سیدی: بیرانوند تا سن 42 سالگی دروازهبانی خواهد کرد
طبق اخبار منتشر شده در ورزش سه، علیرضا بیرانوند در بازی بین تراکتور و گلگهر با یک آغاز سریع و پاس بلند، امیرحسین حسینزاده را در موقعیت گل قرار داد تا تأثیر قابلتوجهی بر نتیجهٔ بازی بگذارد. با وجود اعتراض بازیکنان تیم گلگهر به این شروع سریع بیرانوند و چگونگی به ثمر رسیدن این گل، پاس گل زیبای او یکی از رویدادهای حائز اهمیت در این رقابت به شمار میرفت.
پس از پایان این مسابقه، گفتگویی ترتیب داده شد با محسن سیدی که در دوران ابتدایی فوتبال بیرانوند در نفت تهران با او همکاری داشت و در مقطعی نیز بهعنوان مربی دروازهبانان عمل کرده است، تا در مورد عملکرد بیرانوند نظرات او را جویا شویم. او در این گفتوگو به بررسی شرایط بیرانوند در سالهای ابتدایی فعالیتش پرداخت و تصریح کرد که استعداد بازی با پا و ارسال پاسهای بلند از همان زمان در او مشاهده میشد. ضمن اینکه به دفاع از تواناییهای فنی بیرانوند پرداخته و به حواشی اخیر او و رقابت با پیام نیازمند نیز اشاره کرد.
این گفتگو را در ادامه میخوانید:
* درباره پاس گل علیرضا بیرانوند در بازی با گلگهر توضیح دهید.
با توجه به اینکه ما مدت زمان زیادی بهعنوان مربی و شاگرد در کنار هم بودیم، به قابلیتهای بیرانوند واقف بودهام. او این نوع حرکات را در ابتدای کارش در نفت تهران نیز انجام میداد و توپهایی را هم با دست و هم با پای خود به مهاجمان ارسال میکرد و به این ترتیب به سرعت وارد عرصه فوتبال ایران شد. پاسی که او در بازی با گلگهر ارسال کرد، نه تنها حساب شده بود، بلکه توپ بهطور کامل برای حسینزاده مهیا گردید. بهطور کلی، بیرانوند در دهه فنیاش قابلیتهای نوین دروازهبانی را از خود نشان داده و همین امر موجب شد تا به عنوان دروازهبان ثابت تیم ملی انتخاب گردد و در تیم جدیدش نیز اثرگذاری فنی خود را به وضوح نمایش دهد. نمیتوانیم در این زمینه تردیدی داشته باشیم.
* اما پاس گل در شرایطی ارسال شد که بازیکنان گلگهر در انتظار ضربه کرنر بودند. به نظر شما گل در شرایط عادلانه به ثمر رسید؟
به ندرت چنین مواردی پیش میآید و در این بازی نیز اگر توپ گل نمیشد، بدون شک هیچ بحثی به وجود نمیآمد. با این حال، نمیتوانیم بگوییم که کسی مقصر است. اینجا هوشمندی و توانایی بیرانوند بود که موجب شد تا این موقعیت را به ضدحمله تبدیل کند. بازیکنان گلگهر درک درستی از وضعیت نداشتند و ساختار دفاعی این تیم بههم ریخته بود؛ و من نمیدانم چگونه داور توانست به سرعت این صحنه را با ویایآر بررسی کرده و نتیجهگیری کند که کرنر وجود ندارد. اما در نهایت این فوتبال است و قواعد ویژهای دارد که میتواند نتیجه را به سود شما رقم بزند. در این لحظه، علی بیرانوند بهخوبی تصمیمگیری کرد و تأثیر خوبی داشته و سه امتیاز مهم را به دست آوردند.
* آیا بیرانوند از ابتدای فوتبالش در نفت تهران ویژگیهای کنونی خود را داشته یا در طول زمان پیشرفت کرده است؟
بههرحال بیرانوند در نفت تهران به یک بازیکن شناختهشده تبدیل شد. بهمتأسفانه در فوتبال ایران، افراد در تمام عرصهها از جمله مدیریت، داوری و بازیکن به چشم میآیند، اما مربیان حتی در این زمینه مورد کملطفی واقع میشوند. اگر یک تیم به لحاظ دوندگی و استقامت و توانایی فیزیکی در سطح خوبی باشد، قطعاً مربی بدنساز خوبی دارد که جامعه فوتبال باید به آن توجه کند. اما متأسفانه در این زمینه به مربیان توجه کمی میشود. من میتوانم بهطور قاطع از تلاشهای خود در نفت تهران دفاع کنم. بیرانوند استعداد بینظیری از نفت داشت و باشگاه توانست او را به فوتبال ایران معرفی کند تا تیم ملی برای ده سال از توانمندیهای او بهرهمند شود. چه بسا اگر حواشی به او مربوط نمیشد، او میتوانست تا بعد از ۴۰ سالگی نیز دروازهبان باقی بماند.
* در خصوص مهارت بازی با پا چطور؟ آیا در زمان حضور او در نفت، این ویژگی را در بیرانوند مشاهده کرده بودید؟
در دهههای گذشته، دروازهبانها از کار با پا یا بیلداپ جرات نداشتند و حتی مربیان نیز توصیه میکردند که اگر توپ به عقب برگشت، فقط یک ضربه جلو بزنید. در واقع، توانمندیهای یک دروازهبان را محدود میکردند که ریسکی نکند، اما امروزه در بخش دروازهبانی تحولات مطلوبی رخ داده و حالا از دروازهبانها خواسته میشود تا در بازیسازی و آغاز سریع بازی توانایی نشان دهند. البته این موضوع ارتباط مستقیم با استعداد و توانایی دروازهبان دارد که علی بیرانوند در این زمینه عملکرد خوبی داشت. ما در باشگاه نفت به او آزادی عمل دادیم تا توانمندیهای خود را در مسابقات به نمایش بگذارد. از سوی دیگر، همه دروازهبانها این مهارت را ندارند و حتی اگر به آنها بگویید که بازی با پا انجام دهند، برخی ممکن است نتوانند. واقعیت این است که سطح فوتبال در اینجا مشخص میشود. ممکن است اگر گلر دیگری این پاس را ارسال میکرد، آقای گروسیان توپ را میگرفت یا اصلاً به مهاجم نمیرسید. در واقع، عوامل فیزیکی، مسافت، تخمین زدن و نوع ضربه تأثیرگذارند و هر بازیکن استعداد متفاوتی دارد. در نهایت استعداد در علیرضا بیرانوند ابراز شد و خوشبختانه در نفت توانستیم او را بشناسیم و او نیز بهخوبی مسیر خود را پیدا کرد.
* فکر میکنید حاشیههایی که بیرانوند در سالهای اخیر با آن درگیر بوده، روی عملکرد او تاثیر گذاشته است؟
به عقیده من، این حاشیهها تأثیر زیادی بر روی عملکرد او گذاشته و حتی ناسزاهایی که به شکل خودجوش یا هماهنگشده در استادیوم علیه او بیان میشد، نقش بسزایی داشت. تحمل چنین فشارهایی و خارج شدن از این وضعیت کار دشواری است. از یک سو میتوانم از علی انتقاد کرده و او را به خاطر ورود به این حواشی سرزنش کنم و از سوی دیگر، به او تبریک میگویم که توانسته با مدیریت خوبی به این وضعیت غلبه کند. این یک کلاس آموزشی برای دروازهبانها و مخالفان حضور بیرانوند در تیم ملی به شمار میآید. من همواره سعی کردهام به بُعد فنی و اخلاقی او توجه داشته باشم و قاطعانه از نظر فنی از علی دفاع کرده و میگویم که در حال حاضر او نامبر وان ایران است، اما به مقام حاشیههای او نقد جدی دارم و همیشه به او یادآور شدهام که باید کسی را در کنار خود داشته باشد تا قبل از صحبتهایش، اظهاراتش را با او در میان بگذارد. متأسفانه علی در این بخش ضعفهای جدی داشته و همین موضوع باعث شده تا محبوبیتش تحتالشعاع قرار گیرد. من در آکادمیها فعالیت میکنم و گهگاهی از بچهها میپرسم که الگوی شما چه کسی است؟ متأسفانه پس از این حواشی، بسیاری دیگر از او به عنوان یک مثال نام نمیبرند، زیرا مسئله اخلاقی برای الگوهای ورزشی بسیار مهم است. من به مدت ده سال با علی همکاری کردهام، اما اکنون ارتباطی با من ندارد و حتی سالی یک بار هم تماس نمیگیرد. تصور میکنم این یک نقص بزرگ است که فردی گذشته خود را فراموش کرده و به خاطر دستیابی به اهداف خود، همه چیز را زیر پا بگذارد. هدف یک فوتبالیست چیست؟ بازیکنانی چون پائولو مالدینی بودند که در یک باشگاه محبوب شدند و همانجا فوتبال خود را به پایان رساندند. من در این مورد از علی گلایه دارم و او هم میداند. آرزو داشتم او به همان اندازه که در بُعد فنی رشد میکند، در بُعد اخلاقی نیز پیشرفت کند و فشار مضاعفی برای خود و خانوادهاش ایجاد نکند. امیدوارم که مصاحبهٔ من را ببیند و از این به بعد پیش از هر حرفی با یک نفر مشورت کند.
* برخی معتقدند پیام نیازمند میتواند جای علیرضا بیرانوند را در ترکیب تیم ملی بگیرد.
من شخصاً پیام را بسیار دوست دارم و همچنین در حال رصد کردن دیگر دروازهبانها، خصوصاً جوانترها هستم. اما متأسفانه در طول ده سال اخیر پدیده خاصی ندیدهایم، هرچند که آقای خلیفه و همچنین دروازهبان شمسآذر امیدوارکننده به نظر میرسند. بهطور کلی، در حال حاضر علی بیرانوند همچنان شماره یک دروازهبان کشور است. اما اگر تمرینات او محدود به تمرینات تیمی باشد و بهصورت اختصاصی فعالیت نکند، بدون شک این موقعیت را از دست خواهد داد. من احساس میکنم او فقط تا یک حدی تمرین میکند، این را پیش از این نیز در دورهٔ حضورش در پرسپولیس مطرح کردم. من معتقدم او باید تمرینات ویژهای داشته باشد تا با افزایش سن، آمادگی خود را حفظ کند. زمانی که در نفت تهران بودیم نیز به بیرانوند گفتم که فرم جسمانی تو به گونهای است که میتوانی تا ۴۲ سالگی گلری کنی، چراکه درصد چربی بدن او پایین است و بهسرعت به فرم ایدهآل برمیگردد، اما این بدن نیاز به وزنه و عضلهسازی دارد. اگر بیرانوند این موارد را نادیده بگیرد و وارد حواشی شود، عمر فوتبالش کوتاهتر میشود.
* فکر میکنید پس از علیرضا بیرانوند، کدام دروازهبانها باید روی نیمکت تیم ملی حضور داشته باشند؟
من به این اعتقاد دارم که باید میان دروازهبانهای تیم ملی فاصله سنی وجود داشته باشد و نمیتوانم فاصله سنی ۳۵ تا ۳۱ را بپذیرم. به طور طبیعی، مربیان به راحتی از دروازهبان شماره یک عبور نمیکنند و همانگونه که میبینید آقایان کیروش، اسکوچیچ، قلعهنویی و غیره همه از بیرانوند استفاده کردهاند و هیچ مربی نمیتواند به سادگی از نام بیرانوند غافل شود. بنابراین، دروازهبانهایی که در کنار او قرار میگیرند باید حداقل ده سال از او کوچکتر باشند تا برای آینده ورزش ملی، نیروی انسانی موثری در دروازه داشته باشیم. این نکته نیست که فاصله سنی دروازهبانهایمان نزدیک باشد؛ در حال حاضر پیام نیازمند و سید حسین حسینی فاصله سنی نزدیکی با بیرانوند دارند و این نسل دیگر از بین رفته است. در واقع، این بازیکنان تقصیری ندارند زیرا با دروازهبانی به نام بیرانوند رقابت کردند. ما در دهه قبل با آقای عابدزاده همین مشکل را تجربه کردیم و همه دروازهبانها به جز آقای غلامپور که ذخیره او بودند، از فوتبال کنارهگیری کردند، چرا که عابدزاده یک الگویی اسطورهای بود و فوتبال ما در آن برهه به بازیکن دیگری نیاز نداشت. در گذشته نزدیک نیز آقای حجازی در همین وضعیت قرار داشت. معمولاً دروازهبانهایی با این مشخصات میتوانند شرایط را برای رقبای خود سختتر کنند و من این مسئله را درک میکنم.
* نظر شما در مورد عملکرد پیام نیازمند در پرسپولیس چیست؟
من بر این باور هستم که پیام همچنان با سبک بازی پرسپولیس سازگاری ندارد. ما دروازهبانهایی داریم که در شرایط تحت حمله، عملکرد بهتری دارند و به محض اینکه تحت فشار قرار میگیرند، استعداد خود را بیشتر نشان میدهند. اما در تیمهای بزرگتر، وقتی دشمن حمله کمتری دارد و تیم بیشتر صاحب توپ است، شرایط خودشان تغییر میکند. در چنین تیمهایی یک یا دو بار توپ به دروازه میآید؛ بهطور مثال، در همین دربی، توپی جدی روی دروازه پرسپولیس نیامد، اما از بین دو توپی که روی دروازه آمد، یکی به گل تبدیل شد. فلسفه و نوع تمرین و بازی در تیمهای بزرگ با دیگر تیمها کاملاً متفاوت است و دروازهبان باید بتواند خود را با شرایط تیم تطبیق دهد و اثرگذار ظاهر شود. بهعنوان مثال میتوانم از علیرضا بیرانوند نام ببرم؛ همانطور که ملاحظه کردید، وقتی به تراکتور ملحق شد، آن تیم قهرمان گردید. تیمش در لاین قهرمانی باقی ماند و در جام باشگاههای آسیا نیز عملکرد مطلوبی داشت، که این نشاندهنده تأثیرگذاری دروازهبان در تیمش است. بسیار حیاتی است که ما این تأثیر را در بازیکنان خود شاهد باشیم. من امیدوارم که پیام این تطبیقپذیری را سریعتر پیدا کند، زیرا من او را از لحاظ شخصیت و بهعنوان یک دروازهبان مدرن میپسندم. بیشتر افراد بر این باورند که پیام بتواند دروازهبان تیم ملی باشد، اما تا کنون این اتفاق نیفتاده به دلیل اینکه او با رقیبی سرسخت در نام بیرانوند مواجه بوده است.
* شما مدت زیادی است که از فوتبال دور هستید. در پایان درباره این موضوع هم صحبت کنید.
از روزی که به عنوان مربی تیم ملی نونهالان منصوب شدم، برای خودم اهدافی مشخص کردم تا بهمرور در ردههای بالاتر قرار بگیرم، اما متأسفانه در فوتبال ما به سادگی از بسیاری از مربیان میگذرند. مربیان بسیاری سالها برای فوتبال زحمت کشیدهاند تا دستپروردههای مناسبی برای عرصه ملی تربیت کنند. بهطور مثال، آقای دوستیمهر که با ستارههایی مانند مهدی طارمی، بیرانوند، جهانبخش و سعید عزتاللهی در تیم ملی نونهالان همکاری داشت، اکنون در هیچ جایگاهی در فوتبال پایههای ایران ندارد. آیا او نمیتواند به عنوان مدیر فنی فوتبال پایههای ایران خدمت کند؟ هر سال مربیان رشتههای پایه تغییر میکنند، اما هیچ وقت سوابق و رزومههای افراد مورد توجه قرار نمیگیرد.