در آوریل ۱۹۴۲ و در جریان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده پس از سلسله شکستهای سنگین در اقیانوس آرام، نیاز مبرمی به تقویت روحیه عمومی و ارسال پیامی قاطع به ژاپن داشت. حمله غافلگیرکننده به پرل هاربر و سقوط پیدرپی پایگاهها، ژاپن را در اوج قدرت نظامی خود قرار داده بود و جزایر اصلی خود را دستنیافتنی میدانست.
در عکسی که پس از تسلیم ژاپن در سال ۱۹۴۵ کشف شد، ستوان رابرت ال هایت، کمکخلبان خدمه ۱۶، پس از سقوط اضطراری بمبافکن B-25 خود در چین و بمباران ناگویا در جریان «عملیات دولیتل»، با چشمان بسته از یک هواپیمای ترابری ژاپنی خارج میشود. او دستگیر و ۴۰ ماه زندانی شد، اما از جنگ جان سالم به در برد.
پیشزمینه و طرحریزی حمله
پس از ماهها شکست آمریکا در اقیانوس آرام و تصرف مناطق وسیعی توسط ژاپن، فرماندهی عالی ژاپن جزایر اصلی خود را امن میدانست. در این شرایط، برنامهریزان آمریکایی به پاسخی نمادین نیاز داشتند. در آوریل ۱۹۴۲، شانزده بمبافکن B-25 میشل نیروی هوایی ارتش که هرگز برای عملیات از ناو طراحی نشده بودند، برای یک ماموریت یکطرفه بر روی ناو هواپیمابر یواساس هورنت آماده شدند. هدف بمباران توکیو و چهار شهر دیگر و سپس پرواز به سمت فرودگاههای چین بود.
این حمله قرار بود از فاصلهی ۴۰۰ مایلی ژاپن آغاز شود، اما شناسایی زودهنگام ناوگان توسط گشتیهای ژاپنی، بمبافکنها را مجبور کرد حدود ۱۷۰ مایل دورتر از برنامه به پرواز درآیند و حاشیهی سوخت آنها را به شدت کاهش داد. در نتیجه، چندین خدمه در چین با اتمام سوخت مواجه شده و با چتر نجات فرود آمدند؛ یک هواپیما نیز به شوروی منحرف شد. هشت خلبان آمریکایی توسط ژاپنیها اسیر و سه نفرشان اعدام شدند. اگرچه خسارت مادی بمبها ناچیز بود، اما این عملیات اثبات کرد که خاک ژاپن نیز آسیبپذیر است.
پیامدهای روانی و نقطه عطف جنگ
آسیبپذیری ژاپن، ضربهای روانی به رهبران نظامی این کشور وارد کرد. دریاسالار یاماموتو ایسوروکو، رهبر نیروی دریایی امپراتوری ژاپن، این حمله را تاییدی بر لزوم نابودی ناوهای هواپیمابر باقیمانده آمریکا دید و طرح حمله به میدوی را به سرعت پیش برد. در اقدامی تلافیجویانه، نیروهای ژاپنی در چین، کمپینی را علیه جوامع مشکوک به پناهدادن به خلبانان آمریکایی آغاز کردند که به کشتهشدن حدود ۲۵۰ هزار غیرنظامی چینی منجر شد.
در ایالات متحده، این حمله پس از ماهها شکست، روحیهای تازه به مردم بخشید و نمادی از یک اقدام تهاجمی بود. مهمترین میراث عملیات دولیتل، تسریع نبرد میدوی بود. در این نبرد، رمزگشاهای آمریکایی هدف ژاپن را پیشبینی کرده بودند و ژاپن چهار ناو هواپیمابر و خدمه آموزشدیدهی خود را از دست داد. نبرد میدوی، نقطه عطف جنگ اقیانوس آرام بود و ابتکار عمل استراتژیک به ایالات متحده منتقل شد. این عملیات، ژاپن را در موقعیت دفاعی قرار داد.