عضو تیم مذاکرهکننده: توافق اسلام آباد به معنای حل مسئله طولانیمدت ایران و آمریکا نیست / نباید گمان کنیم که شکست جمهوریخواهان در کنگره به معنای پایان جنگ است
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، سعید آجورلو، مشاور رئیس مجلس و یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده اظهار داشت: تفاهمنامهها تا حد زیادی از دستور کار کنار رفتهاند، اما هنوز از طریق میانجیها، مذاکرات ادامه دارد و ما پیششرطهای خود را برای بازگشت به این تفاهمنامه یا ایجاد نوعی توافق جدید اعلام کردهایم که شامل خاتمه جنگ، پایان محاصره، توقف تحریمهای نفتی و بازسازی اموال مسدود شده میشود. همزمان، با کشور عمان توافقی در مورد تنگه هرمز حاصل شده است، بهطوری که هدف این است که وضعیت آبراه به دوران پیش از جنگ بازنگردد؛ بنابراین، یک مسیر جدید برای عبور کشتیها طراحی شده که قسمت ورودی آن از آبهای ما میگذرد و تسلط ما بر بخشی از مسیر خروجی نیز حفظ میشود. این مسیری موقتی است و ما قصد داریم در مذاکرات آتی، آن را به یک مسیر دائمی تبدیل کنیم. توافق نهایی شامل ایجاد نهادی برای ذخیرهسازی اطلاعات، ارائه خدمات دریایی و سایر موارد خواهد بود تا منافع اقتصادیمان نیز تأمین گردد. این توافق با عمان به دست آمده، اما اجرای آن و بازگشایی تنگه هرمز بستگی به پذیرش و تحقق پیششرطهای ما از سوی آمریکاست.
به گزارش جماران، در ادامه مهمترین نکات این گفتگو آمده است:
*بخش عمدهای از این ادعاها جنبه روانی دارد و با واقعیات موجود در خلیجفارس هماهنگ نیست، چرا که در حال حاضر، خطرات حملونقل و هزینههای بیمه به شدت افزایش یافته است. با اینکه ترددهایی از مسیر جنوبی تنگه هرمز صورت میگیرد، اما به آن حجم و گستردگی که آمریکا مطرح میکند، نیست. با این حال، من بر این باورم که دستاورد ما در تنگه هرمز و آن مسیر میانجی شده میان ایران و عمان باید به ثمر برسد، زیرا بدین ترتیب حاکمیت ایران بر تنگه به رسمیت شناخته میشود. تنگه هرمز باید فعال باشد و تردد در آن ادامه یابد. ما باید طوری به تنگه هرمز نگاه کنیم که هم منافع و حاکمیتمان حفظ شود و هم این آبراه از رونق نیفتد. تفاهم ما با عمان چنین ظرفیتی را دارد، اما اجرای آن مستلزم اقداماتی است که آمریکا در تفاهمنامه متعهد شده است؛ به عبارت دیگر، نمیتوانیم با اجرای توافق با عمان، اقداماتی را که در تفاهمنامه اسلامآباد متعهد شدهایم، انجام دهیم، در حالی که طرف مقابل هیچ اقدامی انجام ندهد.
*آمریکا باید یکی از سه گزینه یعنی بازگشت به تفاهم، از سرگیری جنگ یا تداوم وضعیت کنونی (که شامل نه جنگ و نه صلح است) را انتخاب کند؛ تجربه جنگ قبلی را داشته و تداوم وضعیت موجود نیز برایش هزینههای بالایی خواهد داشت و مسئلهای را حل نخواهد کرد. از سوی دیگر، ما نیز به عقب نشینی قانع نیستیم و همچنان در حال اجرای عملیاتهای قوی در خلیجفارس هستیم و هرگز برای بازگشت به تفاهم، از آمریکا درخواست نخواهیم کرد. هشداری که به آمریکا باید داده شود، این است که راهی جز بازگشت به یادداشت تفاهم ندارد. همین که جنگ به لحاظ منطقهای در حال گسترش است فشار زیادی به آمریکا وارد کرده است. همسایگان ما در قبل از جنگ ۴۰ روزه به هیچ وجه قابل مقایسه با وضعیت کنونی نیستند. در حال حاضر، تمامی کشورهای عربی در حال ارسال پیامهایی به ما هستند و ابراز تمایل دارند تا روابط خود را مشابه عمان با ما برقرار کنند. اینها همان افرادی هستند که پیش از وقوع جنگ نظر دیگری داشتند.
*در طول مدت تفاهم، ما حجم قابل توجهی از نفت خود را فروختیم. آنهایی که فکر میکنند این یادداشت تفاهم، شرایط مناسبی را فراهم نمیکند چه راهکاری برای رفع محاصره دارند؟ حتی در یمن، ابتدا توافقی میان انصارالله و آمریکا صورت گرفت و سپس جنگ به پایان رسید، نه اینکه آمریکا به دلایلی از ادامه جنگ دست کشیده باشد. بنابراین، این موضوع نیاز به تعیینتکلیف دارد.
*یادداشت تفاهم در اصل برای حل مسائل طولانیمدت ایران و آمریکا ایجاد نشده و جزئی از جنگ به شمار میآید؛ همانطور که آمریکا نیز هیچ تمایلی به عادیسازی روابط با ایران ندارد و همچنان به جنگطلبی ادامه میدهد، اما به خاطر چالشهای داخلی، به احیای تفاهم هم بیمیل نیست. برخی بر این باورند که آمریکا در آستانه سقوط قرار دارد و باید از دیپلماسی با آن دست کشید. ولی ما بر این عقیدهایم که میتوان از وضعیتی که کسی در آن به سقوط نزدیک است، امتیازات بیشتری را کسب کرد. در حال حاضر، ما باید تقویت روحیه ملی کشور را در اولویت قرار دهیم و در عین حال، شرایط جمهوری اسلامی را بهگونهای عادی کنیم که مناسبات سیاسی، برگزاری جلسات علنی و دیگر موارد مانند زمان پیش از جنگ ۴۰ روزه ادامه یابد. در این راستا، طرف مقابل نیز ناچار به ارائه امتیازاتی به ما خواهد بود. ما باید با عقلانیت انقلابی و احساس واقعگرایی موضوع را پیش ببریم.
*باید نگاه واقعبینانهای به انتخابات کنگره داشته باشیم و این تصور را نداشته باشیم که اگر جمهوریخواهان مغلوب شوند، آتش جنگ با ایران تمام خواهد شد. این انتخابات میتواند به عنوان یک اهرم فشار بر ترامپ عمل کند تا او را متقاعد کند که برای باز شده تنگه هرمز به تفاهم بازگردد. راه دیگری که میتواند ترامپ را وادار به انجام تعهدات تفاهم اسلامآباد کند، تشدید فشارها در تنگه هرمز است و باید شدت فشارها و درگیریها را در این منطقه افزایش دهیم. ضمن اینکه انتخابات کنست نیز در دو ماه آینده برگزار خواهد شد، و در حال حاضر زمان مناسبی برای درخواست امتیاز است. برای ما بسیار مطلوب است که ترامپ و نتانیاهو هر دو از قدرت کنار بروند.
*توافق اسلامآباد، بهطور کامل بر مبنای اصول رئالیستی شکل گرفته است. برخی از افراد در مجلس نظرات عجیبی بیان میکنند؛ بهطوری که میگویند این تفاهم یک کودتا در ایران بود. آیا میگویید که کسی که ترامپ نتوانسته با ایران انجام دهد، عدهای در داخل سالها پیش انجام دادهاند؟ اگر واقعاً کسانی که این تفاهمنامه را در ایران نوشتهاند، کودتاچی بودند، چرا به محض نقض عهد آمریکا، دوباره تنگه را مسدود کردند؟ این نشان میدهد که ادعای این افراد به هیچ عنوان منطقی نیست و تصمیمگیریها در کشور بر پایۀ عقلانیت انقلابی انجام میشود.
*هماکنون حتی بسیاری از اصلاحطلبان نیز به رویکرد رئالیستی در روابط بینالملل دست یافتهاند و در این زمینه نگرش آنها با بسیاری از اصولگرایان تفاوتی ندارد؛ بسیاری از افرادی که در دهه ۸۰ خواهان عادیسازی روابط با آمریکا بودند، اکنون نسبت به این کشور به شدت بیاعتماد شدهاند. در عین حال، ما باید راه حلی اجرایی برای وضعیت کنونی مردم ارائه دهیم. برخی معضلات را بهگونهای مطرح میکنند که اساساً با واقعیات مطابقت ندارد. راهکاری که برای مواجهه با وضعیت فعلی پیشنهاد میشود باید بهطور همزمان پاسخگو به چالشهای محاصره، تنگه هرمز و وضعیت داخلی جامعه ایران باشد.
۳۱۲۱۶