شمایل رازآلود انسان نشسته در سیاره مریخ / چه رازی در دل تصویر پربازدید این سیاره سرخ نهفته است؟

طبق گزارش خبرآنلاین، تصویر جالبی که در اواخر سال ۲۰۰۷ توسط مریخ‌نورد Spirit ناسا ثبت شده، در یک عکس پانوراما از ناحیه‌ای به نام West Valley در فلات Home Plate به نمایش درآمده است.

زمانی که نمای پایین سمت چپ این تصویر بزرگ‌نمایی شود، شکلی به چشم می‌خورد که به وضوح شبیه یک زن با پوششی بلند و سرپوش‌دار است. به نظر می‌رسد این موجود یکی از دستان خود را به سمت دوردست‌های سطح مریخ دراز کرده باشد. همین ویژگی غیرمعمول موجب شد تا تصویر پس از انتشار در میدان‌های مجازی و در شبکه‌های اجتماعی با توجه فراوانی روبه‌رو گردد.

اما این داستان به اینجا ختم نشد. برخی از افراد امکان دارد که این تصویر حاکی از وجود یک موجود زنده انسان‌نما روی مریخ باشد. تصاویر بعدی اما این فرض را خنثی کردند، چرا که مشاهده شد آن چیزی که به‌نظر می‌رسید موجود زنده‌ای باشد، در تصاویر بعدی بدون تغییر باقی مانده است. از سوی دیگر، اندازه واقعی این شکل بسیار کوچک است و به هیچ عنوان نمی‌تواند دلیلی به وجود موجودات انسان‌نما در مریخ تلقی شود.

این شمایل نهایتاً به دسته‌ای معروف از سنگ‌های عجیب مریخ پیوست که از زاویه‌های خاص شبیه اشیاء یا موجودات شناخته شده به‌نظر می‌رسند. توضیحات علمی برای این پدیده به نام پاریدولیا (Pareidolia) شناخته شده است، یک پدیده روان‌شناختی که موجب می‌شود مغز انسان در الگوهای اتفاقی، به شناسایی شکل‌ها و مشخصات آشنا، به‌ویژه چهره‌ها و اندام‌های انسانی بپردازد.

این نخستین باری نیست که چنین حالتی در تصاویر مریخ مشاهده می‌شود. در طی چندین دهه اکتشافات مربوط به مریخ، افراد به صورت مکرر در عکس‌های ارسالی از کاوشگرها شاهد شکل‌هایی غیرعادی بوده‌اند، از چهره خرس و قاشق شناور گرفته تا گل‌های یخ‌زده، یک درگاه و حتی نماد ناوگان ستارگان از مجموعه Star Trek. اما در نهایت، این موارد به همراه بررسی‌های دقیق‌تر به تصاویری از سنگ‌ها، سایه‌ها یا ترکیبی خاص از عوارض سطحی تبدیل شده‌اند.

یکی از مشهورترین این نمونه‌ها، «چهره مریخ» می‌باشد که در سال ۱۹۷۶ توسط تصاویر مدارگرد Viking 1 به ثبت رسید. این عارضه در نخستین تصاویر به واضحی چهره انسانی به‌نظر می‌رسید اما تصاویر دقیق‌تر از زوایای دیگر نشان دادند که با یک ساختار طبیعی سنگی رو به رو هستیم.

دلیل اینکه مغز انسان این گونه شکل‌ها را به‌سرعت شناسایی می‌کند، ریشه در تاریخ تکامل انسان دارد. توانایی شناسایی سریع چهره و شکل حیوان در میان بوته‌ها یا صخره‌ها می‌توانسته جان انسان‌های اولیه را نجات دهد. بنابراین، مغز انسان در شناسایی الگوها و شکل‌های آشنا بسیار قدرتمند شده است.

در مورد شمایل موجود نشسته در مریخ نیز نتیجه واضح است. هیچ مجسمه یا موجود انسان‌نمایی در تصویر موجود نیست؛ آنچه مشاهده می‌شود، فقط یک سنگ با شکلی غیرمعمول است که از زاویه‌ای خاص، شبیه یک انسان به‌نظر می‌آید.

در واقع، جست‌وجوی واقعی حیات در مریخ موضوعی به مراتب جدی‌تر از آشکار شدن چنین شکل‌هایی است. مریخ‌نوردهای کنونی در حال بررسی نمونه‌های خاک و سنگ مریخ هستند و به دنبال ترکیبات آلی و نشانه‌هایی از محیط‌های باستانی نظیر رودخانه‌ها و دریاچه‌های قدیمی می‌باشند. آن‌ها همچنین جو مریخ را برای یافتن نشانه‌های حیات احتمالی مورد بررسی قرار می‌دهند.

منبع: skyatnightmagazine

۵۸۵۸