آیا افرادی که به نسخه مقاومت و «شعب ابی طالب» اشاره می‌کنند، خودشان نیز توان تحمل مشقت را دارند؟ / مقاومت نتیجه اعتماد است

به نقل از خبرآنلاین، روزنامه جمهوری اسلامی به این موضوع اشاره کرده است که برخی افراد با استناد به رویدادهای تاریخ، ادعا می‌کنند که مشابه آنچه در شعب ابی‌طالب توسط پیامبر و یارانش در برابر مشرکان رخ داد، ما نیز باید در برابر چالش‌ها پایداری کنیم.

اما آن دسته از افرادی که چنین پیشنهادی را مطرح می‌کنند، نکته‌ای کلیدی را نادیده می‌گیرند و آن روایت خرما و پیامبر است. در زمان زندگی پیامبر اکرم، کودکی بود که عشق به خرما داشت و به‌طوری مکرر مورد نصیحت قرار می‌گرفت که خوردن بیش از حد خرما برایش مضر است. این نصیحت‌ها نتیجه‌ای نداشت و مادرش نهایتاً تصمیم گرفت وی را به محضر پیامبر ببرد تا شاید ایشان بتوانند او را متوجه این موضوع کنند. وقتی کودک را به پیامبر آوردند، حضرت فرمودند: «امروز بروید و او را فردا دوباره بیاورید».
در روز بعد، زن و فرزندش دوباره خدمت پیامبر حاضر شدند. پیامبر به کودک فرمودند که از خوردن خرما افراط نکند. در همین حین، زن که نتوانسته بود تعجب و کنجکاوی خود را پنهان کند، از پیامبر پرسید: «یا رسول‌الله، چرا دیروز این نصیحت را نفرمودید؟» حضرت پاسخ دادند: «دیروز که شما کودک را آوردید، خودم خرما خورده بودم و اگر او را نصیحت می‌کردم، تأثیری نداشت».

این روایت به نوعی انتقادی است نسبت به کسانی که انتظار دارند دیگران مقاومت کنند در حالی که خودشان در «شرایط زندگی» و «وضعیت» متفاوتی قرار دارند. اصل بنیادین هر نوع مقاومتی، اعتماد است. این اعتماد زمانی شکل می‌گیرد که مردم مشاهده کنند که تصمیم‌گیرندگان در سختی‌ها، در کنار آنان و هم‌سرنوشت با آن‌ها هستند. اگر تفاوتی میان زندگی حاکمان در شرایط استرس و فشار و شرایط معیشتی مردم وجود داشته باشد، چگونه می‌توان انتظار داشت که مردم با تمام وجود دعوت به ایستادگی را بپذیرند؟ دعوت به مقاومت از تریبونی که خود بهره‌مند از «رطب» است، جز در افزایش بی‌اعتمادی و گسست اجتماعی، نتیجه‌ای دربرنخواهد داشت.

داستان خرما نمادی از این اصول حکمرانی است که می‌گوید «فرمان کسیکه در متن آنچه فرمان می‌دهد، حضور دارد، مؤثرتر است.» هنگامی که سیاستمدار از سطح معیشتی بالاتر برخوردار است، دعوت او از مردم به تحمل فشار، شبیه به سخنان فردی است که سیر است و به ضعیف‌ترها در مورد تحمل گرسنگی درس می‌دهد. در شرایطی این‌چنینی، مفهوم تاریخی شعب ابی‌طالب به ابزاری برای توجیه ناکارآمدی‌ها بدل می‌شود.
بزرگترین درس شعب ابی‌طالب، هم‌سرنوشتی بود. پیامبر صلی‌الله علیه وآله و یارانشان در کشتی واحدی با نوعی گرسنگی، محرومیت و تحریم مشترک قرار داشتند. هیچ طبقه خاصی وجود نداشت که از تبعات تحریم‌ها در امان بماند. اما در حال حاضر، این جامعه است که هزینه‌های بحران‌های اقتصادی را می‌پردازد، در حالی که برخی از این فشارها به دور مانده‌اند.

23302