ویدئو/ چشمانداز بازار سرمایه در نیمه دوم سال
بر اساس گزارش ایسنا، بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ یکی از متفاوتترین و خاصترین دورههای فعالیت خود را تجربه کرده است؛ بازاری که پس از دوران جنگ ۴۰ روزه به مدت طولانی تعطیل گردید و با بازگشاییاش، برخلاف پیشبینیهای بسیاری، نه تنها با افت شدید روبهرو نشد، بلکه به رشد چشمگیری نائل آمد.
با گذشت چند ماه از بازگشت بازار، این سوال مطرح است که میزان رشد بورس چقدر ناشی از عوامل بنیادی و واقعی اقتصاد است و چه مقدار از آن باید به جبران عقبماندگی بازار سهام نسبت به دیگر بازارهای دارایی نسبت داده شود؟ همچنین، ریسکهای سیاسی، احتمال تداوم درگیریها، سیاستها و وضعیت اقتصادی چه تأثیری بر روند بازار در نیمه دوم سال خواهد داشت؟
در این راستا، مریم محبی و پیام الیاسکردی، دو تن از کارشناسان و فعالان بازار سرمایه، در نشستی به تحلیل وضعیت بورس پس از جنگ، دلایل افزایش بازار، ارزندگی سهام، ریسکهای پیشرو و رفتار سرمایهگذاران پرداختند.
بازار در میان ارزندگی و جنگ گرفتار است
محبی در بیان شرایط بازار پیش از جنگ تصریح کرد: برای تحلیل وضعیت بازار پس از بازگشایی، نمیتوان فقط به مسائل سیاسی و وقایع جنگ نظر کرد، بلکه باید به روند چندساله اخیر بازار نیز نگاهی داشت.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته، بازار سرمایه به سبب افتهای شدید، به شرایطی از ارزندگی بسیار مطلوب دست یافته بود و حتی در برخی مراحل به ارزندگی مطلق نیز نزدیک شد. وقتی ارزش جایگزینی شرکتها مورد بررسی قرار میگرفت، مشخص بود که بازار هنوز به طور کامل افزایش قیمت دلار را در قیمت سهام لحاظ نکرده و از این منظر از ارزش واقعی خود عقب بوده است.
این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: با شروع جنگ، بازار در پارادوکسی میان “ارزندگی” و “شرایط جنگی” درگیر شد. از یک سو، بسیاری از شرکتها از جنگ آسیب دیدند و از سوی دیگر، قیمت سهام آنها نسبت به داراییها و ارزش جایگزینیشان عقب مانده بود.
محبی با ابراز حمایت از تصمیم سازمان بورس برای تعطیلی بازار در دوره جنگ، اذعان داشت: شرایط جنگی وضعیتی استثنایی و فورسماژور است و از آنجا که بسیاری از شرکتها نیز آسیب دیدهاند، بنابراین تصمیم به توقف معاملات را قابل دفاع میدانستم.
وی درباره وضعیت بازار پس از بازگشایی بیان کرد: پس از بازگشایی، دو عامل جنگ و ارزندگی به صورت متعارض در مقابل یکدیگر واقع شدند. سهامداران با صبر و حوصله، که منتظر بودند عقبماندگی ارزش داراییهای شرکتها در قیمت سهام جبران شود، با انگیزه بیشتری وارد بازار شدند.
به گفته وی، یکی از تحولات مهم پس از بازگشایی این بوده که سهام شرکتهای قدر و با ارزندگی بالاتر به شدت مورد توجه قرار گرفتهاند و این سهامها بهطور چشمگیری مسیر خود را از سهامهای ضعیف جدا کردهاند.
وی مطرح کرد: در واقع، آنچه پس از بازگشایی روی داده این است که بازار سهام تجربهای رشدی عمده از زاویه واقعی نداشته، بلکه بخش بزرگتری از ارزندگی خود را بازیافته است. در حقیقت، بازار بایستی پیش از این و حتی قبل از جنگ به این سطوح بازمیگشت.
این کارشناس بازار سرمایه در اشاره به تأثیر تعطیلی بازار در زمان جنگ گفت: جنگ منجر به بسته شدن بازار سهام شد و طی این مدت بسیاری از بازارهای دیگر نیز جذابیت چندانی نداشتند. البته بازار خودرو و مسکن هم نقدشوندگی زیادی ندارند، اما در مقابل، بازار سهام، صندوقهای طلا و بازار ارز، از نقدشوندگی بسیار بیشتری برخوردار هستند.
محبی در پاسخ به این سوال که رشد اخیر تا چه حد بنیادی بوده است، اظهار کرد: اگر بخواهیم در مورد رشد بنیادی بازار قضاوت کنیم، باید عواملی نظیر نسبت قیمت به درآمد بازار، ارزشگذاری شرکتها، ارزش جایگزینی داراییها، رشد آتی شرکتها، چشمانداز سودآوری و جریان نقد پیشبینیشده از فعالیتهای عملیاتی را لحاظ کنیم.
وی ادامه داد: به نظر من در حال حاضر هیچیک از این عوامل در وضعیت قابل قبولی قرار ندارند، لذا بخش چشمگیری از رشد بازار را باید به جبران عقبماندگی نسبت داد.
این کارشناس بازار سرمایه بر این نکته تأکید کرد: بازار هنوز به سهامداران صبوری که منتظر تغییرات مثبت بودهاند، بدهکار است. سالهای ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و حتی ۱۴۰۳ برای سهامداران سالهای دشواری بودند و در نتیجه، بازار همچنان بابت عملکرد سالهای گذشته به سرمایهگذاران بدهکار است.
محبی همچنین درباره جوانب ورود سرمایهگذاران غیرحرفهای هشدار داد و افزود: اگر فردی که دانش و تجربه کافی ندارد تنها با مقایسه نرخ بازدهی بازارهای بدون ریسک با درآمد بورس وارد بازار شود و نتواند نسبت قیمت به درآمد یا ارزش واقعی شرکتها را تشخیص دهد، قاعدتاً بازار میتواند برای او موقعیت بسیار خطرناکی بهوجود آورد.
بورس هنوز در جستجوی تعیین وضعیت خود است
الیاسکردی به مقایسه شرایط امروزی با جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت: در دوران جنگ ۱۲ روزه، بورس حدود ۲۳ درصد افت داشت. در آن زمان، قیمت دلار به شدت صعودی بود، اما بازار سهام همراهی نکرد و به نظر میرسید که بازار انتظار دارد درگیریهای جدیدی رخ دهد.
وی افزود: اکنون شرایط تفاوتهای زیادی دارد و بازار هنوز ناپایداری زیادی دارد و نمیداند آیا قرار است صحنه نبرد دیگری شکل بگیرد، شدت این درگیری چه خواهد بود و نهایتاً اقتصاد ایران با چه وضعیتی مواجه میشود.
این کارشناس بازار سرمایه در اشاره به تجربیات سال ۱۳۹۷ عنوان کرد: بعد از خروج آمریکا از برجام، زبان اقتصادی ایران به شدت دستخوش تغییر شد و بازارها به سمت روند تورمی حرکت کردند. در آن زمان، بازار سهام به میزان زیادی تحلیلهای بنیادی را کنار گذاشت و رویدادهایی که در سال ۱۳۹۹ اتفاق افتاد، نتیجه همین تغییرات بود.
الیاسکردی ادامه داد: هماکنون بازار سهام نیز به نوعی حسرت سال ۱۳۹۹ را میخورد و خود را با آن دوره مقایسه میکند، اما به اعتقاد من هنوز نتوانسته است وضعیت خود را مشخص کند.
وی گفت: با اینکه رشد ریالی بورس چشمگیر بوده، اما هنوز افزایش دلاری که بتواند بازار سهام را به وضوح نسبت به سایر بازارها متمایز کند، محقق نشده است.
این کارشناس بازار سرمایه در توضیح جریان ورود سرمایه به بورس بیان کرد: ورود سرمایه به بورس در سال گذشته تقریبا ۴۳۴ میلیون دلار بوده که برای اقتصاد ایران عدد قابل توجهی به شمار نمیرود. در مقایسه، ورود سرمایه به بازار طلا به مراتب بیشتر بوده و حتی صندوقهای درآمد ثابت نیز در جذب سرمایه عملکرد بهتری نسبت به بورس داشتهاند.
توصیههایی برای تازهواردها به بورس
محبی در خصوص ورود سرمایهگذاران جدید به بازار سرمایه گفت: افرادی که قصد دارند به عنوان سهامداران جدید به این بازار وارد شوند، باید به چند نکته توجه نمایند.
وی یکی از این نکات را بررسی وضعیت قیمت کامودیتیها دانست و افزود: نوسانات ارزش کامودیتیها تحت تأثیر سیاستهای فدرال رزرو در جهان به شدت افزایش یافته، اما هنوز این افزایش به طور کامل به بازار بورس ایران منتقل نشده است.
محبی ادامه داد: درست است که ایران یک کشور نفتی است، ولی در عین حال صنایعی چون صنایع غذایی و دارویی وجود دارند که در حال حاضر همچنین بازار و تقاضای خود را دارند.
وی بر ضرورت توجه سرمایهگذاران به وضعیت کل کلان اقتصاد، میزان وابستگی شرکتها به سیاستهای دولتی و ریسکهای موجود تأکید کرد.
این کارشناس بازار سرمایه در مورد بلاتکلیفی بازار افزود: ممکن است بازار سرمایه از نظر شدت و سطح ریسک، به وضعیتی بلاتکلیف دچار باشد، اما شرایط اقتصادی برای بازار به خوبی قابل مشاهده است.
محبی ادامه داد: بسته بودن تنگه هرمز، مسأله محاصره دریایی، مشکل شرکتهای صادراتمحور در دریافت وجوه حاصل از فروش و موانع پیشرو شرکتهای واردکننده مواد اولیه از لحاظ دسترسی، قیمت و زمان، همگی شرایطی هستند که بر فعالیت شرکتها تأثیرگذار هستند.
ویدئوی کامل میزگرد ایسنا با حضور مریم محبی و پیام الیاسکردی از کارشناسان بازار سرمایه در این گزارش قابل مشاهده است.
انتهای پیام