کدام کشورهای اروپایی بیشترین لطمه را از قیمت ۱۰۰ دلاری نفت خواهند دید؟

ایسنا گزارش می‌دهد که قیمت نفت خام برنت در روز چهارشنبه، به دنبال ادامه تنش‌های نظامی آمریکا در نقاط جنوبی ایران و نگرانی‌های تجدیدشده نسبت به اختلالات در عرضه، از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده و در صبح پنجشنبه در همان سطح باقی مانده است.

از اواسط فوریه، قیمت نفت برنت به مدت نزدیک به هفت ماه بالای ۷۰ دلار قرار داشته و در مقایسه با پایان سال ۲۰۲۵ که قیمت آن ۶۰ دلار و ۸۵ سنت بود، به میزان ۶۵.۷ درصد افزایش یافته است.

اما این موضوع، تنها به دنیای انرژی محدود نمی‌شود.

افزایش قیمت نفت خام، به تبع خود هزینه‌های دیزل، بنزین و سوخت جت را بالا می‌برد. سپس این افزایش هزینه‌ها از طریق شبکه‌های حمل‌ونقل و زنجیره‌های تأمین به قیمت‌های مصرف‌کننده منتقل می‌شود.

برای اروپا، زمان‌بندی این افزایش قیمت‌ها در بدترین شرایط ممکن واقع شده است. نرخ تورم در منطقه یورو در اوت به ۳.۳ درصد رسید که این بالاترین سطح از سپتامبر ۲۰۲۳ به شمار می‌رود. قیمت انرژی به خودی خود در طول یک سال ۱۴.۳ درصد افزایش یافته است. به همین دلیل، انتظار می‌رود که بانک مرکزی اروپا در روز پنجشنبه نرخ سپرده خود را با یک چهارم درصد افزایش، به ۲.۵۰ درصد برساند.

در ایالات متحده، معاملات آتی احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در تاریخ ۱۶ سپتامبر را حدود ۶۰ درصد ارزیابی می‌کنند. اما کدام کشورها در اروپا بیشترین شدت را نسبت به افزایش قیمت نفت احساس می‌کنند؟

وابستگی شدید اروپا به نفت وارداتی

آسیب‌پذیری بنیادین اروپا نسبت به سوخت‌های فسیلی به وضوح مشخص است.

اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ به میزان تقریبی ۴۷۱.۳ میلیون تن نفت خام وارد کرده، در حالی که تنها ۱۵.۵ میلیون تن در داخل تأمین شده است.

بنا به گزارش اداره آمار اتحادیه اروپا (یورواستات)، وابستگی کل این منطقه به واردات نفت به ۹۶.۶ درصد رسیده است.

به این معنی که تقریبا هر بشکه اضافی که این کشورها مصرف می‌کنند، باید تقریباً از خارج از اتحادیه تأمین شود.

آمریکا، قزاقستان و نروژ، سه تأمین‌کننده اصلی نفت برای اروپا به شمار می‌آیند که هر یک بین ۱۲ تا ۱۵ درصد از سهم واردات را به خود اختصاص داده‌اند. پس از آن لیبی با بیش از ۹ درصد، عربستان سعودی با ۶.۸ درصد، نیجریه و عراق هر کدام ۵.۸ درصد از سهم‌های بعدی را تشکیل می‌دهند.

به گزارش شورای اتحادیه اروپا، تنها حدود هفت درصد از واردات نفت خام اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تأمین خواهد شد.

لذا، در مقایسه با دیگر اقتصادهای آسیایی، وابستگی اروپا به تولیدکنندگان نفت خلیج فارس کمتر است. اما نفت در یک بازار جهانی مورد معامله قرار می‌گیرد. هر گونه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند به افزایش قیمت نفت خام آمریکا و نروژ و همچنین بشکه‌های مربوط به خاورمیانه منجر شود.

کدام کشورهای اروپایی بیشترین حجم را وارد می‌کنند؟

از نظر میزان، هلند بدون شک پیشتاز در واردات نفت در میان کشورها است. بر اساس گزارش یورواستات برای سال ۲۰۲۴ که آخرین سال قابل دستیابی است، این کشور ۱۳۸.۳ میلیون تن نفت و فرآورده‌های نفتی را وارد کرده است.

آلمان با ۱۱۷.۸ میلیون تن، اسپانیا با ۸۵.۸ میلیون تن، فرانسه با ۸۲.۴ میلیون تن، ایتالیا با ۷۳.۳ میلیون تن و بلژیک با ۵۶.۷ میلیون تن در رده‌های بعدی قرار دارند.

با این حال، این ارقام نیاز به توضیح بیشتری دارند. روتردام به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز انرژی در جهان شناخته می‌شود. بخش زیادی از نفت خام ورودی به بنادر هلند یا پالایش می‌شود یا به کشورهای دیگر اروپایی منتقل می‌گردد. از مجموع ۱۳۸.۳ میلیون تنی که وارد شده، ۱۰۱.۱ میلیون تن به کشورهای دیگر صادر شده است. بلژیک نیز به طور مشابه بیش از نیمی از واردات خود را مجدداً صادر می‌کند.

آلمان به خاطر وسعت اقتصاد صنعتی و شبکه حمل و نقل و بخش پالایش خود، به عنوان واردکننده اصلی واقعی شناخته می‌شود.

اسپانیا، فرانسه و ایتالیا نیز مقادیر قابل توجهی را برای تأمین نیازهای داخلی و پالایشگاه‌های بزرگ وارد می‌کنند.

داده‌های یورواستات نشان می‌دهد که آلمان در سال ۲۰۲۴، ۲۰.۱ درصد از مصرف نهایی نفت و فرآورده‌های نفتی اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده است. فرانسه با ۱۵.۳ درصد در مقام دوم و ایتالیا و اسپانیا هر یک با ۱۱.۱ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند.

این چهار اقتصاد به طور مجموع نزدیک به ۵۸ درصد از کل مصرف نفت اتحادیه اروپا را به خود اختصاص می‌دهند.

اقتصادهای کوچک‌تر ممکن است شوک نسبی بزرگتری دریافت کنند

حجم‌های واردات نشان‌دهنده این است که کدام کشور بیشتر خرید می‌کند، اما نمی‌توانند آسیب‌پذیری اقتصادی را بیان کنند. یک معیار مفیدتر برای آسیب‌پذیری، مرتبط کردن واردات خالص انرژی با اندازه و ساختار اقتصاد داخلی است.

یورواستات، تراز تجاری خالص محصولات انرژی را به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی تحلیل می‌کند. مالت بالاترین کسری را در این زمینه در سال ۲۰۲۵ با میزان ۵.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی خود ثبت کرده است.

بلغارستان با کسری ۳.۵ درصد، کرواسی با ۳.۴ درصد، مجارستان با ۲.۹ درصد، بلژیک با ۲.۶ درصد، لوکزامبورگ با ۲.۵ درصد و قبرس با ۲.۴ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند.

اقتصادهای بزرگتر نزدیک‌تر به میانه قرار دارند. کسری تجارت انرژی ایتالیا برابر با ۱.۹ درصد از تولید ناخالص داخلی بود و پس از آن اسپانیا و لهستان با ۱.۷ درصد قرار دارند. آلمان و فرانسه هم طبق گزارش‌ها، هر کدام کسری ۱.۵ درصد را ثبت کرده‌اند.

کمترین کسری در دانمارک با ۰.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی، سوئد با ۰.۵ درصد و هلند با ۰.۶ درصد مشاهده شد.

دانمارک از تولید داخلی نفت و گاز بهره‌مند است، در حالی که موقعیت هلند به عنوان یک مرکز کلیدی در پالایش و صادرات مجدد تأکید دارد.

کشورهای وابسته به گردشگری نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند

وابستگی اسپانیا به واردات نفت، که سهم مصرف تحت پوشش واردات خالص را بیان می‌کند، در سال ۲۰۲۴ به ۱۰۰.۳ درصد رسید. پرتغال ۹۹.۹ درصد و ایرلند نیز ۱۰۱ درصد را ثبت کرده‌اند. این سه اقتصاد تقریباً به طور کامل به واردات نفت خام و محصولات پالایش‌شده متکی هستند.

مالت در سال ۲۰۲۴ تقریباً ۹۹.۶ درصد از نیاز نفتی خود را وارد کرد و قبرس نیز ۹۷.۳ درصد را از طریق واردات تأمین کرد.

اهمیت بخش حمل و نقل، هوانوردی و گردشگری، آسیب‌پذیری این کشورها را تشدید می‌کند.

تقریباً دو سوم نفت مصرفی در اتحادیه اروپا برای فعالیت‌های حمل و نقل صرف می‌شود.

به گفته شورای اتحادیه اروپا، فقط حمل و نقل جاده‌ای در سال ۲۰۲۴ معادل ۴۷.۷ درصد از کل مصرف را به خود اختصاص می‌دهد. هوانوردی همچنین ۹.۲ درصد و حمل و نقل دریایی ۸.۴ درصد دیگر را به خود اضافه می‌کند.

این ترکیب برای کشورهای جنوب اروپا بنیادی است.

افزایش هزینه سوخت جت، بار مالی بیشتری بر دوش ایرلاین‌های اسپانیا، پرتغال، یونان، قبرس و مالت قرار می‌دهد.

افزایش قیمت دیزل نیز زنجیره‌های تأمین را گرانتر می‌کند و بالطبع به هتل‌ها، رستوران‌ها و خرده‌فروشان ضربه می‌زند.

براساس گزارشی از یورونیوز، شرکت‌های گردشگری ممکن است در ابتدا بخشی از بار این افزایش هزینه را به دوش بکشند. اما اگر قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند، احتمالاً این هزینه‌ها از طریق بلیت‌های هواپیما و قیمت‌های اقامت به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد.

دانمارک با ۵۸.۱ درصد کمترین وابستگی به واردات دارد، پس از آن رومانی با ۷۷ درصد و مجارستان با ۸۳.۵ درصد قرار می‌گیرند.

ایتالیا با ۸۹.۸ درصد، آلمان با ۹۶.۹ درصد و فرانسه با ۹۹.۸ درصد به این لیست اضافه می‌شوند.

انتهای پیام