زمانی که هوای گرم و مرطوب با سطح بسیار سرد فینهای اواپراتور تماس پیدا میکند، رطوبت موجود در هوا همانند شکلگیری قطرات شبنم در ظرفی حاوی آب یخ، دچار تغییر فاز شده و به حالت مایع در میآید. سپس این آب تصفیه شده و پاک از طریق یک مجرای تخلیه ویژه به خارج از اتاق انتقال مییابد و از داغ شدن هوای داخل و به تبع آن، بروز بوی ناخوشایند جلوگیری میشود.
دلیل تجمع آب زیر خودرو در روزهای گرم
تجمع آب زیر خودرو معمولاً پس از مدت زمان کوتاهی از عملکرد مداوم کولر، یک پدیده کاملاً طبیعی است که نتیجه فرآیند عادی رطوبتگیری دستگاه تهویه مطبوع به شمار میآید و ورود این آب به فضای داخلی کابین به عنوان نشانهای از وجود مشکل و نقص فنی تلقی میشود. هنگام قطعاً عملکرد سیستم خنککننده، رطوبت معلق در هوای ورودی به سطوح بسیار سرد فینهای اواپراتور برخورد کرده و به صورت قطرات آب به کف محفظه مربوط به سیستم تهویه سرازیر میشود.
به منظور جلوگیری از انباشت این مایعات در داخل خودرو، مهندسان این محفظه را به یک مجرا و مسیر خروجی تجهیز کردهاند که آب جمعآوریشده را به طور مستقیم از داخل اتاق به خارج هدایت میکند. بدین ترتیب، آب انباشتهشده از طریق لوله یا شلنگ تخلیه مخصوص به زیر شاسی خودرو رسیده و به تدریج به سمت زمین چکه میکند.
به همین دلیل، رانندگان و دارندگان خودرو معمولاً میتوانند این چکه کردن و تجمع قطرات آب را در ناحیه جلویی خودرو و در محدوده زیر پای سرنشین جلو مشاهده نمایند؛ با این حال، باید توجه داشت که محل دقیق خروجی و چکه کردن آب بسته به نوع پلتفرم، طراحی کارخانهای و نحوه چیدمان اجزای فنی هر مدل خودرو ممکن است متفاوت باشد.
تأثیر دما و رطوبت محیط بر حجم آب تخلیهشده
به وجود آمدن مداوم قطرات آب بر روی سطوح خنککننده و خروج مستمر آن از طریق لوله زیرین شاسی، حاکی از عملکرد طبیعی سیستم تهویه مطبوع خودرو به شمار میرود. در این زمینه، مقدار آب خروجی به طرز نزدیکی با دما و شرایط جوی محیط پیرامون ارتباط دارد؛ به این ترتیب که هر چه حرارت اطراف بیشتر و رطوبت آن بالاتر و شرجیتر باشد، سیستم سرمایشی خودرو موظف است میزان رطوبت بیشتری را از هوای ورودی جذب و تقطیر کند.
بنابراین، در شرایط جوی شرجی و گرم، سرعت تقطیر افزایش مییابد و ممکن است مقدار و حجم آب خروجی که به زیر شاسی میرسد نیز به طور ملموسی افزایش یابد. لذا اگر در یک روز گرم تابستانی، پس از استفاده طولانیمدت از کولر خودرو با یک لکه نسبتاً بزرگ آب زیر بدنه خودرو روبرو شدید، این وضعیت بههیچوجه نشاندهنده خرابی، پارگی شلنگها یا نقص در سیستم سرمایشی نیست.
نکته بسیار مهمی که باید همیشه مدنظر قرار گیرد این است که تشکیل و تخلیه آب در زیر خودرو با جمع شدن آب در داخل کابین تفاوت اساسی دارد. تا زمانی که آب تقطیر شده از مسیر تعیینشده و لوله استاندارد به بیرون هدایت شده و روی زمین ریخته شود، سیستم به طور ایدهآل و بدون حتی یک مشکل عمل میکند.
با این وجود، مشکل واقعی زمانی بروز میکند که مسیر تخلیه اواپراتور به دلایل مختلفی از جمله ورود آلودگی، رسوبات و گردوخاک مسدود شده و یا شلنگ درین به دلیل تکانهای خودرو از جایگاه و بست اصلی خود خارج گردد. در چنین شرایطی، آب ناشی از میعان به جای خروج به فضای زیر خودرو، در محفظه محبوس تهویه جمع شده و سرریز شده و در نهایت مستقیماً به درون کابین وارد میشود.
در این حالت، نشانههایی مانند خیس شدن کف خودرو به خصوص در ناحیه جلویی کابین و زیر پای سرنشین جانبی، ایجاد رطوبت و بوی نامطبوع بر روی کفپوشها و موکت، یا حتی بخار گرفتن غیرطبیعی شیشهها در حین کارکرد کولر مشاهده خواهد شد.
معیارهای فنی برای تشخیص ماهیت آب کولر و تفکیک آن
از سوی دیگر، موضوعی که دارای اهمیت بسیار زیادی است، تشخیص این نکته است که آیا مایع موجود زیر خودرو در واقع آب خالص ناشی از عملکرد کولر است یا این که با نشت سایر مایعات مهم الأخرى اشتباه گرفته میشود. آبی که از فرآیند تقطیر اواپراتور کولر نشأت میگیرد، همواره مایعی شفاف، تمیز، رقیق و بدون هیچگونه بوی مشخص، چربی یا چسبندگی خواهد بود.
در مقابل، اگر مایع مشاهده شده در زیر خودرو دارای رنگهای خاص مانند سبز، آبی، قرمز یا صورتی باشد، بافتی روغنی و لغزنده داشته و یا بویی غیرطبیعی و تند مانند بوی سوختگی یا شیرینی مواد شیمیایی از آن به مشام برسد، نباید آن را تنها ناشی از عملکرد طبیعی کولر قلمداد کرد. در این صورت، احتمال قوی وجود دارد که مایع مربوط به ضدیخ رادیاتور، روغن موتور، روغن هیدرولیک فرمان یا روغن گیربکس و ترمز باشد.
جمعبندی نهایی
در نتیجه، میتوان نتیجهگیری کرد که تجمع آب در زیر خودرو پس از روشن بودن کولر، در اغلب قریب به اتفاق موارد نشاندهنده عملکرد صحیح، مؤثر و بینقص سیستم تهویه مطبوع خودرو است.
دستگاه کولر با روند خنکسازی و جذب مداوم رطوبت اضافی از هوای ورودی و فضای کابین، آب مقطر و تمیز تولید میکند و مجموعه خودرو نیز از طریق لولهها و مسیرهای تخلیه مهندسیشده، این آب را بدون آسیب به قطعات به خارج هدایت مینماید؛ از این رو، مشاهده یک لکه آب در زیر خودرو در طی یک روز گرم تابستانی، به خودی خود دلیل موجهی برای نگرانی یا مراجعه فوری به تعمیرگاه نخواهد بود.