استان گلستان از زنجیره ارزش پنبه بیبهره است/افزایش چند برابری ارزش افزوده پنبه در فرآوری
قربان قربانی در تاریخ ۱۶ شهریور در همایشی تخصصی پیرامون زنجیره ارزش تولید پنبه در استان گلستان، که با حضور معاون اقتصادی معاونت توسعه روستایی ریاست جمهوری برگزار شد، اظهار داشت: زنجیره ارزش پنبه از مرحله تولید آغاز میشود و با پیشرفت در فرآوری آن، ارزش افزوده محصول به طرز چشمگیری افزایش مییابد، اما در استان گلستان هنوز این زنجیره بهطور کامل تحقق نیافته است.
او اضافه کرد: در حالی که پنبه خام با قیمتی مشخص خریداری میشود، تبدیل آن به نخ، پارچه و در نهایت پوشاک، ارزش اقتصادی محصول را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد و بیشترین تفاوت قیمتی و ارزش افزوده در مراحل پایانی زنجیره به وجود میآید.
قربانی اهمیت تعیین قیمت منصفانه برای پنبه را مورد توجه قرار داد و تأکید کرد: هزینههای تولید این محصول برای کشاورزان بالاست و اگر قیمت خرید متناسب با این هزینهها تعیین نشود، تمایل کشاورزان برای ادامه کشت کاهش خواهد یافت؛ موضوعی که به کاهش سطح زیرکشت پنبه در استان گلستان منجر خواهد شد.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور به قابلیت بالای این محصول در ایجاد ارزش افزوده و اشتغال اشاره کرد و گفت: پنبه محصولی است که قابلیت تبدیل به دهها فرآورده مختلف را دارد. بهطور متوسط اگر از یک هکتار زمین، سه تن پنبه برداشت شود، میتوان از آن حدود ۲۵۰۰ پیراهن یا ۳۰۰۰ شلوار تولید کرد.
او افزود: این ارقام نشان میدهند که پنبه تنها بهعنوان یک محصول کشاورزی شناخته نمیشود، بلکه میتواند زنجیرهای اقتصادی و صنعتی گسترده را شکل دهد و در فرآیندهای مختلف، فرصتی برای ایجاد اشتغال و سرمایهگذاری فراهم کند.
قربانی تصریح کرد: اگر زنجیره ارزش پنبه از مزرعه تا صنایع نساجی و پوشاک در استان شکل گیرد، بخش عمدهای از ارزش افزوده ایجاد شده در داخل استان باقی خواهد ماند و به رونق اقتصاد، ایجاد اشتغال و تقویت تولید کمک خواهد کرد.
او با بیان ظرفیتهای موجود در گلستان گفت: در حال حاضر دو کارخانه مرتبط با فرآوری پنبه در استان فعالیت دارند، اما برای استفاده کامل از ظرفیت پنبه گلستان، لازم است که صنایع پاییندستی توسعه یافته و حلقههای زنجیره ارزش بهطور جامع تکمیل شوند.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور تأکید کرد: باید سیاستگذاریها در زمینه پنبه بهگونهای تنظیم شود که هم تولیدکننده از قیمت مناسب برخوردار گردد و هم زمینه برای سرمایهگذاری در صنایع فرآوری و نساجی ایجاد شود، زیرا بدون شکلگیری این زنجیره، بخش مهمی از ظرفیتهای اقتصادی پنبه نادیده خواهد ماند.
پنبه نیازمند تغییر نگاه حاکمیت است
در ادامه، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به ظرفیتهای اقتصادی گلستان خاطرنشان کرد: گردشگری و کشاورزی دو فرصت کلیدی برای افزایش درآمد استان به شمار میروند و در برنامههای توسعه روستایی باید گلستان و استانهای شمالی از اولویت خاصی برخوردار باشند.
هامان هاشمی اظهار داشت: با در نظر گرفتن محدودیتهای موجود در زمینه تغییر کاربری و مسائل مربوط به اراضی و اسناد، سرانه درآمد در استان گلستان پایین است و به همین دلیل، ضروری است برای بخشهای کشاورزی و گردشگری برنامهریزی دقیقتری تدوین شود.
نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران در مورد وضعیت کشت پنبه در گلستان گفت: تا زمانی که نگرش حاکمیت به پنبه دگرگون نشود، تغییرات معنادار و مطلوبی در این حوزه به وقوع نخواهد پیوست.
هاشمی تصریح کرد: در کشورهای توسعهیافته، ارزش واقعی پنبه فقط در مرحله تولید کشاورزی تعریف نمیشود؛ بلکه با حمایتی که از کشاورزان میشود، پرداخت یارانه و سیاستهای حمایتی، رویکرد تبدیل به ارزش افزوده در مراحل بعدی زنجیره، از جمله فرآوری، صنعت و پوشاک، تسهیل میگردد.
او ادامه داد: در کشور ما پنبه سالهاست که با سایر محصولات زراعی در رقابت قرار دارد، در حالی که باید از جنبههای اشتغال، ایجاد ارزش افزوده، توسعه صنایع پاییندستی، تعاون روستایی، افزایش عملکرد، اصلاح خاک و مدیریت آب ارزیابی شود.
هاشمی تأکید کرد: ما خواهان این هستیم که با مشارکت مسئولان ملی، رویکرد حاکمیت نسبت به پنبه بهطور بنیادی تغییر کند، چرا که ادامه روند کنونی نمیتواند آینده روشنی برای این محصول رقم بزند.
وی یکی دیگر از موضوعات کلیدی را مدیریت آب و قیمتگذاری آب مطرح کرد و گفت: دولت چهاردهم بهدرستی به موضوع ناترازی آب و سیاستهای آبی پرداخته است، اما این سیاستها باید در الگوی کشت و قیمتگذاری محصولات نیز به وضوح خود را نمایان کند.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران افزود: امروز در برخی مناطق کشور، به دلیل شرایط خاص و هزینههای تأمین، قیمت آب متفاوت است و حتی در تأمین آب برخی مناطق، هزینههای زیادی از منابع ملی صرف میشود. بنابراین باید هزینه واقعی و ارزش اقتصادی آب در تصمیمگیریها برای الگوی کشت محصولات بهدقت محاسبه و لحاظ گردد.
هاشمی بیان کرد: کشت شالی و پنبه بهطور قابل توجهی آب مصرف میکند و لذا ضروری است قیمت آب و ارزش اقتصادی آن در سیاستگذاریهای مربوطه مدنظر قرار گیرد، تا وزارت جهاد کشاورزی قادر به توسعه الگوی کشت مناسبی باشد که مزیت اقتصادی را در استانها فراهم کند.
او با اشاره به ظرفیتهای زیستمحیطی کشت پنبه در گلستان خاطرنشان کرد: توسعه کشت پنبه نباید بهطور انحصاری از منظر کشاورزی پیگیری شود، بلکه ارتباط آن با مسائل اجتماعی، منابع طبیعی، محیط زیست و اشتغال نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
هاشمی به سابقه تاریخی کشت پنبه در گلستان اشاره کرد و افزود: در زمانهای اوج کشت پنبه، سطح زیرکشت این محصول در استان به حدود ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار هکتار میرسید و در بخشی از سال، بخش وسیعی از اراضی استان زیر کشت این محصول بود.
وی در پایان یادآور شد: این ظرفیت میتواند از منظر زیستمحیطی نیز تأثیرات قابل توجهی داشته باشد و باید به نقش پنبه در مدیریت منابع، حفظ خاک، اشتغال روستایی و جلوگیری از مهاجرت توجه ویژهای صورت پذیرد.
انتهای پیام