تیم ملی والیبال ایران در دو وجه مختلف؛ چین به عنوان نخستین چالش جدی برای شاگردان پیاتزا
طبق گزارش خبرنگار مهر، اعضای تیم ملی والیبال مردان ایران مسابقات قهرمانی قاره آسیا ۲۰۲۶ و مرحله نخست انتخابی المپیک ۲۰۲۸ را با دو پیروزی قاطع آغاز کردهاند. ملیپوشان ایران در دو دیدار ابتدایی خود در برابر نیوزیلند و هند با ارائه عملکردی بینقص، هیچ ست را واگذار نکردند و این شروع نویدبخش را در این رقابتها ثبت کردند.
با این وجود، دو حریف مورد نظر ایران در این رقابتها از تلنگرهای اصلی قاره آسیا به شمار نمیروند و به همین علت، ممکن است هنوز قضاوت نهایی درباره وضعیت تیم ملی زود باشد. با این حال، نمایش ایران در این دو بازی، نکات قابل توجهی را در پی داشت که میتواند مسیر تیم ملی را برای ادامه مسابقات واضحتر سازد؛ از یک سو بازگشت نشانههایی از قدرت دفاعی ایران در تور، و از سوی دیگر، باقی ماندن نقاط ضعفی که سالهاست در بخش سرویس برای والیبال ایران مشکلساز شدهاند.
درس نیوزیلند؛ هیچ حریفی را نباید دستکم گرفت
ایران در اولین مسابقه خود برابر نیوزیلند با یک شروع کاملاً قوی، در ستهای نخست پیروزیهای قاطع را کسب کرد. ملیپوشان ست نخست را با نتیجه ۲۵ بر ۱۵ و ست دوم را با اختلاف بینظیر ۲۵ بر ۱۲ به نفع خود به پایان رساندند. به نظر میرسید ایران پیروزی آسانی را تجربه خواهد کرد، اما شرایط در ست سوم دگرگون شد. ملیپوشان که ممکن است تحت تأثیر پیروزی دو ست ابتدایی نسبت به حریف خود سریح بودند، با مقاومتی جدی از سوی نیوزیلند مواجه شدند. با این وجود، ایران بار دیگر به مسابقه بازگشت و ست سوم را نیز با نتیجه ۲۵ بر ۲۲ به سود خود به پایان رساند تا پیروزی سه بر صفر خود را جشن بگیرد.
اگرچه نتیجه این مسابقه ممکن بود از قبل پیشبینی شود، اما حوادث ست سوم پیام مهمی برای تیم ملی داشت؛ اینکه در تورنمنتهای بزرگ حتی مقابل حریفان کمقدرتتر نیز کوچکترین عدم تمرکز میتواند تأثیرات قابل توجهی بر روی نتیجه بازی داشته باشد. شاید این تجربه کوتاه یکی از مهمترین دستاوردهای نخستین دیدار ایران باشد؛ درسی که تیم ملی در ادامه راه با حریفان قویتر به آن نیاز خواهد داشت.
هند هم نتوانست مقابل ایران مقاومت کند
دومین مسابقه ایران در برابر هند انجام شد؛ تیمی که بر اساس اطلاعات موجود، نسبت به نیوزیلند حریف جدیتری به شمار میرفت، اما از حفظ پیروزی متوالی شاگردان پیاتزا جلوگیری نکرد. تیم ملی والیبال ایران در سه ست پی در پی با نتایج ۲۵ بر ۲۰، ۲۸ بر ۲۶ و ۲۵ بر ۱۸ به برتری دست یافت. ست دوم به عنوان نزدیکترین و چالشبرانگیزترین برگزاری این مسابقه بود و هند تا اواسط امتیازات نزدیک به ایران ایستادگی کرد، اما ملیپوشان در نهایت این ست را نیز به نفع خود به پایان رساندند.
پیروزی بر هند تفاوتی کلیدی با دیدار نخست داشت. در حالی که بازی با نیوزیلند بیشتر بر جنبه حفظ تمرکز و عدم دست کم گرفتن حریف تأکید داشت، دیدار با هند نشان داد که تیم ملی میتواند بار دیگر به دوران اوج خود بازگردد و در دفاع روی تور شایستگیهای قبل را به نمایش بگذارد.
نشانههایی از یک بازگشت قدیمی در والیبال ایران
تیم ملی والیبال ایران در بازی برابر هند موفق به کسب ۱۶ امتیاز مستقیم از دفاع روی تور شد؛ آمار قابل توجهی که میتواند نویدبخش یکی از موفقیتهای دو بازی ابتدایی ایران باشد. والیبال ایران سالها یکی از قدرتهای اصلی آسیا در دفاع روی تور بوده و در مقاطع مختلف حتی در سطح جهانی نیز مدافعان ایرانی به عملکرد چشمگیری دست یافتهاند. حضور محمد موسوی به عنوان مدافع مرکزی برای سالها یکی از سلاحهای کلیدی تیم ملی محسوب میشد و او در مدت زمان حضورش در ترکیب ایران، بارها در جمع مدافعان عالیرتبه والیبال جهان قرار گرفته است.
دفاع روی تور در آن سالها تنها به کسب چند امتیاز مستقیم محدود نمیشد. وجود مدافعان بلندقد و دقیق ایران، مسیر حملات حریف را تغییر میداد، پاسور حریف را با فشار مواجه ساخته و موجب میشد که مهاجمان با احتیاط بیشتری ضربه بزنند. به همین دلیل، دفاع روی تور یکی از ارکان اساسی ساختار تاکتیکی والیبال ایران بوده است.
اما با تغییر نسل و خداحافظی تدریجی ستارههای باتجربه، ایران در مقاطع خاص نتوانست همان کیفیت پیشین را در این حوزه حفظ کند. عملکرد تیم ملی در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ نیز نشان داد که دفاع روی تور هنوز به ثبات لازم نرسیده است. ایران در این رقابتها در جایگاه پانزدهم قرار گرفت و در بسیاری از مسابقات، ساختار دفاعی تیم به اندازه تیمهای موفق تأثیرگذار نبود. آمارهای رسمی نیز گواه بر این است که مدافعان میانی ایران در طول این مسابقات با نوسانات قابل توجهی روبهرو بودند.
بنابراین، کسب ۱۶ امتیاز مستقیم از دفاع روی تور برابر هند، مسئلهای نیست که به سادگی بتوان از آن گذشت. البته، باید این نکته را نیز در نظر گرفت که هند هنوز در سطح مدعیان بزرگ آسیا قرار نمیگیرد و نمیتوان صرفاً با تکیه بر یک مسابقه، به بازگشت کامل ایران به ایام طلایی دفاع امیدوار بود. با این حال، تیم ملی نشان داده که قابلیت تشکیل یک دیوار مستحکم در روی تور را داراست و این دقیقاً همان چیزی است که ایران برای رقابت با تیمهایی مثل ژاپن، چین و دیگر مدعیان آسیا نیاز دارد.
در دیدار با هند، محمد ولیزاده با پنج دفاع موفق، قویترین عملکرد را در میان ملیپوشان ایران داشت، و سیدعیسی ناصری نیز با سه امتیاز مستقیم از دفاع روی تور در موفقیت تیم ملی نقش مؤثری ایفا کرد. اگر ایران بتواند این کیفیت را مقابل حریفان قویتر نیز حفظ کند، میتوان امیدوار بود که یکی از نقاط قوت سنتی والیبال ایران دوباره به مرحله بازگشت باشد.
سرویس؛ زخمی قدیمی که هنوز درمان نشده است
در کنار این نقاط قوت در بازی با هند، یک نگرانی قدیمی بار دیگر خود را نمایان کرد و آن هم عملکرد بازیکنان در زمینه سرویس است. تیم ملی ایران در مسابقه برابر هند تنها سه امتیاز مستقیم از سرویس کسب کرد، در حالی که هند موفق به کسب چهار امتیاز سرویس شد. این آمار برای تیمی که از نظر فنی و قدرت هجومی، برتری مشهودی نسبت به حریف دارد، چندان رضایتبخش نیست.
مساله سرویس در والیبال ایران چیزی جدید نیست. سالهای متمادی است که این تیم در این زمینه با مشکل مواجه شده است؛ از یک طرف امتیازهای مستقیم کمتری از سرویس کسب میکند و از طرفی وقتی بازیکنان سعی در زدن سرویسهای قویتر دارند، تعداد خطاهایشان افزایش مییابد.
آمارهای ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ نیز این نقطه ضعف را روشن نشان داد. در میان بهترین سرویسزنهای مسابقات، هیچ یک از بازیکنان ایرانی در بین نفرات پیشتاز قرار نگرفتند و بهترین سرویسزنهای تیم ایران نیز فاصله معناداری با نفرات نخست داشتند. در شرایطی که بهترین سرویسزن مسابقات ۲۶ امتیاز مستقیم از سرویس کسب کرده، بازیکنان ایران آنقدر آمار قابل قبولی در این بخش ثبت نکردند. این موضوع نشان میدهد که سرویس باز هم به عنوان یکی از موارد ضعف تیم ملی به حساب میآید؛ ضعفی که در بازی مقابل هند نیز خود را نشان داد و ایران تنها سه امتیاز مستقیم از سرویس به دست آورد.
از اینرو، مسئله ایران تنها به تعداد سه امتیاز سرویس از بازی با هند محدود نمیشود؛ موضوع حائز اهمیتتر این است که آیا تیم ملی در ادامه مسابقات قادر خواهد بود با سرویسهای هدفمند، تیمهای قدرتمند را تحت فشار قرار دهد یا خیر.
ایران در دیدار با هند به آمار خوبی از نظر دفاع روی تور رسید، اما در زمینه سرویس هنوز نتوانست برتری خود را به شکل کامل برای حریف به نمایش بگذارد. این دو موضوع در مسابقات آینده اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد؛ زیرا در مقابل تیمهای قوی، کسب امتیازهای آزاد از سرویس و مختل کردن روند دریافت حریف، میتواند فرق بین پیروزی و شکست را رقم بزند.
چین؛ اولین آزمون جدی ایران
اکنون تیم ملی والیبال ایران باید خود را برای یکی از مهمترین مسابقات مرحله مقدماتی آماده کند. ایران در سومین دیدار خود باید به مصاف چین برود؛ مسابقهای که میتواند اولین آزمون جدی برای ملیپوشان پس از پیروزیهای دوگانه مقابل نیوزیلند و هند باشد. طبق برنامه، این دیدار ایران و چین ساعت ۱۱:۳۰ صبح چهارشنبه برگزار خواهد شد و نتیجه این بازی میتواند برای هر دو تیم حیاتی باشد.
تاریخچه بازیهای رویارویی دو تیم به نفع والیبال ایران است. با توجه به آمار ثبت شده از مسابقات میان دو تیم، ایران و چین تا به حال ۲۷ بار با یکدیگر رقابت کردهاند که ایران در ۲۳ مسابقه به پیروزی رسیده و چین تنها در چهار مورد موفق به کسب پیروزی شده است.
دو تیم ایران و چین در رقابتهای قهرمانی آسیا تا کنون شش بار با یکدیگر دیدار کردهاند که ایران در پنج مسابقه پیروزی را به نام خود ثبت کرده و چین یکبار موفق به کسب پیروزی شده است. آخرین تقابل آنها در قهرمانی آسیا در سال ۲۰۲۳ به پیروزی ۳ بر صفر ایران انجامید؛ مسابقهای که ملیپوشان با نتایج ۲۵ بر ۲۰، ۲۵ بر ۲۳ و ۲۵ بر ۲۳ چینیها را شکست دادند. با این حال، آمار گذشته نمیتواند هیچ تضمینی برای پیروزی در مصاف آینده باشد. چین نیز پس از پیروزی مقابل هند به این مسابقات وارد شده و این دیدار برای آنها نیز اهمیت دارد.
بازی با چین میتواند اولین آزمون جدی برای شاگردان پیاتزا در این رقابتها باشد. باید دید که آیا ملیپوشان ایران میتوانند در برابر چین به یک نمایش خوب در دفاع دست یابند و ضعف خود در سرویس را جبران کنند یا خیر. نتیجه این بازی میتواند نمای بهتری از وضعیت تیم ملی ایران در ادامه مسابقات قهرمانی آسیا به نمایش بگذارد.