به غلات چندساله جلب کند؛ محصولاتی که پژوهشگران آنها را بهعنوان یکی از گزینههای امیدوارکننده برای افزایش تابآوری در کشاورزی و حفظ بهداشت خاک در برابر تغییرات اقلیمی مینگرند.
کارشناسان اعلام میکنند که خاک میتواند بهعنوان یک مخزن عمل کرده و دیاکسید کربن جو را که باعث گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی میشود، جذب کند. کشاورزی سالانه - که شامل مراحل شخمزنی، کاشت، برداشت و دورۀ تکراری آن است - فشار زیادی به خاک وارد کرده و باعث تخریب سریع زمینهای زراعی میشود.
گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ملل نشان میدهد که تا سال ۲۰۵۰، تخریب خاک میتواند بیش از ۲۰ تریلیون دلار زیان به اقتصاد جهانی وارد کند. کشت گیاهان چندساله اختلال کمتری در خاک ذخیرهکننده کربن ایجاد میکند.
با وجود پیشرفتهای مستمر در توسعه غلات چندساله و افزایش تعداد کشاورزانی که به کشت آنها روی میآورند، همچنان چالشهایی پابرجاست. مهمترین چالش، کاهش قیمت این غله بهاندازهای است که بازار بزرگتری بین مصرفکنندگان ایجاد شود.
طبق گزارش شبکه ایبیسی، طرحهای آزمایشی مربوط به غلات چندساله در سرتاسر جهان در حال اجرا است و پژوهشگران روشهای کاشت آنها در مناطق و اقلیمها و خاکهای مختلف را بررسی میکنند، اما تحقیقات هنوز در مراحل ابتدایی قرار داشته و بهطور آهسته پیش میرود.
انتهای پیام